Májiliste Respublica fraksııasynyń keńeıtilgen otyrysy ótti. Talqylaýdyń basty taqyryby – stýdenttik jataqhanalardaǵy oryn tapshylyǵy týraly boldy. Depýtattar men sarapshylar resmı statıstıka men naqty jaǵdaı arasyndaǵy aıyrmashylyqty, stýdentterdiń jaldamaly baspanaǵa jumsaıtyn shyǵynyn jáne máseleni sheshýdiń yqtımal joldaryn talqylady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Respublica partııasynyń baspasóz qyzmetiniń málimdeýinshe, Májilis depýtaty Nurgúl Taý Astana, Almaty jáne birqatar óńirdegi stýdenttik jataqhanalardy aralap, jaǵdaımen tanysqan. Onyń aıtýynsha, másele resmı esepterde kórsetilgennen áldeqaıda kúrdeli.
Búginde Qazaqstanda 678 myń stýdent bilim alady. Onyń 364,5 myńy − basqa óńirden kelgen jastar. Resmı derek boıynsha, jataqhanaǵa muqtaj stýdentterdiń sany 115,6 myń adamdy quraıdy. Sonyń ishinde 95,3 myńy ǵana orynmen qamtylǵan. Iаǵnı keminde 20 myń stýdent jataqhanasyz qalyp otyr.
«Kóptegen joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri ekinshi kýrstan bastap páter jaldaýǵa májbúr. Sonyń saldarynan jastar jertólede, jartylaı jertólede nemese ýaqytsha baspanalarda turady. Almatyda qarapaıym páterdi jaldaý quny aıyna 140 myńnan 270 myń teńgege deıin jetedi. Bul kóptegen otbasy úshin aýyr salmaq. Jyl saıyn 60 myńnan astam stýdent oqý aqysy men baspana shyǵynynyń arasynda tańdaý jasaıdy», dedi Nurgúl Taý.
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi de máseleniń ózektiligin moıyndaıdy. Vedomstvo apparatynyń basshysy Madııar Qojahmettiń aıtýynsha, sońǵy segiz jylda 281 jataqhana salynyp nemese kúrdeli jóndeýden ótip, 72 myńnan astam jańa oryn paıdalanýǵa berilgen. Soǵan qaramastan, ásirese iri qalalardaǵy oryn tapshylyǵy áli de saqtalyp otyr.
Otyrys barysynda stýdenttik jataqhana salýǵa qarjy quıyp júrgen kásipkerler de óz máselelerin kóterdi. Qurylys kompanııalarynyń ókilderi memlekettik qoldaý tetikteri bolǵanymen, tólemderdiń keshigýi jobalardyń júzege asýyna kedergi keltirip otyrǵanyn aıtty.
Máselen, 500 oryndyq jataqhana salǵan ınvestor memleketten tıesili qarjylandyrýdy alty aı boıy kútken. Sonyń saldarynan ınvestısııalyq qarajat aınalymnan shyǵyp, jobanyń tıimdiligi tómendegen.
Qoldanystaǵy júıe boıynsha kásipker jataqhana salady nemese ǵımaratty qaıta jańǵyrtady, al memleket árbir tósek-oryn úshin jyl saıyn tólem jasap otyrady. Buǵan qosa jeńildetilgen nesıeler men kommersııalyq ınfraqurylym ornalastyrý múmkindigi qarastyrylǵan. Alaıda is júzinde qarjylandyrýdyń keshigýi bıznes úshin negizgi táýekelderdiń birine aınalyp otyr.
QazUÝ-da 5 jańa jataqhananyń qurylysy bastaldy
Fraksııa máseleni júıeli túrde sheshýge baǵyttalǵan jeti usynys ázirledi.
Birinshisi – stýdentterge arnalǵan biryńǵaı sıfrlyq platformany iske qosý. Sıfrlyq damý vıse-mınıstri Baqtııar Muhametqalıev bul bastamany qoldap, stýdent jataqhanadaǵy ornyn ushaqtaǵy oryn sekildi ózi tańdaı alýy kerek ekenin aıtty.
