Esigimizden attaǵan 2022 jyl qazaq sportynyń kúntizbesinde aıtýly datalarmen erekshelenedi. Osydan dál 50 jyl buryn, naqtylap aıtsaq, 1972 jyly Mıýnhende ótken Olımpııa oıyndarynda basketbolshy Áljan Jarmuhamedov KSRO quramasymen birge bas júldeni oljalap, qazaqtan shyqqan tuńǵysh Olımpıada chempıony retinde óz atyn sport jylnamasyna altyn árippen jazdy.
1972 jyldyń 26 tamyzy men 10 qyrkúıegi aralyǵynda Mıýnhende XX jazǵy Olımpııa oıyndary dúrkirep ótken edi. Almanııadaǵy dodada 121 memleketten kelgen 7 myńnan asa sportshy jarys jolyna shyqty. Eki apta boıy olar sporttyń 23 túri boıynsha saıysqa túsip, barlyǵy 195 júlde jıyntyǵyn sarapqa saldy.
Basketbol jarysynda Áljan Jarmuhamedov óner kórsetken KSRO quramasy toptyq kezeńde jeti oıyn ótkizip, barlyǵynda jeńiske jetti. Birinshi orynmen jartylaı fınalǵa shyqqan KSRO aldymen Kýbany 67:51 esebimen jeńse, dramaǵa toly bolǵan fınalda azýly AQSh quramasyn joldan taıdyryp, Olımpıada chempıony boldy.
Mıýnhendegi básekede soltústikqazaqstandyq jeńil atlet Venıamın Soldatenko, qaraǵandylyq júzýshi Vıktor Aboımov jáne almatylyq balýan Anatolıı Nazarenko KSRO quramynda kúmis júlde jeńip alǵan edi.
Táýelsizdikten keıingi alǵashqy Olımpıada
Bıyl qazaqstandyq sportshylar elimiz táýelsizdikten alǵannan keıingi qatysqan alǵashqy Olımpıadaǵa 30 jyl toldy. 1992 jyly Ispanııanyń Barselona qalasynda ótken jazǵy Olımpııa oıyndaryna TMD quramyndaǵy 12 memleket bir týdyń astyna birigip, Olımpıadada óner kórsetti. Barselonadaǵy dodada otandyq sportshylar altyn, kúmis, qola júldege qol jetkizdi.
Atap aıtqanda, basketboldan áıelder quramynda pavlodarlyq Irına Gerlıs Olımpıada chempıony atansa, qaraǵandylyq Elena Chebýkına men Tatıana Menshova voleıboldan, Elmádı Jabraılov kúres túrlerinen kúmis júlde ıelendi. Al oq atýdan qaraǵandylyq Vladımır Vohmıanın men balýan Dáýlet Turlyhanov Barselonadan qola medalmen oraldy.
Bıylǵy jyldyń basty básekeleri
m 2022 jyldyń alǵashqy aıynda qysqy sportshylarymyz Beıjińde ótetin Olımpııa oıyndaryna lısenzııa alý úshin baryn salady. Al qańtardyń ekinshi jartysynda Melbýrnde tennısten «Úlken dýlyǵa» sanatyna jatatyn bir jyl bederindegi tórt jarystyń basy – Aýstralııanyń ashyq birinshiliginiń jalaýy jelbireıdi. Júlde qory mol jáne álemdik reıtıngtegi jaǵdaıdy jaqsartý úshin tamasha múmkindik beretin dúbirli dodaǵa tek tańdaýly tennısshiler ǵana qatysady. Solardyń qatarynda Qazaqstannyń da ókilderi bar.
m Fýtzaldan byltyrǵy álem chempıonatynda tórtinshi oryn alyp, aıbynymyzdy asqaqtatqan Qazaqstan ulttyq quramasy bıyl Eýropa birinshiliginde baq synaıdy. 19 qańtar men 6 aqpan aralyǵynda Nıderlandtyń Amsterdam jáne Gronıngen qalalarynda ótetin qart qurlyqtyń dop dodasyna Eýropanyń eń úzdik 32 quramasy qatysady. Jerebe qorytyndysy boıynsha Qazaqstan V tobynda Italııa, Slovenııa jáne Fınlıandııa fýtzalshylarymen oınaıdy.
m Naýryz aıynda tennısten Qazaqstan erler quramasy Devıs kýbogynyń fınaldyq kezeńine joldama alý úshin Norvegııamen kúsh synasady. Jarys 4-5 naýryz kúnderi Norvegııada ótedi. Devıs kýbogynyń irikteý matchtary tórt jekeleı jáne bir juptyq básekeden turady jáne úsh settik formatta ótedi. Fınalǵa irikteý kezeńinde úzdik atanǵan 12 komanda joldama alady. Olarǵa bıylǵy Devıs kýbogynyń fınalısteri – Reseı men Horvatııa qosylady. Sondaı-aq Ulybrıtanııa men Serbııa quramalary arnaıy shaqyrtýmen barady.
m Qazaqstan quramasy 2022 jyly qatysatyn mańyzdy jarystyń biri – jazǵy Azııa oıyndary. Sary qurlyqtyń shaǵyn Olımpıadasy sanalatyn doda 10-25 qyrkúıek kúnderi Qytaıdyń Hanchjoý qalasynda ótedi. Hanchjoýdaǵy Azııa oıyndary Qytaı tarıhynda ótkiziletin úshinshi Azıada bolmaq. Buǵan deıin 1990 jyly Beıjińde, 2010 jyly Gýanchjoýda ótken bolatyn. 2018 jylǵy Djakartada ótken jazǵy Azııa oıyndarynda Qazaqstan 15 altyn, 17 kúmis, 44 qola medalmen (jıyny 76 júlde) jalpykomandalyq esepte 9-oryn alǵan.
m Bıyl fýtboldan álem chempıonatynyń jalaýy 21 qarasha men 18 jeltoqsan aralyǵynda Qatar astanasy – Dohada jelbireıdi. Dop dodasy álem chempıonattarynyń tarıhynda tuńǵysh ret kúzdiń sońy men qystyń basynda ótkeli otyr. Qatarda jaz mezgili tym ystyq bolady. Tipti Arabııa túbeginiń shyǵysynda ornalasqan elde aýa temperatýrasy jaz mezgilinde +50 gradýsqa deıin jetedi. Mundaı aptap ystyq álem chempıonaty barysynda fýtbolshylardyń densaýlyǵyna qaýip tóndiredi deıdi mamandar. Sondyqtan da FIFA basshylary 2022 jylǵy birinshiligin qysta ótkizý týraly toqtamǵa kelipti. 28 kúnge sozylatyn jahandyq doda «mýndıal» tarıhyndaǵy qysqa merzimde ótken alǵashqy birinshilik bolmaq.
m Bıyl qazaqstandyq sportshylar qysqy Olımpıada, Paralımpıada oıyndary, Belgradta ótetin jeńil atletıkadan jabyq sport keshendegi, shaıbaly hokkeı, dzıýdo, kórkem gımnastıka, sý sporty jáne basqa sport túrlerinen álem chempıonattarynda baq synap, sol dodalarda ánuranymyzdy shyrqatýdy kózdeıdi.