Sý qoımalarynda qardyń kólemi az

Aqtóbe oblysynda sý ta­sý qaýpi saqtalǵan 34 eldi me­kende 11 myńnan asa adam turady. Ár jyldary dala­lyq ózender jaǵasynda ornalas­qan 13 eldi mekendi sý basqan. Sonyń ishinde jyl saıyn kók­temgi sý tas­qyny qaýip tóndi­retin 4 eldi meken bar. Osy eldi mekenderdiń janyndaǵy eski bógetter úlkeıtilip, ótkelder tazartylǵan soń úsh jyldan beri 4 aýyldy sý basqan joq.

Aqtóbe oblysy tur­ǵyn­dary sońǵy bes jyldan beri qurǵaq­shylyqtyń zardabyn tartyp keledi. Jyldar boıy qysta qar az jaýyp, kóktemde jaýyn-shashyn tym az jaý­ǵandyqtan da bastaýyn Muǵaljar qyrattarynan alyp, kóktemde qar sýymen tolyǵatyn dala ózenderiniń arnalary tartylyp ketti. Sonyń saldarynan Aqtóbe qalasynyń irgesindegi 3 sý qoımasyndaǵy sý deńgeıi ortadan tómenge tústi.

Qazgıdromet mekemesi óńir­lik fılıalynyń ma­mandarynyń habarlaýyn­sha, búginde Qar­ǵa­ly, Aqtóbe, Sazdy sý qoımala­ryndaǵy qatqan muzdyń deńgeıi 18-35%-ǵa teń. 245 mln tekshe metr sý sııatyn Aqtóbe qoı­ma­synda 68 mln tekshe metr sý jınalsa, Qar­ǵaly sý qoıma­synyń tolý deńgeıi – 32%, al Saz­dy sý qoımasy 36%-dy qurapty.

Qazgıdromet fılıa­lynyń mamandary 18-22 qańtarda Elek, Qarǵaly, Or, Temir, Oıyl, Qo­s­es­tek ózenderindegi qar ­ja­­­mylǵysyn tekserdi. Ná­tı­­je­sinde, Elek ózenindegi qar ja­mylǵysy ótken jylmen sa­lys­­tyrǵanda 40%-ǵa, Qarǵaly óze­ninde 15%-ǵa joǵary ekeni anyqtaldy. Sondaı-aq Temir ózenindegi ylǵal mólsheri 62 mm bolsa, Yrǵyz, Or, Qosestek ózenderindegi ylǵaldylyq deń­geıi 35 mm-di kórset­ti. Al Oıyl ózeni bas­seıninde ylǵaldaný deń­geıi byltyrǵydan 45%-ǵa kóterilgen nemese 46 mm-di qu­raı­dy. Aqpan aıynyń ekinshi jartysynda qardyń qalyń túsýi dalalyq ózen­der arnasynda sýdyń kó­beıýine áser etedi degen boljam bar.

Bıyl byltyrǵyǵa qara­ǵanda jerde toń birshama qalyń. Toń qalyń bolsa, kóktem shyǵa ylǵal birden jerge sińbeı, topyraqtyń betki qabatynda uzaq saq­talyp, jerdiń tez kókteýine jáne shóp­tiń qýrap ketpeýi­ne jaqsy áseri bar. Aqtóbe oblysynda Alǵa aýdanynda ǵana jerdiń tońy qalyń, 100 mm-di qurasa, eń azy – Mártók aýdanynda, tońnyń qalyńdyǵy – 20 mm.

TJD mamandarynyń ha­barlaýynsha, erigen qar sýy kedergisiz ótýi úshin temirjol men tasjol­dar boıyndaǵy 3 myńnan astam ótkel men 660 sha­ǵyn kópirdiń boıyn tazartý qajet. О́ńirde sý ótki­zetin qurylystardy tazalaý 10 naýryzdan bastala­dy. Aqtóbe oblysynda bógetter men ótkelder es­kir­gen, alys aýyldardaǵy gıdravlıkalyq qondyr­ǵylardyń kóbi keńes zamanynan beri jańartylmaǵan. Aldaǵy jyldary qaraýsyz qalǵan 15 bógetti qaıta turǵyzý kerek.

Qala-aýyl kóshele­rin­­degi qar kún jylynbaı turyp shyǵa­rylmasa, sáýir­diń basynda ózender tasyǵanda jaǵasyndaǵy or­nalasqan biraz eldi mekendi basyp qalý qaýpi bar. Aı­ta ketý kerek, Aqtóbe oblysy sý basý qaýpi orta­sha deńgeıdegi óńirler qata­rynda tur.

Aqtóbe oblysy