Aspanda qansha juldyz bar? Aıdyń túsi qandaı? Kún nege jerdi aınalady? Al jer nege domalaq? Jaryqtyń jyldamdyǵyna ólshem bar ma? Biz ne úshin túndi qaramen, kúndi sarymen boıaımyz? Bilesiz be, bul suraqtar ıllıýzııaǵa toly bolǵanymen, báriniń de jaýaby bar. Al ony bizge astronomdar aıtady.
Joǵarydaǵy saýaldardy turmystyq keskindeme jáne janrlyq portret sheberi, golland sýretshisi Iаn Vermeerdiń «Astronom» kartınasyna qarap quradyq. Kórkemónerdiń altyn ǵasyrynda, jo-joq erkindik pen gúldený dáýirinde dúnıege kelgen talant ıesi beıneleý óneri tarıhynda orny erek tulǵa. Ol tek qylqalam sheberi emes, táp-táýir kásipker de bolǵan adam. Onyń ǵalym Entonı Van Levengýkpen qarym-qatynasta beker bolmaǵany kópke málim.
Onyń mansaby týraly naqty maǵlumat joq, ómirbaıanyna úńilseńiz tek ónermen qorshalǵan. Oǵan kóbine ıtalııalyq keskindemeler men Karavadjo shyǵarmashylyǵy erekshe áser etkeni aıtylady. Kartınadaǵy qanyq túster men boıaýlardyń tyǵyz qabaty ıtalııalyq kóńil kúıdi beredi. Janrlyq sıýjetter jumysynyń jetekshi leıtmotıvi men ereksheligine aınalǵany daýsyz.
Sýretshi óziniń kezekti jumysy úshin 45h41 santımetr ólshemdi kenep pishimin tańdaǵan. Baıqaısyz ba, keskindemeshiniń ózine tán qoltańbasy onyń jaryqty ádemi úılestirýinen-aq bilinedi. Al minezi qarapaıym beıneni monýmentaldy beınege aınaldyrýynda, sonymen qatar kúndelikti ómirdiń usaq-túıegine mán berýinde tur.
Shyǵarmadaǵy globýs sııaqty geografııalyq kartada Nıderlandtyń jer kólemi beınelengen. Sol arqyly sýretshi ultyn maqtan tutady. О́ıtkeni qyzǵaldaqtyń otany sanalatyn ejelgi memleket XVII ǵasyrda halyqaralyq saýdanyń nátıjesinde baı elderdiń birine aınaldy.
Kartınanyń ataýy – aqyl men ǵylymnan habar berip tursa, ondaǵy keıipker ǵalamshardyń ıesi esebinde jerdi aınaldyrady. Názik jaryqtandyrylǵan kórinis adamzat pen ǵalamshardyń qarym-qatynasyn dál beıneleıdi jáne bul qarym-qatynasta bilim mańyzdy ekenin aıshyqtaıdy. Ol kestedegi mátinderden de kórinis tabady. Kartınadaǵy adam – Entonı Van Levengýk. Ol – mıkroskopty qurastyrýshy.
Aıtpaqshy, sýretshi men ǵalym birin-biri jaqsy bilgen. Tipti birlesip talaı sharýany tııanaqtaǵan eken. Bul týyndyny áıgili sýretshi dosyna arnaǵany anyq. Dosy arqyly búkil ulttyń ǵylymyna sholý jasaıdy. Kartınanyń qupııasy da sonda jatqandaı...