Beıbit mıtıngten lańkestik shabýyldarǵa deıin

Almatynyń bas polıseıi bol­ǵan oqıǵany ret-retimen baıandap, qalada oryn alǵan tártipsizdiktiń lańkestik shabýyldarǵa ulasqan­dyǵyna qatys­­ty naqty aqparat berip, qaza bol­ǵan bolǵan áskerıler men beıbit turǵyndardyń otbasyna kóńil aıt­ty. Q.Taımerdenov 3 qań­tar kúni Almaty  qalasynda da Batys óńir­de oryn alǵan sherý­lerdi qoldaý maqsa­tynda qalada zańsyz sherýler ótti.

Bul jıyndarǵa 200-den 2000-ǵa deıin azamattar jınalǵan. Jer­­­gilikti atqarýshy organdar men pro­kýratýra qyzmetkerleri ta­ra­­­­py­nan aldyn alý, túsindirý ju­­mys­tary júrgizilip, ol kúni búlik­­shilikke qatysty derekter tirke­lmedi. Alaıda 4 qańtardan bas­tap qaladaǵy ahýal qıyndaı tústi», dedi. Onyń aıtýynsha, 4 qań­­­tar­da «Almaty Arena» muz saraıynyń janyna 2 myńǵa jýyq adam jınalǵan. Sondaı-aq Shyǵys aınalma jolynyń mańynda zań­syz aksııa uıymdastyrylyp, qala­nyń basqa bólikterinde 5 myń­ǵa deıin adam ereýilge shyqty. Qatysýshylar sany birtindep kóbeıe berdi. Rys­qulov, Saın, Shyǵys aınalma joly men Tóle bı kósheleriniń boıynda joldardy jaýyp, kólik qozǵalysyn jabý áreketi jasaldy. Sherýshilerge lań­kester, ekstremıster men qyl­mys­kerler qosylyp, bılikke qarsy kúsh kórsetip, ákim­dikti basyp alýǵa shaqyrdy. Osy kezde garnızonnyń barlyq jeke quramy jasaqtalyp, qalaǵa qosym­sha polısııa bólimsheleri men Ulttyq ulannyń áskerıleri ornalastyryldy, strategııalyq nysandar men tirshilikti qamtamasyz etý nysandarynyń kúzeti kúsheıtildi. Túski ýaqytta keminde 10 myń adam basyp alynǵan mýnısıpaldyq kólikterdiń kómegimen qorshaýdy buzyp, qala ákimshiligin basyp alýǵa tyrysty. Eki áreketi sátsiz bolǵan soń, narazylar alańnan shyǵyp ketti. Ketip bara jatyp olar qyzmettik jáne órt sóndirý mashınalaryn órtep, jedel jár­dem kólikterin zaqymdaǵan. Q.Taı­merdenov atap ótkendeı, 5 qańtar kúni tańerteń 20 myń adam qala ortalyǵyna qaraı bet aldy. San­dyq artyqshylyq pen qarýdy paıdalanyp, birneshe qorǵanys shebin buzyp ótip, Respýblıka alańyna jetip, ákimdik ǵımaratyn basyp aldy. Qalanyń ártúrli aýdan­da­rynda sodyrlar oq jaýdyryp, qalany qıratyp, qarý-jaraq dúken­derin basyp alyp, kezdeısoq ótip bara jatqandardy óltirip, saýda ortalyǵynda búlikter jasaı bas­tady. Sol kúni keshke qala áki­mi B.Saǵyntaevtyń kortejine oq atyldy. Almatyda Prezıdent tap­­syr­­masymen tótenshe jaǵdaı engi­zildi. Qańtardyń 5-inen 6-sy­na qaraǵan túni sodyrlar polısııa bólimin, Almaly, Jetisý, Áýezov, Bostandyq aýdandyq bó­lim­shelerin basyp alýǵa áreket jasaǵan. Qarý-jaraq pen áskerı tehnıkany tartyp alý maqsatynda Qorǵanys mınıs­trliginiń áskerı bólimderine de shabýyl jasaldy. Almatynyń ha­lyqaralyq áýejaıy basyp alyndy.

Keıinnen lańkesterdiń toptary bir mezgilde jeti qarý-jaraq qoı­masyn basyp aldy, barlyǵy 1 347 qarý, onyń ishinde 501 vıntovka, 807 tegis uńǵyly jáne 39 gaz-travmatıkalyq qarý alǵan. «Osy­ǵan oraı shabýyldardan qo­r­ǵaný jáne toıtarys berý, jaýyngerlik qarýdy urlaýǵa jol bermeý úshin tabeldik qarýdy qoldana otyryp, arnaıy jospar engizdim. Men jeke polısııa departamentinde boldym. Osy kezde ǵımaratty basyp alý úshin búlikshiler 27 áreket jasady. Olar tehnıka men arnaıy taktıkany, taran retinde djıpter men «Kamazdar» qoldandy. Shabýyldardy qarý-jaraq pen urys ádisterin meńgergen kásibı daıyndalǵan adamdar jasady», dedi Q.Taımerdenov.

