• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ekonomıka 29 Qarasha, 2021

Aýylǵa salynǵan ınvestısııa qysqardy

225 ret
kórsetildi

Aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy kásipke burynǵydaı asta-tók ınvestısııa quıý qazir azaıǵan. Bıyl 9 aıdaǵy kórsetkishti zerdeler bolsaq osyǵan kóz jetkizemiz. Qańtardan qyrkúıekke deıingi aralyqta aýyldyq jerlerdegi negizgi kapıtalǵa 3,9 trln teńge ınvestısııa salynypty. Bul bir jyl burynǵy derekten 12,4 paıyzǵa tómen.

О́ńirlik bólinis boıynsha ınves­tısııanyń basym bóligi Atyraý oblysyna (40,1 paıyz) tıesili eken. Atalǵan óńirge 1,6 trln teńge kóle­minde ınvestısııa quıylǵan. Osynyń ózi byltyrǵy kórsetkishten 28,5 paıyzǵa az dep habarlaıdy Finprom. Úzdik úshtikke Aqtóbe (311,7 mlrd teńge – bir jylda 26,1 pa­ıyzǵa kóp) jáne Almaty (277,1 mlrd teńge – bir jylda 1,8 paıyzǵa kóp) oblystary da kiredi. Eń tómengi kór­setkish Pavlodar oblysynda – 96,3 mlrd teńge. Bir jyl burynǵy derek­ten 33,5 paıyzǵa azaıyp ketken.

Al bólingen ınvestısııany jan basyna shaǵar bolsaq, ár aýyl tur­ǵynyna 506,5 myń teńgeden keledi eken. Bul jaǵynan da Atyraý oblysy kósh bastaıdy. Adam basyna 5,2 mln teńgeden. TOP-3-ke Aqtóbe (1,2 mln teńge) jáne Batys Qazaqstan oblystary (598 myń teńge) engen. Eń tómengi kórsetkish Túrkistan oblysynda – jan basyna shaqqanda 100,8 myń teńgeden tıesili.

«Aýyldyq jerlerdegi kapıtal­dyq ınvestısııanyń 80,8 paıyzy kásiporyndardyń jeke qarajaty esebinen qamtamasyz etilgen – 3,2 trln teńge. Jyldyq qysqarý 14,1 paıyzǵa jetken. Taǵy 367,6 mlrd teńgeni banktik emes uıymdar usynǵan. Respýblıkalyq bıýdjetten 142,9 mlrd teńge bólindi (-19,5 paıyz bir jylda). Jergilikti bıýdjetten 172,3 mlrd teńge (-20 paıyz bir jylda) bólindi. Taǵy 71 mlrd teńge banktik nesıeler esebinen quraldy. Bul turǵydan bir jylda 40 paıyzǵa ósim bar. Salymnyń negizgi bóligi bıyl qurylys jáne nysandardy kúrdeli jóndeýden ótkizýge jumsaldy. Onyń mólsheri 1,9 trln teńgeni quraıdy. 877,2 mlrd teńgege mashına, qurylǵy jáne transporttyq quraldar satyp alyndy» dep jazady Finprom.

Úkimettiń resmı saıtynyń habarlaýynsha, aýyldyq eldi mekender­di damytý maqsatynda elde turǵyn úıdi qaıta jańartý jáne onyń quryly­sy, agroónerkásiptik keshendi damytý, shaǵyn jáne orta kásipkerlikti qol­daý, ınfraqurylymǵa ınvestı­­sııa salý boıynsha sharalar atqary­lyp jatyr. 2019-2020 jyldary qazirgi baǵ­darlamalar aıasynda 618 mlrd teń­gege 12 myńnan astam joba júze­ge asyrylǵan. Aldaǵy 4 jylda «Aýyl – el besigi» jobasyn qarjy­lan­dy­rý kólemi 800 mlrd teńgege de­ıin ul­ǵaı­tylmaq. Sondaı-aq bar­lyq qar­jy­landyrý kózderin esep­ke ala otyryp aýyldardy jańǵyrtýǵa 1,3 trln teńge qarjy bólý josparlanǵan.

Qazir bizde baǵanyń sharyqtap turǵany belgili. Osy oraıda aýyl sharýashylyǵy el ekonomıkasynyń draıverine aınalyp, jetekshi pozısııada júrýi kerek edi. Alaıda bul sektordyń damý qarqyny da, berer ónimi de kóńil kónshitpeıdi. Bul turǵyda el basshylyǵy Qazaq­stannyń aýyl sharýashylyq áleýetin durys paıdalana almaı otyr. Sala­daǵy jalaqynyń tómendigi de jumys sapasyna teris áser etetini bel­gili. Azyq-túlik qaýipsizdigin tike­leı qamtamasyz etýge qabiletti agro­ónerkásip kesheni qazir eldegi eń az jalaqy tólenetin sala qata­ryn­da. Aýyl, orman jáne balyq sharýa­shylyǵy salasyndaǵy ortasha aı­lyq jalaqy kólemi – 167,5 myń teń­ge. О́simdik, mal ósirý, ańshylyq sala­syndaǵy jalaqy budan da tómen – 167,1 myń teńge. Sektordaǵy satyp alý qabileti 7,7 paıyzǵa ósken. Al balyq aýlaý jáne akvamádenıet sa­la­synda jumys isteıtinderdiń or­t­asha aılyq jalaqysy 85,7 myń teńge eken.