Belgradta ótken álem chempıonatynda Qazaqstan boksshylary eki altyn, eki kúmis jáne bir qola medal enshilegeni aıqyn. Sol dodada 51 kılo salmaqta synǵa túsken Sáken Bıbosynov bes kezdesý ótkizip, barlyǵynda da jeńiske jetti. Telefon arqyly Sákenge habarlasyp, álem chempıony atanǵanymen quttyqtap, birneshe suraq qoıǵan edik.
– Sáken, eki jyl buryn Ekaterınbýrgte ótken álem chempıonatynda qola medalǵa, Belgradta altyn júldege ıe boldyń. Bul júlde sál keshigińkirep kelgen joq pa?
– Quttyqtaýlaryńyzǵa kóp rahmet. Gazetterińiz arqyly maǵan qoldaý kórsetken barsha jankúıerge alǵys aıtqym keledi. Tokıoda Ánuranymyzdy shyrqata almadym. Esesine Belgradta Qazaqstannyń Ánuranyn shyrqatý baqyty buıyrdy. Bul tek meniń jeńisim emes, áke-sheshemniń, bapkerlerimniń eńbekteriniń jemisi dep bilemin. Jeńisimdi Táýelsizdigimizdiń 30 jyldyǵyna arnaımyn.
Maǵan bul júlde kesh keldi dep aıta almaımyn. Sebebi, Reseı jerinde ótken álem birinshiliginde meniń tájirıbem azdaý edi. Al qazir Allaǵa shúkir, barlyǵy ózimiz josparlaǵandaı boldy.
– AIBA-daǵy sońǵy ózgerister sportshylar úshin tıimdi me?
– Árıne, tıimdi. Belgradta boksshylar 13 salmaqta synǵa túsýge múmkindik aldy. Tokıoda segiz salmaq dárejesinde Olımpıada medali sarapqa salynǵany belgili. AIBA boksty damytý úshin meılinshe tyndyrymdy jumys jasap jatyr ǵoı. Bıylǵy álem chempıonatynyń taǵy bir ereksheligi, álem chempıony atanǵan sportshyǵa 100 000 AQSh dollaryn, ekinshi orynǵa – 50 000, úshinshi orynǵa 25 000 dollar syıaqy berildi. Bul da jarystyń deńgeıin kóteredi dep oılaımyn.
– Elge kelgennen keıin de Qazaqstan boks federasııasy atynan – 70 000, Mádenıet jáne sport mınıstrliginen 15 000 AQSh dollary syıaqyǵa beriledi...
– Shynymdy aıtsam, syıaqy máselesin oılaǵan joqpyz. Bastysy, elimizdiń abyroıyn asqaqtatyp, Ánurandy shyrqatýǵa degen maqsatymyzǵa qol jetkizdik.
– Olaı bolsa, aldaǵy ýaqytta álemdik dodada elimizdiń Ánuranyn qansha márte shyrqatamyn dep oılaısyń?
– Jalpy, Belgradtaǵy álem birinshiliginde jasy 30-dan asyp ketken kýbalyq Hýlıo Sezar La Krýz bes dúrkin álem chempıony boldy. Ol alynbaıtyn qamal bolmaıtynyn dáleldedi. Tynymsyz ter tógip, shamam kelgeninshe, qatysatyn barlyq dodada top jarǵym keledi.
– Osy álem chempıonaty á degende-aq aýyr bastalǵan sııaqty. Jerebe tartylǵannan keıin alǵashqy qarsylasyń Rıo Olımpıadasynyń chempıony Hasanboı Dýsmatov ekeni belgili boldy. Osyndaı azýly qarsylastan qalaı basym tústiń?
– Men munda kúmis ne qola medal úshin kelgen joqpyn. Bapkerim Myrzaǵalı Qulanulymen jaqsylap daıyndaldyq. Dýsmatov tanymal boksshy. Rıo Olımpıadasynda Birjan Jaqypovty jeńgenin bilemiz. Oǵan qarsy jasalǵan taktıkany durys qoldanyp, kelesi kezeńge óttim.