Bas polıseıdiń aıtýynsha, kúni búginge deıin kúsh qurylymdary lańkestikke qarsy operasııalardy jalǵastyryp keledi. Osy oraıda azamattardy májbúrli shekteýlerge shydamdylyqpen qaraýǵa shaqyryp, sabyrlyq saqtaýdy, ásirese, antıterrorlyq operasııa­lar júrgizilip jatqan jerlerde qaýipsizdik sharalaryna abaı bolý­dy eskertti. Sonymen qatar Q.Taımerdenov arandatýshylyqqa boı aldyrmaı, barlyq kúdikti fak­tiler men adamdardy polısııaǵa habar­laý qajettigine nazar aýdarý kerektigin eskertip, «Birlesken kúsh-jigerdiń arqasynda ǵana qa­ladaǵy tártipti qalpyna kelti­rýge, quqyq qorǵaý organdaryna úlken kómek kórsete alasyzdar», dep atap ótti.

Almatyda lańkestik qaq­ty­­ǵys­tar men shabýyldar ná­tıjesinde 149 adam kóz jumdy. Olardyń basym kópshiligi bu­zaqylar men lańkester bolsa, olardyń qolynan beıbit azamattar da qaza tapty. Lańkesterdiń basym kópshiligi 5 qańtardan 6 qańtarǵa qaraǵan túni polısııa bólimsheleri men blok-beketterge shabýyl jasaý ke­zin­de joıylǵan. Qazirgi kezde qylmyskerlerden qarý tárkileý jumystary jal­ǵasýda. Búginge deıin 127 birlik qarý, 2800 túrli kalıbrli patron, sondaı-aq basqa da oq-dáriler men arnaıy quraldar tárkilengen. Q.Taımerdenovtiń aıtýynsha, bastapqyda jappaı tártipsizdikterge qatysýshylar taıaqpen, «bıtpen» jáne t.b. qarý­lanǵan, tas, bótelkedegi benzındi paıdalanǵan. Keıin olar polısııa qyzmetkerleri men áskerı ýchı­lıshe kýrsanttarynyń arnaıy quraldary men nysandy kıim-keshekterin ıelenip, qarý-jaraq pen áskerı tehnıkany basyp alý maqsatynda Qorǵanys mınıstrliginiń áskerı bólimderine shabýyl jasady.

«Almatyda beleń alǵan qarýly qaqtyǵystardyń bel ortasynda júrgen prokýratýranyń bar­lyq qyzmetkerleri bandıtterdiń uıym­­­­das­qan agressııasynyń kýási bol­­dy. Olar arnaıy tehnıkany, órt sóndirý mashınalaryn, avto­býstardy basyp alyp, quqyq qor­ǵaý kúshterin taratty. Barlyq jerde beınebaqylaý kameralary joıyldy. Qylmys jasaý úshin «brýschatka» men qolda bar basqa da qarýlardy paıdalandy», dep atap ótti qala prokýrory Berik Júıriktaev.

Bandıtter men terrorıs­­­ter 5 qań­­tardan bastap qala ty­­nysh­­­ty­ǵyn buzyp, shabýyldardy kúsheıt­ken. Pro­kýrordyń aıtýynsha, olardyń minez-qulqy, daıyndyǵy, qaty­gez­digi jáne is-áreketteriniń sın­hron­dylyǵy bul áreketke asqan daıyndyqpen kelgendigin kórsetedi. Qatygez is-qımyldardyń saldary­nan qaladaǵy barlyq jeke qu­­ram ornalasqan prokýratýra ǵıma­­rat­tarynyń biri órtengen. Tó­ten­she jaǵ­daılar mınıstrliginen kó­mek­­ke kelgen kúshterdiń jedel áre­ket­­te­­riniń nátıjesinde qyz­met­ker­­ler evakýasııalanyp, janyp jat­qan ǵımarattan shyǵarylyp, órt sóndirilgen.

Prokýror sonymen birge qyl­­myskerlerdiń ańshylyq dúken­derin basyp alyp, polısııaǵa shabýylyn maqsatty túrde jasady dedi. Qarý bandıtter men terrorısterge quqyq qorǵaý organdaryna shabýyl jasaý, beı­bit turǵyndardy qorqytý já­ne terrorıstik shabýyldardy jal­ǵas­tyrý úshin qajet bolǵan. So­nyń saldarynan ǵımarattar qırap, órt jáne medısınalyq kómek jumysyna kedergi jasaldy.

