Keshe Sport jáne deneshynyqtyrý isteri agenttiginiń alqa májilisi ótti. Onda agenttiktiń ótken jylǵy jumysy qorytyndylanyp, alǵa qoıǵan maqsat-mindetteri talqylandy.
Otyrysqa Premer-Mınıstrdiń orynbasary Gúlshara Ábdiqalyqova, agenttikke qarasty vedomstvolardyń basshylary men sport mamandary qatysty. Jıynda agenttik tóraǵasy Tastanbek Esentaev baıandama jasady. Ol aldymen sportshylardyń ótken jylǵy jetistikteri jaıly aıtyp, aldaǵy kezdegi atqarylatyn isterge toqtaldy.
– О́tken jyly qazaqstandyq sportshylar 732 medal jeńip aldy. Olımpıadalyq emes sport túrleri boıynsha 279 medaldi ıelense, sonyń ishinde 112 altyn, 80 kúmis, 87 qola medalǵa ıe boldy. Sportshylarymyz álem chempıonattarynan 92, Azııa chempıonattarynan 43, halyqaralyq týrnırlerden 114 medal alyp qaıtty. Al múmkindigi shekteýli sportshylarymyz 28 medaldi jeńip aldy. Onyń ishinde 9 altyn, 13 kúmis jáne 4 qola medal bar, – dedi T.Esentaev.
Osydan keıin ol elimizde buqaralyq sportty damytýda, sonyń ishinde jastar arasynda salamatty ómir saltyn nasıhattaýda atqarylyp jatqan jumystar týraly aıtyp, qazir stýdentterdiń 45 paıyzy sportpen aınalysatynyn atap ótti. Osy rette ol búginde agenttik 2017 jyly Almatyda Qysqy Ýnıversıadanyń ótetinin eskere otyryp, stýdenttik sportty damytýǵa kóp kóńil bólip jatqanyn, oǵan dálel retinde byltyrǵy jyldyń qorytyndysy boıynsha elimizdiń JOO-larynda oqıtyn stýdentterdiń sporttyq úıirmelerge qatysýy 45 paıyzdy qamtıtynyn nemese 168,5 myń adamǵa jetkenin aıtty.
Onyń aıtýynsha, qazir 139 respýblıkalyq JOO-nyń 64-inde sporttyq klýbtar, al 75 bilim oshaǵynda sporttyq seksııalar jumys istep tur. Degenmen, T.Esentaev problemalardyń da bar ekenin, buqaralyq sportty damytýda qajetti ınfraqurylymynyń joqtyǵyn jasyrmady. «Buqaralyq sportty damytýdaǵy basty problemamyz – bul kádimgi, qarapaıym halyq aınalysatyn sport ınfraqurylymynyń joqtyǵy. Qazir aýyldyq jerlerde 4483 sport zaldary bar. Biraq sonyń 3650-i jalpy bilim beretin mektepterde ornalasqan jáne olar tek sabaqtardy ótkizý úshin ǵana paıdalanylady. Sonyń saldarynan sport zaldarynyń tek 20 paıyzy ǵana halyqqa qoljetimdi bolyp otyr. Sonymen birge, sportpen, deneshynyqtyrýmen aınalysqysy keletin adamǵa mekemeler men oqý oryndarynda sporttyq qural-jabdyqtar jetispeıdi», – dedi ol.
Osylaı deı kelip, agenttik tóraǵasy jergilikti ákimderdiń sport alańdary men zaldarynyń qurylysyna salǵyrt qarap otyrǵanyn aıtyp, synady. «Qazir oblystyq, aýdandyq, qalalyq sport basqarmalarynyń bári jergilikti ákimderge qaraıdy. Sport keshenderin salý, qaıta jańartý – solardyń isi. О́kinishke qaraı, bul iste kemshilikter az emes. Sondyqtan bizge úkimettik deńgeıde sport ınfraqurylymyn damytý úshin oblystyq mańyzy bar árbir qala men aýdandarda deneshynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderi qurylysy boıynsha sharalardy qabyldaý qajet», – dedi ol. Tóraǵanyń aıtýynsha, búginde Úkimettiń qoldaýy arqasynda 2014 jyly memlekettik bıýdjette 14 deneshynyqtyrý-saýyqtyrý kesheniniń qurylysyna qarjy qarastyrylǵan. Degenmen, jergilikti jerde iske jaýapty qaraý kerek. Qazir elimizde deneshynyqtyrý men sportpen aınalysýǵa arnalǵan sport alańdaryna degen tapshylyq 50 paıyzdan asady. Osy jaǵdaıdy eskere otyryp, sport keshenderin odan ári qaraı qarjylandyrýdy qarastyrý qajet, dedi ol.
