2014 jylǵy 20 qańtar, Astana qalasy
«Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıteti» memlekettik mekemesiniń jáne onyń aýmaqtyq organdarynyń Erejelerin bekitý týraly «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik basqarý júıesin odan ári jetildirý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2013 jylǵy 29 qazandaǵy № 677 jarlyǵyna, «Normatıvtik quqyqtyq aktiler týraly» 1998 jylǵy 24 naýryzdaǵy № 213-I Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 29-babynyń 1-tarmaǵynyń 6)-tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. «Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıteti» memlekettik mekemesiniń erejesi, osy buıryqtyń 1-qosymshasyna sáıkes bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıtetiniń tıisti oblystaǵy, Astana jáne Almaty qalalaryndaǵy aýmaqtyq organy – Ekologııa departamenti týraly ereje, osy buıryqtyń 2-qosymshasyna sáıkes bekitilsin. 3. Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıtetiniń respýblıkalyq memlekettik mekemeleri - aýmaqtyq organdarynyń tizimi, osy buıryqtyń 3-qosymshasyna sáıkes bekitilsin. 4. Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıtetine osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi qamtamasyz etýdi jáne zańnamada kózdelgen tártippen ony resmı túrde buqaralyq aqparattyq quraldarda jarııalaýdy. 5. Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıteti, tıisti oblystardaǵy, Astana jáne Almaty qalalaryndaǵy aýmaqtyq organy – Ekologııa departamenteri osy buıryqtyń júzege asyrylýy boıynsha barlyq qajetti sharalardy qabyldasyn. 6. Osy buıryq alǵash ret resmı jarııalanǵan kúninen bastap qoldanysqa engiziledi.
Mınıstr N.QAPPAROV. Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstriniń 2014 jylǵy 20 qańtardaǵy №11-ó buıryǵyna 1-qosymsha «Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıteti» memlekettik mekemesiniń erejesi 1. Jalpy erejeler 1. «Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrliginiń Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıteti» memlekettik mekemesi (budan ári – Komıtet) Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrliginiń (budan ári – Mınıstrlik) qorshaǵan ortany jáne tabıǵat resýrstary qorǵaý salasyndaǵy retteý fýnksııalaryn jáne memlekettik ekologııalyq baqylaýdy júzege asyratyn vedomstvosy bolyp tabylady. Komıtet Komıtetke tikeleı baǵynysty jáne esep beretin tıisti oblystardaǵy, Astana jáne Almaty qalalaryndaǵy aýmaqtyq organy – Ekologııa departamentterine ıe. 2. Komıtet óz qyzmetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti jáne Úkimetiniń aktilerine, ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerge, sondaı-aq osy Erejege sáıkes júzege asyrady. 3. Komıtet memlekettik mekeme uıymdastyrýshylyq-quqyqtyq nysanyndaǵy zańdy tulǵa bolyp tabylady, memlekettik tildegi óziniń ataýy bar mórler men mór tańbalarǵa, belgilengen úgilerdegi blanktarǵa ıe. 4. Komıtet azamattyq-quqyqtyq qatynastarǵa óz atynan túsedi. 5. Komıtettiń qurylymy jáne shtat sanynyń lımıti Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrimen kelise otyryp Mınıstrliktiń Jaýapty hatshysymen bekitiledi. 6. Komıtettiń zańdy meken jaıy: Qazaqstan Respýblıkasy, 010000, Astana qalasy, «Esil» aýdany, Orynbor kóshesi, 8-úı. 7. Komıtettiń tolyq ataýy: memlekettik tilde – «Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrliginiń Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıteti» memlekettik mekemesi; orys tilinde - Gosýdarstvennoe ýchrejdenıe «Komıtet ekologıcheskogo regýlırovanııa ı kontrolıa Mınısterstva okrýjaıýsheı sredy ı vodnyh resýrsov Respýblıkı Kazahstan». 8. Osy Ereje Komıtettiń quryltaı qujaty bolyp tabylady. 9. Komıtettiń qyzmetin qarjylandyrý respýblıkalyq bıýdjet qarajattary esebinen júzege asyrylady. 10. Komıtettiń fýnksııalary bolyp tabylatyn mindettemelerdi oryndaý máni boıynsha Komıtetke kásipkerlik sýbektilerimen sharttyq qatynastarǵa túsýge tyıym salynady. Eger Komıtetke zańnamalyq aktilermen tabys ákeletin qyzmetti júzege asyrý quqyǵy usynylsa, onda osyndaı qyzmetten alynǵan tabys respýblıkalyq bıýdjettiń tabysyna baǵyttalady. 11. Komıtet kelesi basqarmalardan turady: Ákimshilik-kadrlyq jumys basqarmasy; Quqyqtyq qamtamasyz etý basqarmasy; Memlekettik ekologııalyq baqylaý basqarmasy; Lısenzııalaý basqarmasy; Ekologııalyq saraptama jáne ruqsattar basqarmasy; Memlekettik metrologııalyq-taldamaly baqylaý basqarmasy. 