Aýyl balasy armanshyl keledi. Shoqan, Aqan, Úkili Ybyraı syndy aqmańdaı arystar dúnıege kelgen Aıyrtaýdyń altyn besiginde terbelip ósken Ramazan jerles aǵasy Shota-Aman Ýálıhanov sekildi sáýletshi bolýdy ómirdińgek sanaǵany sondyqtan dep túıdik. Bertingi Eleskıı, baıyrǵy Saǵalaq aýylyndaǵy mektepti bitirisimen Aqmoladaǵy ınstıtýtty aıaqtap, ınjener-qurylysshy dıplomyn alǵandaǵy qýanysh sýretke syımaıtyndaı dúnıe edi...
Jantalasqan Ramazannyń jan dúrsilin keıinirek túsindik. Qoǵamdyq ómirde bolsyn, sportta bolsyn, kúndelikti tirshilikte bolsyn adymdap alǵa basýdy qalaıtyn. Armanshyl degennen shyǵady, 1998 jyly Kókshetaýǵa kóship kelip, úı alýy da jas jigittiń júregine qosymsha jaýapkershilik qondyrǵandaı eken. Toqyraý qıyndyqtaryna qaramastan qurylys alańdarynda serpilip jumys istep, seriktesterine demeý bola bildi. Kókshede buryn qoldana qoımaǵan tehnologııalardy nasıhattap, óndiriske engizýge talpyndy. Usynystary qoldaý kórip jatty. Ony qalanyń sáýletine jańa ózgerister ákelgen ǵımarattardan kórýge bolady. Ásirese, alıkobon deıtin qurylys materıalyna aıryqsha den qoıǵan eken. Álde, osy jabdyq kúnderdiń-kúninde aldynan shyǵyp, nápaqa medetine aınalatynyn sezdi me eken?
Oǵan toqtalmas buryn Ramazan Muqataevtyń jańa elordamyz Astananyń alǵashqy qurylys alańdaryndaǵy bilek belsendiligin aıta ketken jón sııaqty. О́ıtkeni, osy taqyryp qozǵalǵanda onyń janary jarqyldap, júzi jaınap shyǵa kelgenin kórdik. Áńgimeni jigermen, sendirip aıtady eken. Abaı, Beıbitshilik, Jeńis dańǵyldaryndaǵy eski úılerdiń tez arada jańǵyryp shyǵa kelgenin ertegideı elestetti. Cheh qurylysshylarymen birge depýtattyq turǵyn úı korpýsyn turǵyzǵandaǵy qyzyqty kúnder silemi kóz aldymyzda bıiktep bara jatty. «Bárekeldi!» deımiz ishteı.
Toqtaýdy bilmeıtin baýyrymyz nege sonshalyqty asyqty eken dep te qoıamyz bildirmeı. Júrektegi Qulageri de tynym tappaıdy ǵoı mundaı jandardyń. Ramazan 2002 jyly qııandaǵy Koreıaǵa tartyp ketken. Sondaǵy keramıkalyq zaýyt qurylysynda jumys istepti. Oıy – jer taný, tájirıbe tolyqtyryp, elge ala kelý. Eksheýmen ótken eki jyl.
Oı-salmaq tolysyp, elge oralý qamynda júrgen. Kútpegen jerden beınet keshti. О́ndiristik jaraqat alyp, omyrtqasy zaqymdandy. Koreıalyq mamandar otany sátti jasaǵanymen, qaıran azamat I toptaǵy múgedekke aınalyp, arbaǵa tańyldy. Qazaq eli qaı jerde júrse de azamatyn ardaqtaǵan, qamyqtyrmaǵan. Osy rette Ramazan baýyrymyz Qazaqstannyń Koreıadaǵy sol kezdegi elshisi Darhan Berdalıevtiń, konsýldyqtyń úshinshi hatshysy Beıbit Nógerbekovtiń qamqorlyǵyn atap ótip, el gazeti «Egemen Qazaqstan» arqyly rahmetin bildirýdi ótindi. Kókshetaýǵa oralǵannan keıin de jyly shýaq aıasynda boldy. Aldymen arnaıy kvotamen Novosibir qalasynda ekinshi ret ota jasatty. Aqtóbede emdeldi. Qazir Kókshe dárigerleriniń ońaltý baǵytyndaǵy baqylaýynda. Áleýmettik qoldaý sharalarynan qalys emes. Múgedektik arba alyp berilgen. Járdemaqy, memlekettik ótemaqy kólemi jyl sanap artyp keledi. Táýbe qylady. Kelinshegi Aqtoqty ekeýi eki stýdent balasyn oqytyp otyr.
