Premer-Mınıstrdiń orynbasary – saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Baqyt Sultanovtyń tóraǵalyǵymen Memleket basshysynyń áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyn turaqtandyrý jónindegi tapsyrmasyn iske asyrý boıynsha kezekti keńes óttii, dep habarlaıdy Egemen.kz Úkimettiń resmı saıtyna silteme jasap.
О́tken aptada áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń qymbattaýy 1,3%-dy qurady. Jyl basynan beri baǵalar 11,4%-ǵa qymbattady. Apta ishinde pııaz (12,2%), qyryqqabat (8,3%), sábiz (3,9%), kartop (2,6%), taýyq eti (1,7%), sary maı jáne un (1,2%) qymbattady.
UÁQQ baǵasynyń maksımaldy ortasha ósýi Jambyl oblysynda (4,2%), Shymkentte (3,9%), Mańǵystaý oblysynda (2,1%) tirkeldi.
Baqyt Sultanov baǵanyń eń kóp ósýi baıqalǵan óńirlerdiń ákimderine eskertý jasady.
«Shymkent qalasy boıynsha áleýmettik mańyzy bar taýarlarmen qamtamasyz etý 212%, barlyq kókónis ónimderi boıynsha 100%-dan astam (kartop 229,4%, sábiz 159,7%, pııaz 164,0%, qyryqqabat 154%). Biraq bul rette kartoptyń 16,8%-ǵa, pııazdyń 74,7%-ǵa maksımaldy ósýine jol berip otyrsyzdar. Jalpy, áleýmettik mańyzy bar taýarlar tizimine engizilgen barlyq kókónister boıynsha ósim baıqaldy, sábiz 13%-ǵa, qyryqqabat 16,4%-ǵa ósti. Aımaǵyńyzdaǵy belgileýdi basqarý elementteri bar-joǵy 10 buzýshylyqpen barlyq dúkenderdiń 78,9%-yn qamtıdy. Belgili ósimdi eskersek, atqarylyp jatqan jumystardyń tıimsizdigi baıqalady», dedi Baqyt Sultanov Shymkent qalasy ákiminiń orynbasaryna.
Tekserý nátıjeleri boıynsha mundaı eskertýler basqa oblystarǵa da aıtyldy. Máselen, Jambyl oblysy boıynsha obektilerdiń 52,7%-yn qamtıtyn saýda marjasynyń saqtalýyna baqylaý sharalary júrgizilip, 9 zań buzýshylyq tirkeldi. 100% qamtylǵan Mańǵystaýda da tek 9 zań buzýshylyq anyqtaldy.
Al elordada 100% qamtý tek 4 zań buzýshylyqty anyqtady.
«Tekserýler baǵa turaqsyz qubylyp turǵan problemalyq nysandardy ǵana qamtyp, júrgizilgen profılaktıkalyq jumystardyń nátıjesin bekitý kerek», dedi Baqyt Sultanov óz sózinde.
Jalpy ótken aptada sharýashylyq júrgizýshi sýbektilerdiń ruqsat etilgen saýda ústemesin saqtaýyn baqylaý sharalarymen 36,5 myń dúken nemese saýda núkteleriniń 87%-y qamtyldy. 259 zań buzýshylyq anyqtaldy, bul bir apta burynǵy kórsetkishten 2,5 esege tómen. Júrgizilgen tekserýlerdiń qorytyndysy boıynsha Shymkent qalasyndaǵy 3 saýda nysanynda saýda ústemesi 5-15%-ǵa, Jambyl oblysynda 2-9%-ǵa, Mańǵystaý oblysynda reıdtik is-sharalardyń nátıjesinde saýda ústemesi 25-33%-dan 9-14%-ǵa deıin tómendegen. Qazir 100-den astam saýda bazary básekelestikti shekteý, baǵa belgileý jáne ustap turý maqsatynda tekserildi. Taýyq eti, taýyq jumyrtqasy, qant jáne mıneraldy tyńaıtqyshtar satatyn bazarlardaǵy sóz baılasý belgileri boıynsha tergeý amaldary júrgizilýde.
Sońǵy 2 aptada Jambyl jáne Túrkistan oblystarynan qantty kóterme jetkizýshilermen jáne Pavlodar oblysynyń qaraqumyq óndirýshisimen baǵany ustaý týraly kelisimder jasaldy.
Jalpy alǵanda, jyl basynan beri Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi jumyrtqa óndirýshilermen, bólshek saýda jelilerimen jáne qant, kúrish, qaraqumyq, sondaı-aq kóterme jetkizýshilermen ÁMAT saýda ústemesin 15-ten 10%-ǵa deıin tómendetý boıynsha 12 kelisim jasasty.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimetinshe, Qazaqstanda áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń qory 843 myń tonnany quraıdy. Onyń ishinde: un – 12,4 myń tonna, kartop – 4,7 myń tonna, qant – 3,9 myń tonna, kúnbaǵys maıy – 1,4 myń tonna, makaron ónimderi – 1,3 myń tonna, sábiz – 1,1 myń tonna, kúrish – 0,6 myń tonna, pııaz – 0,5 myń tonna. , qaraqumyq – 0,4 myń tonna, sút – 0,4 myń tonna, qyryqqabat – 0,07 myń tonna, tuz – 0,07 myń tonna, ashytylǵan sút ónimderi – 0,03 myń tonna, nan – 0,02 myń tonna, sıyr eti – 0,01 myń tonna, taýyq – 0,007 myń tonnany qurady.
Otyrys qorytyndysy boıynsha Baqyt Sultanov ákimdikterge bólshek jáne kóterme saýda sýbektileriniń 15%-dan aspaıtyn shekti ruqsat etilgen taýarlyq ústemeni saqtaýyna memlekettik baqylaýdy kúsheıtýdi, sondaı-aq barlyq baǵa tizbegi boıynsha deldaldyq shemalardy tekserýdi jalǵastyrýdy tapsyrdy. Sonymen qatar, ol ákimdikterdiń nazaryn qarjylandyrýdy ulǵaıtý jáne «óńdeý shemasyn» der kezinde paıdalaný mańyzdylyǵyna aýdardy.