2. Komıtettiń negizgi mindetteri 12. Komıtettiń negizgi mindetteri bolyp mynalar tabylady: 1) qorshaǵan ortanyń sapasyn jaqsartý, ekologııalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, tabıǵı resýrstardy saqtaý jáne qoǵamnyń ekologııalyq ornyqty damýynyń qolaıly deńgeıine qol jetkizý; 2) qorshaǵan ortany qorǵaý jáne memlekettik ekologııalyq baqylaý salasyndaǵy memlekettik retteý júıesin óz quzyreti sheginde jetildirý; 3) Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasynyń talaptaryna sáıkes memlekettik ekologııalyq saraptamany uıymdastyrý jáne ótkizý; 4) qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy lısenzııalaý qyzmetin uıymdastyrý, jetildirý, júzege asyrý men úılestirý; 5) emıssııalardy uıymdastyrý, úılestirý, normalaý jáne ekologııalyq ruqsattardy berýdi júzege asyrý; 6) memlekettik ekologııalyq baqylaýdy júzege asyrý. 3. Komıtettiń negizgi fýnksııalary 13. Komıtettiń negizgi fýnksııalary bolyp memlekettik ekologııalyq saıasatty iske asyrýdy qamtamasyz etetin aýmaqtyq organdarmen birlesip ekologııalyq retteý jáne memlekettik ekologııalyq baqylaýdy júzege asyrý tabylady. 14. Qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ekologııalyq retteý fýnksııalary: 1) memlekettik ekologııalyq saraptamany quzyreti sheginde júrgizý, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynda ekologııalyq saraptamany júzege asyrý qyzmetin úılestirý; 2) parnıktik gazdar shyǵaryndylaryna sertıfıkat berý jáne qaıta resimdeý; 3) quzyreti sheginde qorshaǵan orta obektilerine emıssııaǵa ruqsattar berý jáne olarda qorshaǵan ortaǵa emıssııaǵa arnalǵan lımıtterdi belgileý; 4) keshendi ekologııalyq ruqsattar berý; 5) óz quzyreti sheginde tabıǵı resýrstardy paıdalaný salasynda lısenzııalar, ruqsattar, sharttar (kelisimsharttar) berýdi kelisý; 6) qorshaǵan ortany qorǵaý salasynda jumystardy oryndaýǵa jáne qyzmetterdi kórsetýge arnalǵan lısenzııalardy berýdi júzege asyrý (qyzmettiń kishi túrleri: tabıǵatty qorǵaýdy jobalaý, sharýashylyq jáne basqa da qyzmetterdiń I sanaty úshin normalaý; sharýashylyq jáne basqa da qyzmetterdiń I sanaty úshin ekologııalyq aýdıt); 7) ozondy buzatyn zattardy jáne olardy qamtıtyn ónimderdi Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna Keden odaǵyna kirmeıtin elderden kirgizýge jáne ol elderge Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan shyǵarýǵa lısenzııalaýdy júzege asyrý; 8) ozondy buzatyn zattardy paıdalana otyryp jumys júrgizýge, ozondy buzatyn zattardy qamtıtyn jabdyqty jóndeýge, montajdaýǵa, oǵan qyzmet kórsetýge ruqsattar berý; 9) óz quzyretiniń sheginde qorshaǵan ortany qorǵaý, memlekettik ekologııalyq saraptama, ruqsat berý, lısenzııalyq jáne ekologııalyq-saraptamalyq qyzmet, normalaý jáne standarttar salasyndaǵy memlekettik basqarý júıesin, sondaı-aq tabıǵatty utymdy paıdalanýdy jáne qorshaǵan ortany qorǵaýdy yntalandyrýdyń ekonomıkalyq ádisteri men tetikteriniń júıesin uıymdastyrý jáne jetildirý; 10) óz quzyreti sheginde ekologııalyq aqparatqa zańnamada belgilengen tártippen qoljetimdilikti qamtamasyz etý; 11) ozyq qoljetimdi tehnologııalar tizilimin júrgizýdi uıymdastyrý; 12) tabıǵat paıdalanýshylardyń jáne qorshaǵan ortany lastaý kózderiniń memlekettik tizilimin júrgizý; 13) memlekettik ekologııalyq saraptamadan ótken normatıvtik quqyqtyq aktiler jobalarynyń tizilimin júrgizý; 14) ekologııalyq qaýipti tehnologııalar, tehnıkalar men jabdyqtardyń tizilimin júrgizý; 15) óz quzyreti sheginde Qaldyqtardy basqarý baǵdarlamasyn kelisý; 16) qoǵamdyq tyńdaýlarǵa qatysý; 17) saraptamalyq keńester týraly erejeni daıyndaý; 18) qorshaǵan ortaǵa áserin baǵalaý prosedýrasyn oryndaý kezinde Qazaqstan Respýblıkasy ekologııalyq zańnamasy talaptarynyń saqtalýyna baqylaýdy júzege asyrý; 19) óz quzyreti sheginde qorshaǵan ortany qorǵaý jáne tabıǵat paıdalaný salasyndaǵy baǵdarlamalyq qujattardyń oryndalýyn uıymdastyrý, sondaı-aq qorshaǵan ortany qorǵaý jáne tabıǵat paıdalanýdy basqarý fýnksııalaryn júzege asyratyn ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń qyzmetin úılestirý. 