Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda bıylǵy qańtar-qarashadaǵy elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń jáne respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýynyń qorytyndylary qaraldy. Sondaı-aq ádettegideı eldegi sanıtarlyq-epıdemııalyq jaǵdaı sóz boldy.
Jeti óńirdiń kórsetkishi joǵary
Ulttyq ekonomıka mınıstri Áset Erǵalıevtiń baıandaýynsha, qańtar-qarasha aralyǵynda Qazaqstan ekonomıkasynyń ósý qarqyny 3,8%-ǵa deıin jedeldegen. Esepti kezeńde qyzmet kórsetý sektoryndaǵy ósimniń jyldamdaýy, naqty sektordaǵy ósý qarqynynyń turaqtylyǵy, saýda balansynyń nyǵaıýy, óndirýshi emes sektorlardaǵy joǵary ınvestısııalyq belsendilik baıqalyp otyr.
– Osy jyldyń qańtar-qarashasynda naqty sektordaǵy ósim 2,9%-dy qurady. Qyzmet kórsetý salasynda iskerlik belsendilik 3,9%-ǵa deıin ósti. Salalar arasynda aqparat jáne baılanys, saýda, sýmen jabdyqtaý, qurylys, elektrmen jabdyqtaý, óńdeý ónerkásibi joǵary ósim kórsetti. Ishki jáne syrtqy ınvestısııalardy tartý ekonomıkalyq ósýdiń mańyzdy faktory bolyp otyr. Bul rette óndirýshi emes salalar ınvestısııalar úshin tartymdy baǵyt sanalady. Osy jyldyń 11 aıynda negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalardyń ósý qarqyny 2,6%-dy qurady, – dedi Á.Erǵalıev.
Sondaı-aq ótken 11 aıdyń qorytyndysy boıynsha qurylys salasy joǵary qarqynyn saqtap, oryndalǵan qurylys jumystarynyń kólemi 6,2%-ǵa ósken. Kórsetkishtiń oń ósimi 15 óńirde tirkelgen. Qurylys-montaj jumystarynyń eń joǵary ósýi Almaty qalasynda, Mańǵystaý jáne Aqmola oblystarynda baıqalyp otyr.
– Turǵyn úıdi paıdalanýǵa berý boıynsha oń dınamıka saqtalýda. Esepti kezeńde 13,4 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Kórsetkishtiń ósýi 10,6%-dy qurady. Oń dınamıka 15 óńir boıynsha tirkeldi. Aýyl sharýashylyǵyndaǵy óndiris 2,5%-ǵa tómendedi, – dedi ol.
66 mlrd teńge ıgerilmegen
Qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaevtyń aıtýynsha, 11 aıdyń qorytyndysy boıynsha memlekettik bıýdjetke 10 trln 179 mlrd teńge kiris túsken. Jospar 103,6%-ǵa oryndaldy. Respýblıkalyq bıýdjetke 6,7 trln teńge túsken.
– Jalpy kirister boıynsha jospar 109 mlrd teńgege asyra oryndaldy. Onyń ishinde salyqtar – 51 mlrd teńgege, salyqtyq emes túsimder 54 mlrd teńgege atqaryldy. Salyqtar boıynsha asyra oryndaýdyń negizgi somalary korporatıvtik tabys salyǵyna, shıki munaıǵa salynatyn eksporttyq kedendik bajǵa jáne paıdaly qazbalardy óndirýge salynatyn salyqqa tıesili, – dedi E.Jamaýbaev.
Ishki óndiris taýarlaryna salynatyn qosylǵan qun salyǵy boıynsha jospar oryndalmaǵan. Bul ótken jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda osy jylǵy 11 aıda qosylǵan qun salyǵyn qaıtarý somasynyń 340 mlrd teńgege nemese 62%-ǵa ulǵaıýyna baılanysty.