Mundaı joıqyn áreketterdi alǵashqyda quqyq qorǵaý organdary ashynǵan mıtıngishilerdiń isi dep tanyp, shekten shyqqan qylmystarǵa qaramastan, qarý qol­danbaǵan. «Qazir biz sodyr­lardyń narazylyq aksııalaryn óz maqsattary úshin qoldanǵanyna kóz jetkizip otyrmyz. Kóshege shyqqan beıbit tur­ǵyndardy olar qalqan retinde paıdalandy. 5 qań­tardan bandıtter men terrorıs­ter shabýyldaı bastady. Bul beı­bit narazylyq emes edi. Naǵyz terrorızm aktisi bolatyn. Qala ákimdiginiń ǵımaraty, áýejaı men Prezıdent rezıdensııasy basyp alyndy. Olardyń is-áreketiniń sıpaty, daıyndyǵy, qatygezdigi men úılesimdiligi arnaıy uıym­dasqandyǵyn kórsetedi», dedi B.Júıriktaev.

Qaladaǵy lańkestik árekettiń saldarynan áskerılermen qatar beıbit turǵyndar da kóz jumdy. Osy oraıda qaza bolǵandardyń týystary men jaqyndaryna kóńil aıtqan Almaty prokýrorynyń aı­týynsha, qazir qalada jaǵdaı turaqty. Osy oraıda qala tur­ǵyn­­daryn jalǵan aqparattyń taralýy­na jol bermeýge jáne aran­da­týshylyqqa boı aldyrmaýǵa sha­qy­ryp, qoǵamdyq qaýipsizdikti qalpyna keltirýge baılanysty bar­lyq kúsh jumyldyrylǵa­­nyn atap ótti. Qazirgi kezde qalada bar­­­lyq qylmystardy tergeý úshin qu­qyq qorǵaý organdarynyń táji­­rıbeli qyzmetkerlerinen tura­tyn vedomstvoaralyq tergeý toby qurylǵan. «Biz lańkestik áre­ketterge jáne basqa da qylmys­tarǵa qatysy bar adamdardy anyq­taý jáne ustaý boıynsha ju­mys istep jatyr­myz. Qoǵam­dyq qaýipsizdikti qalpy­na keltirý boıyn­sha sharalar qabyl­danýda. Qa­zir quqyq qorǵaý organdary 405 qylmystyq isti tergeýde. Sottyń sanksııasymen 249 adam qamaýǵa alyndy», dedi prokýror.

Búginde qala boıynsha qylmys­kerler 2 myńǵa jýyq nysandy búldirgen. Tergeýshiler zardap shekken bıznes nysandaryn tekserip, oqıǵa ornynan zattaı dáleldemeler izdestirýde. Bul – bandıtterdiń kıimderi, beınejazbalar, qylmys quraldary. Qazirgi kezde 127 qarý tabylǵan. Alynǵan beınematerıaldar qylmysqa qa­ty­sýshylardy anyqtaý jáne keıin­nen sáıkestendirý úshin paıdalanylady. Jumys Adam quqyqtary jónindegi ýákilmen, quqyq qorǵaý uıymdarynyń ókilderimen, Advo­kattar alqasymen jáne Kásip­ker­ler palatasymen tyǵyz ózara is-qımylda júrgizilýde. Qamalǵan­dardy ustaýdy táýelsiz baǵalaý úshin olardyń ızolıatorlaryna kirý múmkindigi qarastyrylǵan. Prokýrordyń aıtýynsha, azamattardy jábirlenýshi dep tanýǵa erekshe kóńil bólinip otyr. Bul ótemaqy alý úshin asa mańyzdy. Prokýrorlar Prezıdenttiń tapsyrmasyna oraı aýyr qylmys jasamaǵandarǵa jazany jeńildetý sharalaryn da qarastyrýda. «Bul jerde quqyq buzýshynyń isi jeke qaralýda. Máselen, qala prokýratýrasy 71 adamnyń jazasyn jeńildetti, tergeý ızolıatorynan 91 adamdy bosatty. Bul baǵyttaǵy jumystar áli de jalǵasýda. Pro­ký­rorlar qylmystyq úrdis barysynda azamattardyń konstı­týsııalyq quqyqtarynyń saqta­lýyn qamtamasyz etedi», degen B.Júıriktaev qalada terrorızmge qarsy operasııa jalǵasyp jat­qanyn eske salyp, kópshilikten shekteýler men quqyqtyq tártipti saqtaýdy surady. Feıkterdiń taralýyna jol bermeýge jáne arandatýshylyqqa boı aldyrmaýǵa shaqyrǵan prokýror quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleriniń qu­qyq buzýyna nemese qııanatyna tap bolǵan jaǵdaıda prokýratýraǵa habarlasýǵa bolatynyn eskertti. Osy oraıda prokýratýra qyzmet­kerleri kúndelikti onlaın qabyl­daý júrgizip, áleýmettik jelilerde baılanysta bolady.