15. Memlekettik ekologııalyq baqylaýdyń fýnksııalary: 1) kelesilerge memlekettik ekologııalyq baqylaýdy júzege asyrady: Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııalyq zańnamasynyń saqtalýyna; qorshaǵan ortanyń lastanýynyń saldaryn joıý jónindegi sharalardyń júrgizilýine; jerdi jaqsartý, jerdiń tozýyn týǵyzatyn prosester saldarynyń aldyn alý jáne joıý, topyraq qunarlyǵyn qaıta jańǵyrtý jáne saqtaý jónindegi is-sharalar kesheniniń ótkizilýine; jerdi qaıta qunarlandyrý jónindegi sharalardy qabyldaýdy qamtamasyz etetin kásiporyndar, qurylystar jáne ózge de obektilerdi salý jáne qaıta qurý kezinde ekologııalyq talaptardyń saqtalýyna; jerdi qaıta qunarlandyrý jónindegi jobalanǵan jumystardy oryndaý bóliginde kásiporyndar, qurylystar jáne ózge obektilerdi iske qosý jáne paıdalaný kezinde ekologııalyq talaptardyń saqtalýyna; jerdiń buzylýyna baılanysty jumystardy júrgizý kezinde topyraqtyń qunarly qabatynyń alynýyna, saqtalýyna jáne paıdalanylýyna; paıdaly qazbalardyń qoryn ónerkásiptik óndirýden nemese ózge de buzýshy prosesster men jumystardan bosaǵan jerlerdi olardyń nysanaly maqsatyna sáıkes budan ári paıdalanýǵa jaramdy jaǵdaıǵa keltirilýine; qorshaǵan ortany qorǵaýǵa qatysty lısenzııalyq-kelisimsharttyq sharttardyń saqtalýyna; ken oryndaryn jáne ózge de qorshaǵan orta obektilerin buzýshylyqqa ákelip soǵatyn lastanýdan, sý basýdan jáne tehnogendik prosesterden jer qoınaýynyń saqtalýyna; jer qoınaýyn paıdalaný obektileriniń konservasııalanýyna jáne joıylýyna; jer qoınaýyn paıdalaný jáne mıneraldy shıkizatty qaıta óńdeý kezinde ekologııalyq normalar men erejelerdiń saqtalýyna; mıneraldy shıkizatty óndirý jáne qaıta óńdeý kezinde qorshaǵan ortany qorǵaý máseleleri boıynsha jobalyq sheshimderdiń saqtalýyna; jer qoınaýyn paıdalaný jónindegi operasııalardy júrgizý kezinde avarııalyq nemese ózge de qaýipti jaǵdaılardyń aldyn alý jónindegi is-sharalardyń oryndalýyna; zııandy zattardyń, radıoaktıvti qaldyqtardyń kómilýine jáne sarqyndy sýlardyń jer qoınaýyna tógilýine; Qazaqstan Respýblıkasynyń kontınentaldyq qaırańynda qaldyqtardy jáne basqa da materıaldardy kómý, uńǵymalar men jabdyqtardy konservasııalaý men bólshekteý erejeleriniń saqtalýyna; sý sapasy normatıvteriniń saqtalýyna; atmosferalyq aýany qorǵaý, sondaı-aq klımat pen jerdiń ozon qabatyn qorǵaý máseleleri jónindegi, onyń ishinde kólik jáne ózge qozǵalmaly quraldardy paıdalanýǵa shyǵarǵan jáne paıdalanǵan kezde tehnıkalyq reglamentterdiń, normatıvterdiń, erejelerdiń jáne ózge talaptarynyń saqtalýyna; kásiporyndardy paıdalanýǵa qosý, qaldyqtardy qoımalaý jáne jaǵý kezinde atmosferalyq aýany qorǵaý jónindegi talaptardyń saqtalýyna; parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn júzege asyrý kezinde talaptardyń saqtalýyna; kásiporyndardy, qurylystardy jáne ózge obektilerdi salý, qaıta jańǵyrtý, paıdalanýǵa qosý jáne paıdalaný kezinde ekologııalyq talaptardyń saqtalýyna; radıoaktıvti jáne ózge ekologııalyq qaýipti zattardy paıdalaný, saqtaý, tasymaldaý, kómý, kádege jaratý nemese ózge jumys isteý erejelerin qorshaǵan orta lastanýynyń aldyn alý jónindegi ekologııalyq talaptar bóliginde saqtalýyna; hımııalyq jáne bıologııalyq zattardy qoldaný, saqtaý, tasymaldaý boıynsha belgilengen normalar men erejelerdiń saqtalýyna; ekologııalyq ruqsattarmen belgilengen tabıǵatty paıdalaný sharttarynyń oryndalýyna; óndiris jáne tutyný qaldyqtaryn esepteý, kádege jaratý men zalalsyzdandyrýdyń belgilengen normalary men erejeleriniń saqtalýyna; lastaýshy zattar shyǵaryndylary men tógindileriniń stasıonarlyq kózderi bar jáne óndiris pen tutyný qaldyqtaryn ornalastyratyn obektilerdiń sanıtarlyq qorǵaý aımaqtaryna ekologııalyq talaptardyń saqtalýyna; Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyndaǵy radıasııalyq jaǵdaıǵa, qorshaǵan orta obektileriniń radıoaktıvti zattarmen lastanýynyń aldyn alý jónindegi jobalyq sheshimderdiń oryndalýyna; tazartý qurylystary jumysynyń tehnologııalyq reglamentteriniń saqtalýyna; óndiristik ekologııalyq baqylaýdyń normalary men erejeleriniń saqtalýyna; Qazaqstan Respýblıkasynyń mindetti ekologııalyq saqtandyrý týraly zańnamasynyń saqtalýyna; qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy qyzmettiń lısenzııalanatyn túrin júzege asyrýǵa qoıylatyn biliktilik talaptary men erejeleriniń saqtalýyna; memlekettik ekologııalyq saraptamany ótkizýdiń mindettiligi týraly jáne onyń sharttaryn oryndaý týraly talaptardyń saqtalýyna; mindetti ekologııalyq aýdıtti ótkizý jáne qorshaǵan ortany qorǵaý máseleleri jónindegi shynaıy aqparatty usyný týraly talaptardyń saqtalýyna; Qazaqstan Respýblıkasynyń kontınentaldyq qaırańynda teńizdik ǵylymı zertteýlerdi ótkizgen kezde ekologııalyq talaptardyń saqtalýyna; qaýipti qaldyqtardy transshekaralyq tasymaldaý qaǵıdalarynyń saqtalýyna; tehnologııalarǵa, tehnıka men jabdyqqa qoıylatyn ekologııalyq talaptardyń saqtalýyna; Reseı Federasııasynyń Úkimeti jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy «Baıqońyr» keshenin jalǵa alý shartynda kórsetilgen sharttardyń