Birer aılyq úzilisten soń bazalyq paıyzdyq mólsherleme taǵy da kóterildi. Bul joly 10,25 paıyzǵa kóterilip otyr. Mundaı sheshim ınflıasııa dálizin 4-6 paıyz deńgeıine túsirý úshin jasalyp otyr. Osylaısha, Ulttyq bank qymbatshylyqpen kúreske bazalyq stavkany kóterý arqyly birjola kirisken syńaıly.
Ulttyq banktiń habarlaýynsha, álemniń iri ekonomıkalarynda jáne negizgi saýda áriptes elderde ınflıasııa áli de joǵary kúıde qalyp otyr.
«AQSh-ta ınflıasııa 1982 jyldan bastap alǵash ret 7,0%-ǵa deıin kóterildi. 2021 jylǵy jeltoqsanda EO-da tutynýshylyq ınflıasııa 5,3%-ǵa deıin, Germanııada 1992 jyldan bastap alǵash ret 5,7%-ǵa deıin ósti. Qytaıda baǵanyń ósýi 2021 jylǵy qarashada 15 aılyq eń joǵarǵy kórsetkishke jetti (2,3%), sodan keıin 2021 jylǵy jeltoqsanda 1,5%-ǵa deıin tómendedi. Reseıde ınflıasııa 2021 jylǵy jeltoqsanda burynǵy joǵary, 8,4% deńgeıinde qaldy. Qazaqstanda 2021 jylǵy jeltoqsanda jyldyq ınflıasııa 8,4%-ǵa deıin tómendedi. Azyq-túlik ınflıasııasy 2021 jylǵy jeltoqsanda eleýli túrde tómendep, jyldyq kórsetýde 9,9% boldy. Bul ınflıasııaǵa qarsy den qoıý sharalaryn iske asyrýǵa jáne jekelegen azyq-túlik taýarlaryna joǵary aılyq mánderdiń jyldyq ınflıasııa esebinen shyǵýyna baılanysty. Sút ónimderiniń, jumyrtqa, maı, qant pen kókónisterdiń jyldyq dezınflıasııasy baıqalyp otyr. Osyǵan qaramastan, jemis-kókónis ónimi qunynyń jyldyq ósý qarqyny áli de joǵary deńgeıde bolyp otyr», deıdi Ulttyq bank mamandary sońǵy derekterdi keltire otyryp.
Inflıasııalyq kútýler birshama tómendeýge qaramastan joǵary deńgeıde qalyp otyr. 2021 jylǵy jeltoqsanda bir jyl burynǵa ınflıasııany sandyq baǵalaý 10,3% bolypty. Respondentterdiń basym kópshiligi (66%) burynǵysha qazirgi baǵa ósýiniń kelesi 12 aıda saqtalady ne jedeldeıdi dep sanaıdy.
«Ekonomıkany qoldaýdyń memlekettik baǵdarlamalaryn iske asyrý nátıjesinde aqshalaı usynystyń edáýir ulǵaıýy ekonomıkadaǵy ınflıasııaǵa qarsy qysymǵa alyp keledi jáne valıýta naryǵynyń turaqtylyǵyna teris áser etedi. Osy baǵdarlamalardy iske asyrý ekonomıkanyń pandemııaǵa deıingi deńgeıge deıin qalpyna kelýin jyldamdatty, biraq sonymen birge 2020 jyldyń basynan bastap aqsha bazasynyń 11 trln teńgege deıin 1,6 ese keńeıýine alyp keldi, sol kezeńde aqsha massasy 30,1 trln teńgege deıin 41,2%-ǵa ulǵaıdy. Osy faktordyń ınflıasııaǵa áserin tómendetý úshin Ulttyq bank ekonomıkany qoldaýdyń memlekettik baǵdarlamalarynan shyǵýdy bastap, 2021 jyly 5 qarjylandyrý baǵdarlamasyn aıaqtady (Kásipkerlerdi jeńildikpen kredıtteý baǵdarlamasy, Jumyspen qamtýdyń jol kartasy, Nurly jer, Jeńildikpen avtokredıtteý baǵdarlamasy jáne «Baspana hıt» ıpotekalyq baǵdarlamasy). 2022 jyly «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasyn jáne «7-20-25» ıpotekalyq baǵdarlamasyn qarjylandyrýdy aıaqtaý josparlanyp otyr», dep jazady Ulttyq bank.