– Sol kezdesýden keıin ózińe degen senim paıda bolǵan sııaqty. Sebebi, 1/8 fınalda úndistandyq Dıpaktan basym túsip, shırek fınalǵa ótkende «alda áli úsh kezdesýim bar», dep tipti, fınaldaǵy aıqasty da qosqan bolatynsyń...
– Úndistan boksshysy da osal emes. О́te aýyr jekpe-jektiń biri boldy. Bul boksshynyń ónerin buryn da kórip júrgenmin. Bapkerlerdiń taktıkasyn durys qoldandym. Al «alda áli úsh kezdesýim bar» degenim bul óz-ózimdi qamshylaý edi.
– Jyl ótken saıyn rıngke jańa tolqyn qosylyp jatyr. Osy álem chempıonatynda da solaı boldy. Jalpy, qarsylastaryńnyń arasynda qaısysymen bokstasqan aýyr tıdi?
– Kolýmbııalyq boksshy óte myqty boldy. Rıo Olımpıadasynyń kúmis júldegeri, 2017 jylǵy álem chempıonatynyń qola júldegeri. Ony 2019 jylǵy álem chempıonatynda ońaı utqan edim. Osy jolǵy jekpe-jek sál qıyndaý ótti. Esesine jartylaı fınaldaǵy qarsylasymmen bolǵan jekpe-jek asa qıyndyq týǵyzbady. Taılandtyq boksshy jastar sapynan eresekterge endi aýysyp kelgen eken. Dese de osal emes. Al fınaldaǵy aıqas aldynda azdap qobaljydym. Alaıda Myrzaǵalı Aıtjanov bapker ári psıholog qoı. Meniń bul jerge nege kelgenimdi aıtyp, jigerlendire tústi. Esesine amerıkalyq Rıskoý Hıllmen bolǵan jekpe-jekte barlyǵyn baqylaýda ustadym. Eki jyl burynǵy álem chempıonatynda da, Tokıo Olımpıadasynda da qola medal aldym. Al meniń eń úlken armanym – altyn alyp, elimizdiń Ánuranyn shyrqatý edi. Sol armanyma jetkenime qýanyshtymyn.
– Fınaldyq aıqastan soń bapkerińniń qolyn kóterdiń. Nege osylaı jasadyń?
– Bapker ekinshi ákeńdeı bolyp ketedi emes pe?! Myrza aǵamyz, tipti balalalaryna jasamaǵan qamqorlyǵyn maǵan jasap keledi. Osyndaı jetistikke áýeli Alla, áke-sheshem, sosyn Myrzaǵalı Qulanulynyń arqasynda jetip otyrmyn. Chempıonnyń bapkeri de chempıon emes pe.
– Boksshylar saıysatyn salmaq sany kóbeıgeniniń arqasynda álem chempıony atanǵan Temirtas Júsipov, fınalda súringen Mahmud Sabyrhan, shırek fınalǵa deıin jetken Aslanbek Shymbergenov sekildi sportshylar óz salmaǵynda quramanyń birinshi nómirli boksshysy atandy. Jalpy, jigitter mundaı ózgeristi qalaı qabyldap jatyr?
– 13 salmaq bolǵany óte keremet boldy. Boksshylar salmaq qýyp, áýre bolmaıdy. Shynynda da, kóp sportshy el namysyn qorǵaýǵa múmkindik aldy. Qazir AIBA boksty barynsha qyzyqty ótkizýge, bokstyń bedelin kóterýge jantalasyp jatyr. Sondyqtan mundaı ózgeristerdi qurama sapyndaǵy jigitterdiń barlyǵy qoldaıdy dep oılaımyn. Aldaǵy ýaqytta Azııa chempıonaty men Azııa oıyndary da osylaı 13 salmaqta ótse, Olımpıadalyq komıtet erler boksynyń salmaǵyn kóbeıtetin shyǵar degen senimdemin.
– Áńgimeńizge rahmet, jeńisińiz kóp bolsyn!