saqtalýyna; óziniń quzyretine sáıkes sý qoryn paıdalaný jáne qorǵaý salasyndaǵy memlekettik baqylaýdy júzege asyrýyna; óziniń quzyreti sheginde sý qorǵaý aımaqtarynda jáne bólikterinde sharýashylyq qyzmetiniń rejımine talaptardyń saqtalýyna; jer qoınaýynyń qorǵalýyna; jer qoınaýyn zańsyz paıdalanýyna; jer qoınaýyn zertteý jáne paıdalaný jónindegi ýákiletti organmen birlese otyryp, jer qoınaýyn lastaý bóliginde jer qoınaýyn qorǵaý salasyndaǵy talaptardyń buzylýyna saldarynan oryn alǵan zalaldyń mólsherin anyqtaý; munaı ónimderin óndirý jáne aınalymy kezinde Qazaqstan Respýblıkasynyń qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy zańnamasynyń saqtalýyna; sharýashylyq jáne ózge de qyzmettiń ekologııalyq qaýipti túrlerin júzege asyratyn jeke jáne (nemese) zańdy tulǵalardyń mindetti ekologııalyq saqtandyrý shartyn jasaý jónindegi mindetteriniń oryndalýyna; kommýnaldyq qaldyqtarmen jumys istegen kezde ekologııalyq talaptardyń saqtalýyna baqylaýdy qamtamasyz etilýine; polıgondarda qaldyqtardy ornalastyrý jáne polıgondardy ustaý talaptarynyń saqtalýyna; 2) konkýrsqa qoıylýǵa jatatyn jalpy taralǵan paıdaly qazbalardy qamtıtyn jer qoınaýy ýchaskelerinen basqa jer qoınaýy ýchaskeleri tizbeleriniń jobalaryn kelisý; 3) memlekettik ekologııalyq baqylaý organdarynyń júıesindegi zerthanalyq-taldamalyq baqylaý qyzmetteriniń qyzmetin jetildirý; 4) jarǵysynda qoǵamdyq ekologııalyq baqylaý fýnksııalary kózdelgen qoǵamdyq birlestikterdiń tizbesin jasaý; 5) mindetti ekologııalyq aýdıtti júrgizý týraly sheshim qabyldaý; 6) ilespe gazdy qaıta óńdeýdi damytý baǵdarlamalaryn kelisý; 7) Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq sektorynda munaı operasııalaryn júrgizý kezinde fondyq ekologııalyq zertteýler baǵdarlamalaryn kelisý; 8) bıýdjettik ótinimderdi ázirleýge Komıtettiń quzyreti sheginde qatysý; 9) quzyreti sheginde normatıvtik quqyqtyq aktilerdi ázirleýde jumys organy bolyp tabylady. 4. Komıtettiń quqyqtary men mindetteri 16. Komıtet óz quzyreti sheginde mynalarǵa quqyly: 1) barlyq uıymdarmen, laýazymdy tulǵalarmen jáne azamattarmen oryndaýǵa mindetti sheshimderdi qabyldaý; 2) ekologııalyq saraptamany ótkizý úshin syrttaı sarapshylardy tartý; 3) keńesý organy bolyp tabylatyn Memlekettik ekologııalyq saraptama jónindegi Sarapshylyq keńesti qurý týraly usynystardy engizý; 4) mınıstrlikterden, vedomstvolardan jáne ózge ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardan, kásiporyndar men uıymdardan, sondaı-aq laýazymdy tulǵalardan qajetti aqparatty óz quzyreti sheginde alý; 5) tabıǵat paıdalanýshylarmen, jeke tulǵalarmen jáne qoǵamdyq birlestiktermen ózara árekettesý; 6) tekseriletin, onyń ishinde áserı jáne qorǵanys obektilerine Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasymen belgilengen tártipte kedergisiz barý; 7) memlekettik ekologııalyq baqylaýdy júzege asyrý úshin qajetti qujattamalardy, taldaý nátıjelerin jáne ózge materıaldardy surastyrý jáne alý; 8) Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasymen belgilengen tártipte, tabıǵı resýrstardy paıdalanýǵa jáne alýǵa lısenzııalardy qaıtarý jáne (nemese) sharttardy (kelisim-sharttardy) buzýdy jáne (nemese) qorshaǵan ortaǵa emıssııaǵa ruqsatty jáne ózge de tabıǵatty paıdalanýǵa ruqsatty toqtata turýdy jáne joıýdy bastamashylyq etý; 9) jeke jáne zańdy tulǵalarǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııalyq zańnamasyn buzýlardy joıý týraly jazbasha eskertý shyǵarý; 10) sotta talapker jáne jaýapker bola alady; 11) qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ákimshilik quqyqbuzýshylyqtar týraly isterdi qarastyrý, tıisti organdarǵa tulǵalardy ákimshilik nemese qylmystyq jaýapkershilikke tartý týraly materıaldardy joldaý; 12) Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııalyq zańnamasyn buzý nátıjesinde qorshaǵan ortaǵa keltirilgen zalaldyń mólsherin anyqtaý nemese anyqtaýǵa qatysý, zııandy óteý týraly jazbasha eskertýlerdi shyǵarý jáne sotqa talap-tilekter qoıý; 13) Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııalyq zańnamasyn buzýshylardyń áreketteriniń aldyn alý nemese boldyrmaý úshin prokýratýraǵa jáne quqyq qorǵaý organdaryna yqpal etýge júginý; 14) barlaýdy, óndirýdi, birlesken barlaýdy jáne óndirýdi júrgizýdi nemese barlaýmen jáne (nemese) óndirýmen baılanysty emes jer asty ımarattaryn salýdy jáne (nemese) paıdalanýdy toqtata turý týraly sheshimdi qabyldaýdy týdyrǵan sebepterdi joıýdan merdigerdiń bas tartýy jaǵdaıynda, nemese osy sebepterdi olardy joıýǵa