Qazaqstan Respýblıkasynyń saıası kózqarasyndaǵy jańa tolqyndy tanytqan jergilikti ókiletti bılik organdary – máslıhattarǵa alǵashqy saılaý ótkizilgeli 20 jyl toldy. Bul saılaý elimizdegi básekege qabiletti alǵashqy saılaý bolyp tanylýymen qatar, órkenıetke umtylǵan qazaqstandyq qoǵamdy demokratııalandyrý úderisin jedeldetti. Máslıhattar zań sheńberinde jergilikti halyqtyń erkindigi men erikti is-áreket etýin qamtydy.
1994 jyldyń 7 naýryzynda oblystyq máslıhat depýtattaryn saılaý úshin okrýgter qurylyp, Jetisý jerinde 44 depýtat saılanǵan edi. Shyny kerek, sol depýtattardyń árqaısysy óńir ekonomıkasyn órkendetýge, jalpy, ómir qajettiligin óteıtin barlyq salany damytyp, el rýhyn kóterýge ózindik úlesterin qosa bildi. Sóıtip, saılaýshylary aldyndaǵy tól mindetterin adal atqaryp, sol eldiń aldyna árdaıym uıalmaı jarqyn júzben shyqqany da aqıqat. Muny búgingi tarıhqa aınalǵan keshegi ómir belesteri degenimiz de jón.
Almaty oblystyq máslıhatynyń I shaqyrylym depýtattary jumys istegen ýaqyt elimiz egemendigin jarııalaǵanymen, alǵashqy qadamyn apyl-tapyl basqan qıyn da aýyr kezeń bolatyn. Oblystyq máslıhattyń sol kezdegi basty mindeti jergilikti bıýdjettegi shekteýli qarjynyń meılinshe tıimdi jáne maqsatty paıdalanylýyn qamtamasyz etý, halyqtyń áleýmettik jaǵdaıynyń odan ári tómendeýine jol bermeý, eldi mekenderde oryn alyp otyrǵan problemalardy der kezinde sheshý jáne aldyn alý boldy.
1997 jylǵy 22 sáýirde Elbasynyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń ákimshilik-aýmaqtyq qurylysyn ońtaıly etý jónindegi sharalar týraly» №3466 Jarlyǵymen Almaty oblysynyń shekaralary onyń quramyna Taldyqorǵan oblysynyń aýmaǵyn qosý arqyly ózgertilip, nátıjesinde Qazaqstan Respýblıkasynyń 1997 jylǵy 19 maýsymdaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynyń ákimshilik-aýmaqtyq qurylysyndaǵy ózgerister jaǵdaıyndaǵy jergilikti ókildi organdar júıesi týraly» №130 Konstıtýsııalyq zańǵa sáıkes burynǵy Taldyqorǵan oblystyq máslıhatynyń depýtattary óz ókilettikterin saqtap, Almaty oblystyq máslıhat depýtattary korpýsynyń quramyna engizildi.
Elbasynyń Jarlyǵyn gazetterden qıyp alyp tós qaltalaryna saqtap, júrgen jerlerinde shadyman shattyqtaryn irikpegeni de ras. Taǵy bir basa aıtar jaıt – osydan 20 jyl buryn Elbasy aldymen – ekonomıka, sosyn saıasat dep shegelep turyp aıtatyn. Bul ulaǵatty óz basym 1995-2004 jyldar aralyǵynda eki márte Parlament Májilisiniń I jáne II shaqyrylymdarynyń depýtaty bolǵan kezimde kókeıime túıgen edim. Endi she, jumys babymen halyqtyń arasyna barǵanda el-jurt Astanańyzda ne jańalyq, memleketimizdiń ustanǵan baǵyty she? degen sekildi tosyn suraqtar qoıǵanda esh kidirissiz Elbasynyń áýelgi kezek ekonomıkany damytý kerek degen sózin túsindire aıtyp beretinbiz. Sondyqtan Memleket basshysynyń kóregendigin keshegi kúnmen baılanystyra aıtqan jón.