Ekinshisi – joǵary oqý oryndarynyń tıimdilik kórsetkishterine jataqhanamen qamtý deńgeıin engizý. Bul kórsetkish lısenzııalaý jáne memlekettik bilim berý tapsyrysyn bólý kezinde eskerilýi múmkin.
Úshinshisi – jataqhana salatyn ýnıversıtetterge korporatıvtik tabys salyǵy men qosylǵan qun salyǵy boıynsha jeńildikter berý.
Tórtinshisi – qurylys salýshylar úshin memlekettik-jekemenshik áriptestik aıasyndaǵy jańa yntalandyrý sharalary. Atap aıtqanda, nóldik QQS mólsherlemesi, múlik salyǵynan 10 jylǵa bosatý jáne áleýmettik-kásipkerlik korporasııalar arqyly jyldyq 2,5 paıyzben qarjylandyrý.
Besinshisi – jataqhana qurylysyna arnalǵan jer telimderiniń biryńǵaı tizilimin jasap, olardy uzaq merzimge jeńildetilgen sharttarmen berý.
Altynshysy – halyqaralyq PBSA modelin engizý. Bul júıede stýdenttik turǵyn úı ınvestısııalyq aktıv retinde qarastyrylady jáne AQSh, Ulybrıtanııa, Sıngapýr sekildi elderde óz tıimdiligin dáleldegen.
Jetinshisi – stýdenttik turǵyn úıdiń ulttyq standartyn ázirleý. Qujatta bólme aýmaǵyna, qaýipsizdik talaptaryna, ınternet sapasyna jáne turmys jaǵdaıyna qoıylatyn biryńǵaı talaptar belgilenedi.
Qaıtarylǵan aktıvter esebinen Shymkentte jańa jataqhana ashyldy
Kezek pen tanystyqtyń ornyna – sıfrlyq júıeOtyrysta «Alma Valley» kompanııasynyń bas dırektory Azamat Muratov UniDorm 2.0 platformasynyń múmkindikterin tanystyrdy.
Onyń aıtýynsha, jańa júıe stýdentke birneshe mınýt ishinde bólmeni onlaın tańdaýǵa múmkindik beredi. Jasandy ıntellekt áleýmettik jeńildikterge qatysty qujattardy avtomatty túrde tekserip, adam faktoryn barynsha azaıtady.
«Mashına para almaıdy», dedi ol.
Platformadaǵy týrnıketter jataqhanada naqty turyp jatqan stýdentterdi tirkep otyrady. Eger stýdent uzaq ýaqyt boıy jataqhanada kórinbese nemese óz ornyn basqa adamǵa berse, júıe ony avtomatty túrde anyqtaı alady.
О́z tájirıbesin Satbayev University de bólisti. Ýnıversıtettiń prorektory Sapar Shalabaevtyń aıtýynsha, Dormitory júıesi kezektiń qozǵalysyn naqty ýaqyt rejıminde kórsetedi, tártip buzýshylyqtardy tirkeıdi jáne qaýipsizdik júıelerimen biriktirilgen. Qazirgi ýaqytta ýnıversıtet jeke ınvestorlarmen birlesip, jalpy syıymdylyǵy 1500 oryn bolatyn eki jańa jataqhana salyp jatyr.
Bolashaqqa salynǵan ınvestısııaOtyrysty qorytyndylaǵan Respublica fraksııasynyń jetekshisi Aıdarbek Qojanazarov stýdenttik turǵyn úı máselesin áleýmettik emes, strategııalyq mindet retinde qarastyrý qajet ekenin aıtty.
«Eger biz búgin jastarǵa sapaly bilim alýǵa jaǵdaı jasamasaq, erteń bilikti maman tapshylyǵyna shaǵymdanýdyń máni bolmaıdy. Jataqhana − bul qaıyrymdylyq emes, eldiń bolashaǵyna salynǵan ınvestısııa», dedi ol.
Respublica fraksııasy kóterilgen usynystardy zańnamalyq bastamalar deńgeıine shyǵaryp, olardy Úkimetpen birlesip pysyqtaýdy josparlap otyr.
5176 stýdentke oryn jetpeıdi: Almatyda jataqhana máselesi qashan tolyq sheshiledi?