jetkilikti merzimde joımaý kezinde; jer qoınaýyn paıdalanýshylarmen Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııalyq zańnamasymen qarastyrylǵan sharalardy qabyldamaý; jer qoınaýyn paıdalaný jónindegi operasııalardy toqtata turýdy týdyrǵan sebepterdi joıýdyń múmkinsizdigi; merdigermen kelisim-shartpen nemese jumystardyń baǵdarlamasymen belgilengen mindetterdi mándi buzýy jaǵdaılarynda quzyretti organǵa jer qoınaýyn paıdalaný jónindegi operasııalardy júrgizýge kelisim-sharttyń qyzmetin joıý týraly usynystardy óz quzyreti sheginde engizý; 15) Qazaqstan Respýblıkasynyń qorshaǵan tabıǵı ortany jáne tabıǵat resýrstaryn qorǵaý máseleleri boıynsha memlekettik baǵdarlamalarynyń jáne boljamdarynyń jobalaryn iske asyrý jónindegi usynystardy engizý; 16) Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrliginiń qurylymdyq bólimshelerine normatıvtik quqyqtyq aktilerdi ázirleý, sondaı-aq, olarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý qajettiligi jóninde usynystar engizý; 17) óz quzyreti sheginde halyqaralyq ekologııalyq uıymdarmen, shetel zańdy tulǵalarymen ózara árekettestikti uıymdastyrý jáne júzege asyrý, Qazaqstan Respýblıkasymen qabyldanǵan kelisimder men konvensııalardy, ekologııalyq baǵdarlamalardy jáne jobalardy oryndaý jónindegi memleketaralyq yntymaqtastyqqa qatysý; 18) Komıtettiń aýmaqtyq organdarynyń qyzmetine baqylaýdy júzege asyrý. 17. Komıtettiń mindetteri: 1) Komıtettiń quzyretine kiretin máseleler boıynsha túsiniktemeler berý; 2) óz quzyreti sheginde jáne zańnama sheńberinde, bul jóninde Mınıstrliktiń qurylymdyq bólimsheleri men memlekettik organdar resmı suraý salǵan rette qajetti materıaldar men anyqtamalardy usynýǵa; 3) Komıtet qyzmetkerleriniń ákimshilik memlekettik qyzmetshiler etıkasy normalaryn saqtaýyn qamtamasyz etýge; 4) Mınıstrlik basshylyǵyna nemese quqyq qorǵaý organdaryna belgili bolǵan sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyq jaǵdaılary týraly jetkizý; 5) Komıtettiń qyzmetkerleri qyzmettik mindetterin atqarǵanda genderlik kemsitýshilikke jol bermeý. 5. Komıtettiń qyzmetin uıymdastyrý 18. Komıtetti Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstri qyzmetke taǵaıyndaıtyn jáne bosatatyn Tóraǵa basqarady. Komıtettiń tóraǵasy Komıtet tóraǵasynyń usynysy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrliginiń jaýapty hatshysymen laýazymyǵa taǵaıyndalatyn jáne laýazymynan bosatylatyn orynbasarlarǵa ıe. Komıtetpen qabyldanatyn sheshimder Komıtet Tóraǵasynyń buıryǵymen rásimdeledi. 19. Komıtettiń Tóraǵasy Komıtettiń jumysyn basqarýdy uıymdastyrady jáne júzege asyrady jáne Komıtetke júktelgen tapsyrmalardy oryndaý jáne onymen óziniń fýnksııalaryn júzege asyrý úshin jeke jaýapkershilikte bolady. 20. Osy maqsattarda Komıtet Tóraǵasy: 1) zańnamada belgilengen tártipte Komıtet qyzmetkerlerin, Tóraǵanyń orynbasarlaryn qospaǵanda, laýazymdaryna taǵaıyndaıdy jáne laýazymdarynan bosatady 2) zańnamamen belgilengen tártipte tártiptik jazalardy qoldanady; 3) óz quzyreti sheginde buıryqtardy shyǵarady; 4) Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasyna sáıkes memlekettik organdarda jáne ózge de uıymdarda Komıtetti óz quzyreti sheginde bildiredi; 5) Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrliginiń jaýapty hatshysyna Komıtettiń jáne onyń aýmaqtyq organdarynyń qurylymy men shtattyq sanyn ózgertý týraly usynystardy engizedi; 6) onyń quzyretine jatqyzylǵan basqa da máseleler boıynsha sheshimderdi qabyldaıdy; 7) sybaılas jemqorlyqqa qarsy turý boıynsha jeke jaýapkershilik júkteledi; 8) zańnamada bekitilgen tártipte Komıtet qyzmetkerlerin, Komıtettiń aýmaqtyq organdary - ekologııa departamentteri basshylarynyń orynbasarlaryn issaparǵa jiberý, demalystar berý, materıaldyq kómek kórsetý, daıarlaý (qaıta daıarlaý), biliktilik arttyrý, kótermeleý, ústeme aqylar tóleý jáne syılyq aqy berý máselelerin sheshedi. 9) aýmaqtyq organdar – ekologııa departamentteri basshylary jáne olardyń orynbasarlary qyzmet oryndarynda ýaqytsha bolmaǵan kezderde olardyń mindetterin atqarýdy júkteý máselelerin sheshedi. 6. Komıtettiń múlki 21. Komıtettiń menshik quqyǵynda nemese ózge de zattaı quqyqta oqshaý múlki joq. 22. Komıtettiń múlki oǵan memleket Mınıstrliktiń atynan bergen respýblıkalyq menshikke jatatyn múliktiń esebinen qalyptasady. 7. Komıtetti qaıta uıymdastyrý jáne taratý 23. Komıtetti qaıta uıymdastyrý jáne taratý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes júzege asyrylady. Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstriniń 2014 jylǵy 20 qańtardaǵy № 11-ó buıryǵyna 2-qosymsha Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıtetiniń tıisti oblystaǵy, Astana jáne Almaty qalalaryndaǵy aýmaqtyq organy – Ekologııa departamenti týraly ereje 1. Jalpy ereje 1. Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıtetiniń (budan ári - Komıtet) aýmaqtyq organy bolyp Ekologııa departamenti (budan ári - Departament) tabylady, ol qorshaǵan ortany jáne tabıǵı resýrstardy qorǵaý salasyndaǵy retteý men memlekettik ekologııalyq baqylaýdy júzege asyratyn memlekettik organ bolyp tabylady. 2. Departament óz qyzmetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna, zańnamalyq jáne ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerine, Komıtettiń buıryqtary men uıǵarymdaryna, sonymen qatar osy Erejege sáıkes júzege asyrady. 3. Departament memlekettik mekeme uıymdyq-quqyqtyq nysanyndaǵy zańdy tulǵa bolyp tabylady, óz ataýy memlekettik tilde jazylǵan móri men mórtańbalary, tıisti úlgidegi blankileri, sondaı-aq zańnamaǵa sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń qazynashylyq organdarynda shottary bolady. 4. Departament azamattyq-quqyqtyq qatynastarǵa óz atynan jáne eger ýákilettik berilse Komıtettiń atynan túsedi. 5. Departament óz quzyretindegi máseleler boıynsha zańnamada belgilengen tártippen buıryqtar túrindegi aktiler shyǵarady. 6. Aýmaqtyq organnyń qurylymy men shtattyq sany Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrliginiń Jaýapty hatshysymen Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrimen kelise otyryp bekitiledi. 7. Departament Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda qarastyrylǵan tártipte, óziniń ornalasqan jerinen tys ornalasqan jáne Departamenttiń atynan jáne onyń tapsyrmasy boıynsha olar týraly erejeniń negizinde áreket etetin zańdy tulǵa bolyp tabylmaıtyn fılıaldar qurýǵa quqyly. 8. Aýmaqtyq organnyń tolyq ataýy: memlekettik tilde – «Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıtetiniń ____________________ Ekologııa departamenti» respýblıkalyq memlekettik mekemesi; orys tilinde - Respýblıkanskoe gosýdarstvennoe ýchrejdenıe «Departament ekologıı _____________________ Komıteta ekologıcheskogo regýlırovanııa ı kontrolıa Mınısterstva okrýjaıýsheı sredy ı vodnyh resýrsov Respýblıkı Kazahstan». 9. Departamenttiń zańdy meken-jaıy: _____________________________________________________________ 10. Memlekettik mekemeniń quryltaıshysy retinde memleket atynan Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıteti bolyp tabylady. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 25 aqpandaǵy №172 qaýlysymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrliginiń erejesi jáne osy Ereje Departamenttiń quryltaı qujattary bolyp tabylady. 11. Departamenttiń qyzmetin qarjylandyrý respýblıkalyq bıýdjettiń qarajaty esebinen júzege asyrylady. 12. Eger Departamentke zańnamalyq aktilermen kiris ákeletin qyzmetti júzege asyrý quqyǵy berilse, onda mundaı qyzmetten alynǵan kiris respýblıkalyq bıýdjettiń kirisine jiberiledi. 13. Departamentke kásipkerlik sýbektilerimen Departamenttiń fýnksııalary bolyp tabylatyn mindetterdi oryndaý turǵysynda sharttyq qatynastarǵa túsýge tyıym salynady. 2. Departamenttiń negizgi mindetteri, fýnksııalary, quqyqtary jáne mindetteri 14. Departamenttiń negizgi mindetteri bolyp kelesiler tabylady: 1) qorshaǵan orta sapasyn jaqsartý, ekologııalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, tabıǵı resýrstardy saqtaý jáne qoǵamnyń ekologııalyq ornyqty damýynyń qolaıly deńgeıine jetý; 2) qorshaǵan ortany qorǵaý jáne tabıǵı resýrstardy paıdalaný salasynda memlekettik baqylaýdy, sharýashylyq qyzmetti júzege asyrý barysynda tabıǵatty qorǵaý zańnamasynyń jáne ekologııalyq talaptar normatıvteriniń saqtalýyn qamtamasyz etý; 3) qorshaǵan ortany óndiristik ekologııalyq baqylaý júrgizýdi aýmaqtyq deńgeıde úılestirý; 4) aýmaqtyq tabıǵatty qorǵaý baǵdarlamalaryn jáne áleýmettik-ekonomıkalyq damý josparlary aıasyndaǵy is-sharalardy kelisý jáne olardyń júzege asyrylýyna baqylaý jasaý; 5) ekologııalyq aqparattardy jınaý jáne taratýdy uıymdastyrý jáne qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy aǵartý júıesin damytý; 6) qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy qoǵamdyq birlestiktermen ózara árekettesý jáne yntymaqtastyq ornatý; 7) aýmaqtyq deńgeıde memlekettik ekologııalyq saraptamany uıymdastyrýdy, zańnamada belgilengen tártipte ekologııalyq ruqsattardy berý. 15. Departament