1999 jyldyń 10 qazanynda II shaqyrylǵan Almaty oblystyq máslıhat depýtattarynyń kezekti saılaýy ótkizildi. 44 depýtattyq mandatqa 80-nen astam kandıdat tirkeldi. Osynaý mańyzdy sharanyń «Saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańǵa sáıkes ótýin 3,5 myń baıqaýshy jiti baqylap otyrdy. II shaqyrylymdaǵy depýtattyq korpýs jergilikti atqarýshy organdar usynymy boıynsha salyq salý jáne baǵdarlamalyq qujattardy bekitý máselelerine birtindep aýysa bastady.
Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2001 jylǵy 14 sáýirdegi «Almaty oblysynyń oblys ortalyǵyn kóshirý týraly» №585 Jarlyǵyna sáıkes, Taldyqorǵan qalasy oblys ortalyǵy mártebesine ıe bolyp, osy jaǵdaı oblystyń odan ári qarqyndy damýyna úlken serpin berdi. О́tpeli kezeń qıyndyqtarynan yǵyr bolǵan eldiń sol kezdegi qýanyshyn aıta bilý de bir ǵanıbet. Memlekettik saıasatqa saı óńirdi damytqan ústine damyta túsýge óz kezekterinde oblystyq máslıhat depýtattary bilek sybana kiristi. Taldyqorǵan óńirindegi toqyrap turǵan óndiris oryndarynyń tyń qarqynmen ári ýaqyt talabyna saı jumys isteýine, Taldyqorǵan qalasy ınfraqurylymdarynyń jańartylýyna, ınvestısııa tartýǵa, jańa ǵımarattar men turǵyn úılerdiń salynýyna basa kóńil bólindi.
El gazeti «Egemen Qazaqstan» basylymynyń múmkindigin paıdalana otyryp, V shaqyrylǵan oblystyq máslıhat depýtattarymen turaqty qaıyrymdylyq qyzmet atqarǵan, ıaǵnı árqaısysy 5 mıllıon teńgeden qaıyrymdylyq jasaǵan Erǵalı Mırazovtyń, Ýseın Qasanovtyń, Sergeı Kalınınniń jáne Ábdijapar Qystaýbaevtyń, sondaı-aq, 3,7 mıllıon teńgeden qaıyrymdylyq jasaǵan Serik Donbaevtyń, 180 oryndyq balabaqsha saldyrǵan Erkin Belgibaevtyń, 2 mektep oqýshysynyń «Ǵumyr Darııa» halyqaralyq baıqaýyna barý shyǵyndaryn tólep bergen Valerıı Sapojnıkovtiń esimderin qurmetpen atap ótkenimiz oryndy.
Oblystyq máslıhatta bylaıǵy jurt nazar aýdara bermeıtin basty jumystyń biri retinde ekonomıkalyq-áleýmettik jáne taǵy basqa baǵdarlamalardyń ýaqytymen qarjylandyrylýyn qamtamasyz etý maqsatynda oblys ákiminiń usynymy boıynsha oblys bıýdjetin bekitý jáne oǵan ózgerister men tolyqtyrýlar engizý máseleleri qaralady. Bul rette óńir basshysyn qoldap jáne retine qaraı halyq ótinishterine oraı ózekti máselelerdi qoldaı biletin oblystyq máslıhat depýtattarynyń belsendiligine de myń alǵys.
Jalpy aıtqanda, Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdik alǵannan bergi jyldary máslıhattar jergilikti ózin ózi basqarýda jáne barlyq saılaý naýqandarynda negizgi rólge ıe bolǵanyn senimmen aıtýǵa bolady. Osy jyldary elimizdiń saıası jáne ekonomıkalyq baǵyttarynda úlken jetistikterge qol jetkizildi. Bul tabystarda jergilikti ókiletti organdar ókilderiniń de súbeli úlesi bar. Jergilikti ókildi organdarǵa saılanyp, depýtattyq qyzmetin atqarǵan árbir halyq qalaýlysy Qazaqstannyń damýyna ózindik úlesin qosty. Rýhanı deńgeıi joǵary eli bar mereıli memlekette turatyn jas urpaqtyń búgingi býyn, onyń ishinde, máslıhat depýtattarynyń atqarǵan qyzmetin laıyqty baǵalaıtyndyǵy esh kúmán týǵyzbaıdy.
Ermek KELEMSEIIT,
Almaty oblystyq máslıhatynyń hatshysy.
Almaty oblysy.