Inflıasııa prosesteriniń ósýi aıasynda damyǵan ekonomıkalar óz saıasatyn kúsheıtýdi jalǵastyrýda. 2021 jyly álemniń ortalyq bankteriniń barlyq sheshiminiń 78%-y aqsha-kredıt talaptaryn kúsheıtýge baǵyttalǵan bolatyn. Tutyný baǵasynyń ósýin turaqtandyrý úshin FRJ basshysy AQSh Senatyndaǵy tyńdaýlarda olardyń 2022 jylǵy naýryzda aktıvterdi satyp alýdy toqtatatyny týraly málimdedi. Osynyń aıasynda naryq qatysýshylary bıylǵy naýryzdan bastap 2022 jyl ishinde mólsherlemeniń 3-4 ret kóterilýin kútedi.
«Dúnıejúzilik banktiń baǵalaýy boıynsha tutyný baǵalarynyń jahandyq ınflıasııasy 2022 jyldyń birinshi jartysynda eń joǵary deńgeıge jetip, odan keıin 2023 jyl ishinde birtindep tómendeıdi. Álemde ınflıasııanyń tómendeýine jahandyq ósýdiń baıaýlaýy jáne shıkizat taýarlaryn jetkizýdiń keńeıýi yqpal etetin bolady. Álemdik ekonomıkadaǵy ahýaldyń damýyn jáne Qazaqstandaǵy qazirgi ishki faktorlardy eskere otyryp, jańartylǵan boljamǵa sáıkes Ulttyq bank 2022 jyldyń qorytyndysy boıynsha ınflıasııanyń 6-6,5% deńgeıine deıin odan ári baıaýlaýyn kútýde. Bul rette, bıyl qańtardyń basynda Qazaqstanda bolǵan qaıǵyly oqıǵalarǵa jáne 2021 jyldyń 1-jartysyndaǵy salystyrmaly túrde tómen bazaǵa baılanysty ınflıasııalyq prosesterdiń ósýi yqtımal, onyń negizgi qysymy bıylǵy I toqsanǵa keledi. II jarty jyldyqta ÁMAT, JJM jáne kommýnaldyq qyzmetter baǵasyn ýaqytsha retteý sharalarynyń qoldanylý merzimi (180 kún) ótkennen keıin ınflıasııanyń jyldamdaý táýekeli ulǵaıaýy múmkin», deıdi Ulttyq banktiń aqsha-nesıe saıasaty komıteti.
Táýekelderdiń qazirgi teńgerimi, azyq-túlikke jatpaıtyn quramdas bóliktiń jedeldeýine baılanysty 2021 jyldyń sońynda ınflıasııa baıaýlaýynyń turaqsyzdyǵy, sondaı-aq ınflıasııalyq kútýlerdiń artýy negizinde Ulttyq bank aqsha-kredıt saıasatyn kúsheıtýdi jalǵastyrýda.
«Úkimet ázirlep jatqan Inflıasııany baqylaý jónindegi sharalar keshenin tıimdi iske asyrýmen birge Ulttyq banktiń dezınflıasııalyq aqsha-kredıt saıasaty 2022 jylǵa belgilengen 4-6% maqsatqa sáıkes ınflıasııany tómendetýge múmkindik beredi», deıdi Ulttyq bank mamandary.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq banki Aqsha-kredıt saıasaty komıtetiniń bazalyq mólsherleme boıynsha kezekti josparly sheshimi 2022 jylǵy 9 naýryzda Nur-Sultan qalasynyń ýaqyty boıynsha 15:00-de jarııalanatyn bolady.