zańnamada belgilengen tártipte kelesi fýnksııalardy júzege asyrady: 1) óz quzyreti sheginde ekologııalyq ruqsattardy beredi, toqtata turady, keri shaqyryp alady jáne joıady; 2) óndiristik monıtorıng baǵdarlamalaryn, óndiristik baqylaý baǵdarlamalaryn kelisedi; 3) óz quzyreti sheginde memlekettik ekologııalyq saraptamany uıymdastyrady jáne júrgizedi; 4) óz quzyreti sheginde lısenzııalanatyn qyzmetterdiń jekelegen túrlerine lısenzııa alýǵa qorytyndylar beredi; 5) Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııalyq zańnamasynyń saqtalýyna memlekettik ekologııalyq baqylaýdy júrgizedi; 6) qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy qyzmetter týraly eseptik málimetter men aqparattardy ázirleıdi jáne bekitilgen tártipte Komıtetke usynady; 7) qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń jobalaryn ázirleýge qatysady; 8) qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy perspektıvti jáne aǵymdaǵy jumys josparlaryn ázirleıdi jáne bekitedi, sonymen qatar memlekettik ekologııalyq baqylaýdy júzege asyrý máseleleri boıynsha jumys josparlaryn Komıtetpen kelisedi; 9) óz quzyreti sheginde memlekettik ekologııalyq saraptamany uıymdastyrý jáne ótkizý boıynsha jergilikti atqarýshy organdardyń laýazymdy tulǵalarynyń qyzmetine baqylaýdy júzege asyrady; 10) qorshaǵan ortany qorǵaý jáne turaqty damý salasyndaǵy halyqaralyq konvensııalar men kelisimderdi, baǵdarlamalar men jobalardy júzege asyrýǵa qatysady; 11) óńirdiń ózekti ekologııalyq problemalaryn respýblıkalyq qarajat esebinen sheshý úshin qajetti is-sharalardy júrgizý boıynsha negizdelgen usynystardy daıyndaıdy jáne Komıtetke usynady 12) qupııalyq rejımdi, qupııa is qaǵazdar júrgizýdi qamtamasyz etedi jáne óz quzyreti sheginde memlekettik qupııalardy tehnıkalyq qorǵaýdy uıymdastyrady; 13) obektilerdiń qyzmetin retteıtin qujattardy, onda qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes ekologııalyq talaptardyń múmkindiginshe tolyq eskerilýi bóliginde kelisýge qatysady; 14) óz quzyreti sheginde Departamenttiń saraptamalyq komıssııalaryn quramyn anyqtaıdy; 15) mobılızasııalyq daıyndyq jáne mobılızasııalaý boıynsha is-sharalardy uıymdastyrýǵa jáne ótkizýge qatysady; 16) arnaıy sý paıdalanýǵa ruqsattar berýdi kelisedi; 17) qorshaǵan ortaǵa áserdi baǵalaý rásimine jáne belgilenip otyrǵan sharýashylyq jáne ózge de qyzmet boıynsha sheshimder qabyldaý prosesine qatysty ekologııalyq aqparatqa qoǵamnyń qol jetimdiligin qamtamasyz etedi; 18) ekologııalyq ruqsattarda (qorshaǵan ortaǵa emıssııalarǵa ruqsat jáne keshendi ekologııalyq ruqsat) qorshaǵan ortaǵa emıssııalardyń lımıtin belgileıdi; 19) óz quzyreti sheginde tabıǵı resýrstardy paıdalaný salasyndaǵy lısenzııalardy, ruqsattardy berýdi, sharttardy (kelisim sharttardy) kelisedi; 20) qorshaǵan ortanyń lastanǵan ýchaskileriniń memlekettik esebin, sonymen qatar qorshaǵan ortanyń lastanǵan ýchaskileriniń tizilimin júrgizýge qatysady; 21) zııandy zattardy, radıoaktıvti qaldyqtardy kómý men sarqyndy sýlardy jer qoınaýyna aǵyzýdyń memlekettik kadastryn júrgizýge qatysady; 22) óndiris pen tutyný qaldyqtarynyń memlekettik kadastryn júrgizýge qatysady; 23) óz quzyreti sheginde ekologııalyq nasıhattaý boıynsha jumystardy uıymdastyrýǵa qatysady; 24) sý obektilerin keshendi paıdalaný men qorǵaýdyń basseındik shemalaryn kelisýge, basseındik kelisimderdi daıyndaýǵa, sý obektilerin paıdalaný, molyqtyrý jáne qorǵaý jónindegi memlekettik (óńirlik jáne basseındik) baǵdarlamalar ázirleýge, sondaı-aq óz quzyreti sheginde sý resýrstaryn basqarýdyń basseındik prınsıpin iske asyrýǵa qatysady. 16. Departament óz quzyreti sheginde quqyly: 1) barlyq uıymdarmen, laýazymdy tulǵalarmen jáne azamattarmen oryndaýǵa mindetti óz quzyreti sheginde sheshimderdi qabyldaýǵa; 2) belgilengen tártipte uıymdar men ózge de obektilerge menshik jáne baǵynystylyq nysanyna qaramastan kedergisiz kirýge (sonymen qatar áskerı jáne qorǵanys obektilerine); 3) óz quzyreti shegindegi qyzmetti júzege asyrý úshin qajetti aqparattardy memlekettik organdardan, ózge de uıymdar men jeke tulǵalardan surattyrýǵa, alýǵa; 4) Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııalyq zańnamasynyń buzylýy anyqtalǵan jaǵdaılarda jergilikti atqarýshy organdardyń tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý departamentteriniń memlekettik ekologııalyq saraptama bólimderi bergen memlekettik ekologııalyq saraptama qorytyndylaryn keri shaqyrýǵa usynys engizýge; 5) qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly isterdi qarastyrýǵa, tıisti organdarǵa tulǵalardy ákimshilik nemese qylmystyq jaýapkershilikke tartý týraly materıaldardy joldaýǵa; 6) jeke jáne zańdy tulǵalarǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııalyq zańnamasyn buzýshylyqtardy joıý týraly nusqamalar shyǵarýǵa; 7) sottarǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyn buza otyryp júzege asyrylatyn sharýashylyq jáne ózge de qyzmetti shekteý, toqtata turý jáne tyıym salý týraly talap-aryzdar usynýǵa; 8) Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııalyq zańnamasyn buzý saldarynan qorshaǵan ortaǵa keltirilgen zalal mólsherin aıqyndaýǵa nemese anyqtaýǵa qatysýǵa, zalaldy óteý týraly nusqama shyǵarýǵa jáne sotqa talap-aryz usynýǵa; 9) bankter men qarjy uıymdaryna memlekettik ekologııalyq saraptamanyń oń qorytyndysy bolmaǵan qurylys jáne sharýashylyq jáne ózge de qyzmetter jobalaryn júzege asyrýdy qarjylandyrýdy toqtatý týraly nusqamalar shyǵarýǵa. 17. Departamenttiń mindettemeleri: 1) Departamenttiń quzyretine kiretin máseleler boıynsha túsiniktemeler berý; 2) óz quzyreti sheginde jáne zańnama sheńberinde, bul jóninde Mınıstrliktiń qurylymdyq bólimsheleri men memlekettik organdar resmı suraý salǵan rette qajetti materıaldar men anyqtamalardy usynýǵa; 3) Department qyzmetkerleriniń ákimshilik memlekettik qyzmetshiler etıkasy normalaryn saqtaýyn qamtamasyz etýge; 4) Komıtet basshylyǵyna nemese quqyq qorǵaý organdaryna belgili bolǵan sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyq jaǵdaılary týraly jetkizý; 5) Departamenttiń qyzmetkerleri qyzmettik mindetterin atqarǵanda genderlik kemsitýshilikke jol bermeý. 18. Departamenttiń memlekettik ekologııalyq baqylaýdy júzege asyratyn qyzmetkerleri, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ekologııalyq kodeksine sáıkes memlekettik ekologııalyq ınpektordyń quqyqtaryn ıelenedi. 3. Departamenttiń qyzmetin uıymdastyrý 19. Departamentti Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrimen kelise otyryp, Tóraǵanyń usynysy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrliginiń Jaýapty hatshysymen laýazymǵa taǵaıyndalatyn jáne laýazymynan bosatylatyn Basshy basqarady. Departament Basshysy bolmaǵan jaǵdaıda onyń mindetin oryndaý, Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrliginiń jaýapty hatshysynyń buıryǵy negizinde Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstriniń kelise otyryp, orynbasaryna nemese Komıtettiń jáne/nemese onyń aýmaqtyq bólimshesiniń basqa da qyzmetkerine júkteledi. 20. Departamenttiń Basshysyna demalystar berý, materıaldyq kómek kórsetý, daıarlaý (qaıta daıarlaý), biliktiligin arttyrý, kótermeleý, ústeme aqylar tóleý jáne syılyq aqy berý máseleleri Komıtet Tóraǵasynyń usynysy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Jaýapty hatshysynyń buıryǵymen rásimdeledi. 21. Basshynyń, Komıtet Tóraǵasynyń usynysy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan orta jáne sý resýrstary mınıstrligi Jaýapty hatshysymen laýazymǵa taǵaıyndalatyn jáne laýazymnan bosatylatyn orynbasary bar. Tıisti oblystardyń/Astana jáne Almaty Bas memlekettik ekologııalyq ınspektorlary Departament Basshysynyń orynbarlary bolyp tabylady. 22. Departament Basshysy Departamenttiń qyzmetin uıymdastyrady jáne basshylyq etedi jáne Departamentke júktelgen mindetterdi oryndaýǵa jáne óziniń fýnksııalaryn júzege asyrýǵa jeke jaýaptylyqta bolady. 23. Departament Basshysy osy maqsattarda: 1) óziniń orynbasarynyń jáne Departamenttiń qurylymdyq bólimsheleriniń mindetteri men jaýapkershilikterin anyqtaıdy; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártipte Departament qyzmetkerlerin laýazymǵa taǵaıyndaıdy jáne laýazymnan bosatady; 3) zańnamamen belgilengen tártipte Departament qyzmetkerlerin tártiptik jazaǵa tartady jáne madaqtaý sharalaryn qoldanady; 4) ózge de memlekettik organdarda jáne uıymdarda Departamenttin múddesin usynady; 5) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes ózge de ókilettikterdi júzege asyrady; 6) Departamenttiń buıryqtaryna qol qoıady. 4. Departamenttiń múlki 24. Departament jedel basqarý quqyǵynda oqshaýlanǵan múlikke ıe. Departamentttiń múlki oǵan memleket bergen múliktiń, sondaı-aq olardyń quny departamenttiń teńgeriminde kórsetiletin negizgi qor jáne aınalym qarajattarynan, sondaı-aq ózge múliktiń esebinen qalyptasady. 25. Departamentke bekitilip berilgen múlik respýblıkalyq menshikke jatady. 26. Eger Zańda ózgeshe belgilenbese, departamenttiń ózine bekitilip berilgen, oǵan qarj