Otyrysta Sochı Olımpıadasy týraly aıtylmaı qalǵan joq. Osy másele týraly agenttik tóraǵasy mynadaı qorytyndy jasaǵanyn aıtty. Ol aldymen Olımpıadada alǵa qoıǵan maqsattyń oryndalmaǵanyn aıtyp, sportshylardyń bir ǵana qola medaldi ıelenýine jattyqtyrýshylar quramy kináli ekenin málimdedi.
– О́kinishke qaraı, Sochı Olımpıadasynda bizdiń qurama Vankýver oıyndaryna qaraǵanda, laıyqty óner kórsete almady. Ony biz moıyndaımyz. Biz keminde eki medal alamyz dep edik. Biraq olaı bolmady. Shańǵy jarysy, bıatlon, shańǵymen tuǵyrdan sekirý sııaqty sport túrlerinde kórsetkishterimiz kóńil kónshitpedi. Ásirese, shańǵy jarysyna qatysqan sportshylarymyz úmitimizdi aqtamady, – dedi ol.
Sonymen birge, ol Qazaqstan quramasynyń laıyqty nátıje kórsetpeýi tek sportshylarǵa ǵana baılanysty emestigin, eń bastysy, ol jattyqtyrýshylardyń tikeleı kinási ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, jattyqtyrýshylar qurama sportshylarymyzben durys jumys jasamady. Sonyń kesirinen, sportshylar men bapkerler arasynda jarysqa daıyndyq tıisti deńgeıde júrgizilmedi. Endi osyǵan baılanysty agenttik 14 naýryz kúni Qazaqstan Olımpıada komıteti ókilderiniń qatysýymen jıyn ótkizýdi josparlap otyr. «Osy kezdesýde barlyq kemshilikter aıtylyp, sportshylardyń nátıjesiz óner kórsetý sebepteri keńinen talqylanady», dedi tóraǵa. Desek te, T.Esentaev qysqy sport túrlerinde elimizde alǵa jyljýshylyq bar ekenin, Vankýver Olımpıadasyna 38 sportshymyz jarystyń 8 túrinen ǵana lısenzııa alsa, bıylǵy Sochı Olımpıadasynda Qazaqstannyń 52 sportshysy 60 joldamany jeńip alǵanyn aıtty.
Osydan keıin agenttiktiń alqa májilisin Premer-Mınıstrdiń orynbasary Gúlshara Ábdiqalyqova qorytyndylap, sportty damytýda birqatar tapsyrmalar berdi. Onda vıse-premer aldymen vedomstvoǵa uzaq merzimdi kezeńge arnalǵan sportty damytý máselelerin qarastyrýdy tapsyrdy. «Agenttik barlyq múddeli organdarmen birlese otyryp, uzaq merzimdi kezeńge arnalǵan deneshynyqtyrý jáne sportty damytý máselelerin qarastyrýy tıis. Agenttik tarapynan uzaq merzimge arnalǵan naqty usynystar berý kerek», dedi G.Ábdiqalyqova. Sodan keıin Gúlshara Naýshaqyzy qazirgi kezde mektep oqýshylarynyń 80 paıyzynyń sportpen júıeli aınalysýlaryna múmkinshilikteri joq ekenin, osyǵan baılanysty agenttikke tıisti jumystardy tapsyratynyn aıtty.
– Biz aldaǵy kezde elimizde 10 aımaqaralyq sportqa arnalǵan kolledj ashýdy josparlap otyrmyz. Osy ýaqytqa deıin stýdentter sportyna tıisti deńgeıde kóńil bólinbeı keldi. Shet memleketterde ýnıversıtet sporty esebinen kásipqoı klýbtar men ulttyq komandalar qurylady. Ýnıversıtet sportyna tıisti deńgeıde kóńil bólmeý elimizdiń halyqaralyq komandalarynyń sporttyq rezervin daıyndaýǵa keri áser etedi. Sondyqtan atalǵan kolledjderden basqa Sport jáne deneshynyqtyrý isteri agenttigine Bilim jáne ǵylym mınıstrligimen, jergilikti atqarýshy organdarmen birlese otyryp, mektep sportyn damytý, stýdentterdiń sporttyq klýbtar jelisin keńeıtýdi tapsyramyn, – dedi vıse-premer. Sondaı-aq, ol agenttikke jergilikti atqarýshy organdarmen birlese otyryp, óńirlerdi qajetti kadrlarmen qamtamasyz etý boıynsha sharalardy qabyldaýdy tapsyrdy.
Alqa májilisiniń sońynda Úkimet basshysynyń orynbasary G.Ábdiqalyqova 2013 jyldyń qorytyndysynda «Jyl serpini» atalymy boıynsha «Jyl sportshysy» respýblıkalyq konkýrsynyń jeńimpazy atanǵan Sochı Olımpıadasynyń qola júldegeri Denıs Tendi marapattap, dıplomdy tabys etti.
Dastan KENJALIN,
«Egemen Qazaqstan».