– Jergilikti bıýdjetterdiń kiristeri 107,5%-ǵa atqarylyp, 3,5 trln teńgeni qurady. Jospar 243 mlrd teńgege, onyń ishinde salyq boıynsha 202 mlrd teńgege asyra oryndaldy. Memlekettik bıýdjettiń shyǵystary 97,5%-ǵa, respýblıkalyq bıýdjettiń shyǵystary 99,4%-ǵa, jergilikti bıýdjetterdiń shyǵystary 95,8%-ǵa atqaryldy. Respýblıkalyq bıýdjet boıynsha shyǵystar 13 trln teńgeni qurady. Atqarylmaý 81 mlrd teńgege teń, onyń ishinde 15 mlrd teńge únemdeldi. Igerilmegeni – 66 mlrd teńge. Igerilmegen iri somalar Mádenıet jáne sport, Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi, Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý, Aýyl sharýashylyǵy jáne Ishki ister mınıstrlikterine tıesili. Buǵan negizinen qatarynda naqty kórsetilgen qyzmetter kólemi úshin aqy tóleý, oryndalǵan jumystar aktilerin, shot-faktýralardy ýaqtyly usynbaý, konkýrstyq rásimderdi uzaq ótkizý, qarjylandyrý josparlaryna ózgerister engizý sebep bolǵan, – dedi ol.
Mınıstrdiń aıtýynsha, jergilikti bıýdjetterdiń shyǵystary 8 trln teńgeni qurady. Bıyl óńirlerge 2,5 trln teńge somasynda nysanaly transfertter kózdelgen. 1 qarashadaǵy jaǵdaı boıynsha olarǵa 2 trln 157 mlrd teńge bólingen. Onyń 94,2%-y ıgerilgen. Atqarylmaǵany – 124 mlrd teńge, onyń ishinde únemdelgeni – 21 mlrd teńge. Eń kóp ıgerilmeý Nur-Sultan qalasynda, Almaty, Batys Qazaqstan, Túrkistan oblystarynda jáne Almaty qalasynda qalyptasqan.
Úkimet basshysy Qazaqstan ekonomıkasy pandemııa jaǵdaıyna sátti beıimdelgenin jáne senimdi ósim qarqynyn kórsetip otyrǵanyn atap ótti. Sondaı-aq óńirlerdiń jyl sońyna deıin áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń josparlanǵan kórsetkishterine qol jetkizýin qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
«Omıkron» shtamy anyqtalǵan joq
Eldegi sanıtarlyq-epıdemııalyq jaǵdaı týraly baıandaǵan Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soıdyń aıtýynsha, álemdik reıtıngte 1 mln turǵynǵa shaqqanda Qazaqstan syrqattanýshylyq boıynsha 108-orynda, ólim-jitim boıynsha 222 el ishinde 102-orynda tur. Respýblıkada oń PTR testimen koronavırýs ınfeksııasynyń 977 714 jaǵdaıy jáne teris PTR testimen 83 209 jaǵdaı tirkelgen. Naýqastardyń 95%-dan astamy saýyǵyp shyqty. Búgingi tańda Aqmola oblysy ǵana «qyzyl aımaqta» tur. 5 óńir – «sary aımaqta», 11 óńir «jasyl aımaqta» ornalasqan.
Mınıstrdiń aıtýynsha, álemde qalyptasqan epıdemııalyq jaǵdaıdy eskere otyryp, Immýndaý jónindegi ulttyq konsýltatıvtik komıssııa halyqty revaksınalaý taktıkasyn qaıta qaraǵan. Osylaısha, 8 jeltoqsannan bastap 6 aıdan keıin vaksınalaýdy eki dozamen aıaqtaǵan barlyq adam, sondaı-aq koronavırýs ınfeksııasymen aýyrǵan adamdar revaksınalanady. Búginde revaksınalaýmen 44 702 adam qamtylǵan.
–Mınıstrlik koronavırýs ınfeksııasy shtamdarynyń aınalymdaǵy nusqalaryna turaqty negizde monıtorıng jasaıdy. Almaty qalasynda koronavırýstyń «Omıkron» shtamynyń nusqasyna tán mýtasııanyń bolýyna aldyn ala PTR skrınıngi júrgizildi. «Omıkron» shtamy nusqasynyń aınalymy anyqtalǵan joq. Barlyq óńirde alynǵan oń synamalardyń úlgilerin tolyq genomdyq sekvenırleý jumystary jalǵasýda, – dedi ol.
Úkimet basshysy Asqar Mamın vaksınalaý qarqyny tómen Mańǵystaý, Qostanaı jáne Batys Qazaqstan oblystarynda halyqty vaksınalaýmen jáne revaksınalaýmen qamtýdy ulǵaıtýdy tapsyrdy. Premer-Mınıstr shetelde vırýstyń jańa shtamynyń taralýyn eskere otyryp, elge syrttan keletin adamdarǵa memlekettik shekarada kúsheıtilgen baqylaý jasaýdy jalǵastyrýdy tapsyrdy.