Álemdegi qorǵaýǵa alynǵan eń úlken on orman kómirqyshqyl gazyn shyǵara bastady. Munyń bárine kináli – klımattyń ózgerýi men adamzattyń áreketi. Mundaı qorqynyshty derekterdi IýNESKO júrgizgen zertteý nátıjesi kórsetti.
Soǵan sáıkes qorǵaýǵa alynǵan eń iri 10 orman keıingi 20 jylda aýaǵa parnıkti gaz bóle bastaǵan. Buǵan deıin olar CO2-ni jutatyn aýa tazalaǵyshtar sanalyp kelgen edi.
Ormandardyń bulaısha kúrt ózgerýine adamzat kináli. Jaıylymdyq jer, qurylys úshin aǵashtardy otap, máńgilik ný ormandarǵa aýyz salýdyń saldarynan olardyń tabıǵı tepe-teńdigi buzylǵan.
Baıandamanyń birlesken avtory Tales Karvalo Rezendeniń aıtýynsha, bular shynaıy jaǵdaıdyń beti ǵana. О́ıtkeni eń taza, eń tıimdi qorǵalatyn aýmaqtardyń ózi qazirgi ýaqytta klımat ózgerýiniń zııanyn shegip otyr.
«Aýa raıynyń kúrt buzylýy, aýyl sharýashylyǵyna arnap aǵashtardy otaý jáne orman órtteri IýNESKO-nyń álemdik mura tizimine engen 10 ormanyn kómirqyshqyl gazyn shyǵaratyn orynǵa aınaldyrdy. Solardyń qatarynda Gondýrastaǵy Rıo-Platono bıosferalyq rezervaty, Kanadadaǵy Ýoterton-Muzdyq halyqaralyq beıbit saıabaǵy jáne Reseı men Mońǵolııadaǵy Ývs-Nýr basseıni bar», deıdi ol.
IýNESKO-nyń álemdik mura tizimine engen bul ormandardyń kólemi Germanııadan eki esege úlken. Sondaı-aq zertteýde shartaraptaǵy 257 ormannyń jyl saıyn atmosferadaǵy 190 mıllıon kómirqyshqyl gazyn jutatyny kórsetilgen.
Baıandama avtorlary álem elderi basshylary bıologııalyq ártúrlilikti saqtaýǵa, klımattyq daǵdarystarmen kúresý úshin tabıǵatty qorǵaýǵa nazar aýdarýy kerek ekenin aıtady. Sonymen qatar orman ekojúıesin saqtaýdaǵy jergilikti turǵyndardyń quqyqtaryn qorǵaýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Olar Glazgoda ótetin Cop26 sammıtinde álem kóshbasshylary ormandy kesýdi toqtatý jáne joıý týraly mindettemeni jarııalaıdy dep úmittenedi.