«Tas túsken jerine aýyr» dep jatamyz. Bul shyn. Másele, oǵan degen qamqorlyqtyń shektelip qalmaıtyndyǵynda emes, másele sol azamattyń kiriptarlyqqa baılanyp qalmaǵandyǵyn ańǵartýda bolsa kerek. Muny Ramazandaı jigitter jaqsy biledi. Kisige kóz súzý degen bolmaıdy mundaı azamattarda. Bir jarym jyldaı aýrýhana tósegine baılanyp, beti beri qarasymen iske kiristi. Baıaǵy «alıkobon» aldynan shyqty. О́zi jeńil, ıkemge kóngish materıal ónerli jastyń qolymen ádemi qoljýǵyshtarǵa aınaldy. Áýelde úı-ishiniń kádesine jaratylǵan dúnıe kórshilerdiń, joldas-joranyń qyzyǵýshylyǵyn týǵyzǵan. Suranys ósti. Qazir Ramazandy tanymaıtyn kisi neken-saıaq.
Osy suranystyń adamdy toqyraýdan alyp shyǵatyn qýat-qasıeti de bar. Endi qoljýǵyshpen shektelip qalýǵa bolmaıtyn edi. Kompıýter ústeli men oryndyǵyn jasady, aǵash ydys-aıaqtar kóbeıdi, eptep jıHaz jabdyqtaryn daıyndady. Bularǵa da tapsyrys berýshiler shyqty. Aýyldaǵy áke-sheshesiniń, baýyrlarynyń kómegine óziniń tapqan nápaqasyn qosyp, úı irgesinen jaıly sheberhana ashty. Pantýsty da jabdyqtap aldy.
Osy Ramazannyń tirshiligimen tanysý barysynda, óskeleń ári qubylmaly naryq zańynyń kez kelgen kisige belgili dárejede áser etetinin baıqadym. Ilkimdilik tanytpasań, ilesý qıyn. Birde dosy Jasulan turmystyq tehnıka, onyń ishinde tigin mashınalaryn jóndeýge mamandaný qajettigin aıtqan. Dos kóńil Ramazannyń múmkindigin eseleý, qyzmettiń ótimdi túrine ıkemdelý nıetimen aqyl qosqanyn túsindi ol. Tabysy da kóbeıdi. Bárinen buryn adamdardyń Ramazan qolynan shyqqan turmystyq buıymdardyń minsiz syrtyldap turǵanyna rıza sezimderin bildirip jatatynyn aıtsańyzshy! El qurmeti degenińiz osy.
Ramazanmen qoshtasar sátte ol Elbasymyzdyń Joldaýy jarııalanǵan gazetten mynadaı úzindi oqydy: «Biz olardy belsendi ómirge tartamyz, olar tek járdemaqy alyp qana qoımaı, sonymen birge, ózderin qoǵamnyń múshesi, paıdaly eńbekker retinde sezinetin bolady. Bul ózimizdiń jáne qoǵam aldyndaǵy bizdiń paryzymyz». Jymıyp turǵan júzinen kóp nárseni ańǵarýǵa bolatyn edi. Sonyń eń bastysy: «Men ózimnen buryn ózgelerdi oılaımyn. Kóptegen jandar qıyndyqtyń qursaýynda qusalanbasyn. Eńsesin tiktep, eline qyzmet etsin. Oǵan tolyq múmkindik bar», degenge saıatynyna shúbá keltirmeımin.
Baqbergen AMALBEK,
«Egemen Qazaqstan».
Aqmola oblysy.
Sýretti túsirgen
Ermurat DOSYMOV.