О́ńirde kúnniń kúrt jylynýyna baılanysty qasat qardyń murty buzylyp, kúrt erı bastady. Árıne, ońtústik aýdandarda kún raıy sońǵy táýlikterde jylyna tústi. Qaýip te kóbeıdi. Oblys ortalyǵynan 20 birlik tehnıka men 50 adam kómekke attandy.
Qar sýy qanshalyqty mol bolǵanymen, sireý bolyp qatqan topyraq jibı qoıǵan joq. Byltyrǵy qurǵaqshylyq jyly kenezesi kepken ólkeniń óńirine kóktemgi ylǵaldyń pálendeı paıdasy bolmaı tur. «Túske deıin múıiz, tústen keıin kıiz» degendeı, mol sýdyń ylǵaly túnde muz bolyp keýip, kúndiz bý bolyp ushyp ketip jatyr.
Zerendi aýdanynyń aýmaǵynda Ivanov, Aıdabol, Alekseev sııaqty 3 sý bógeti, 1 sý qoımasy bar. Qyzyl sý mólsherden asyp, qaýip týdyratyndaı bolsa, kádege jaratatyn 150 birlik ınjenerlik jáne kómekshi tehnıka men júzý quraldary aldyn ala daıyndalǵan. Aýdandaǵy tıisti mekemeler 4 sý aıdaıtyn motopompa satyp alypty. 60 kereýet pen 180 tósektik oryn ázirlengen. Densaýlyq saqtaý nysandary qajetti dári-dármekpen qamtamasyz etilgen. Jedel járdem brıgadalary jasaqtalǵan. 5,3 tonna janar-jaǵarmaı, 1 958 tonna ınertti materıal, júzdegen qum salynǵan qaptar ázirlengen. Aqpan aıynan beri aýdannyń eldi mekenderinen 5 423 sharshy metr qar shyǵarylǵan. Uzyn-yrǵasy úsh shaqyrymǵa jýyq aryqtyń boıy arshylyp, qarǵyn sý erkin aǵyp ótetindeı jaǵdaı jasalǵan. Oblys ortalyǵynyń irgesindegi Shaǵalaly sý qoımasyna tónip turǵan qaýip joq.
Shaǵalaly ózeniniń Krasnyı ıar kentin janap ótetin tusy jyl saıyn qaýip tóndirýshi edi. О́zen ańǵarynan asqan qyzyl sý kenttiń shetki kóshelerin birneshe márte basyp qalǵan. О́ıtkeni shetkeri kósheler ózenge tym jaqyn salynǵan. Byltyr ózen jıegi myqtap bekitildi. Jaǵalaýdy kóterýge 7 mln teńge bólinip, ıgerilgen. Oblys ortalyǵyn qaq jaryp ótetin Qylshaqty ózeni de qar sýy mol bolǵan jyldary jaǵalaýdan asyp, jaıylyp ketýshi edi. О́zen jıegi birshama bıiktetilgen eken. Demek, jyldaǵyǵa qaraǵanda, jaǵdaı birshama táýir.
– Sý tasqynyna qarsy atqarylatyn is-sharalar sheńberinde Selınograd aýdanyndaǵy jergilikti atqarýshy organdarǵa der kezinde kómek kórsetý úshin tótenshe jaǵdaılar departamentiniń qýatty kúshteri men qajetti qural-jabdyqtar jiberildi. Búgin arnaıy jabdyqtalǵan top attandyryldy. Top quramynda 15 birlik tehnıka men alpysqa jýyq adam bar, – dep habarlaıdy oblystyq departamenttiń baspasóz qyzmeti.
Departament bastyǵynyń orynbasary Manarbek Shapaǵatovtyń aıtýyna qaraǵanda, gıdrologııalyq beketter udaıy baqylaýda. Sý qoımalaryndaǵy muzdyń qalyńdyǵy da eseptelýde. Máselen, Astana sý qoımasyndaǵy muzdyń qalyńdyǵy 82 santımetr bolsa, Sileti sý qoımasyndaǵy muzdyń qalyńdyǵy – ortasha eseppen 90 santımetr deńgeıinde. Eger kún kúrt jylynyp, qyzyl sý qarqyny artsa, ózge óńirlerden kómek keledi.
Qarǵyn sýdyń qaýpi kóp Arshaly aýdany da jaýapty kezeńdegi daıyndyqty shırata túsýde. Búginge deıin eldi mekenderden 900 tekshe metr sý shyǵaryldy. Qyzyl sý turǵyn úılerdi basyp qalmas úshin qasat qar áli de qaýipsiz jerlerge tasymaldanýda. 6 myń tekshe metr qar shyǵarylyp, júz metr kólemindegi jylǵalar tazartyldy. Aýdanǵa quramynda 12 adamy bar úsh tehnıkamen jaraqtanǵan top kómekke keldi.
Aldyn ala boljam boıynsha kesh kelgen kóktem óńirdiń on aýdanynda qaýip týdyrǵany belgili bolǵan. Mine, osy óńirler qazir erekshe nazarda. Tasqynǵa tosqaýyl qoıatyn jumys ta tyńǵylyqty júrgizilip jatyr. On aýdannyń aýmaǵynan 98 285 tekshe metr sý shyǵarylyp, elge zııany joq eńisteý jerlerge tógildi. Sýdyń jolyn bógeýge de qam jasalýda. 11 990 dana qum salynǵan qaptar toltyryldy. Onyń 4 710 danasy ózen ańǵarlarynyń eńisteý jerin bekitý úshin paıdalanyldy. Bes aýdannyń aýmaǵynda jalpy uzyndyǵy 21 130 metrdi quraıtyn aryqtyń boıyn tazartý jumystary júrgizildi. Mundaıda eń qaýiptisi, eldi mekenderdiń ishindegi keptelgen qasat qar. Kúrt erigen kezde yldıdaǵy ǵımarattardy basyp qalýy ábden múmkin. Mine, osyndaı qaýiptiń aldyn alý úshin oblystaǵy eldi mekenderden 274,42 myń tekshe metr qar shyǵaryldy.
Dál qazir oblysta qyzyl sýǵa baılanysty oqys oqıǵalar týraly shetin habarlar joq. Kóktemgi synaqtan kóp bolyp jumylyp, qysylmaı ótsek, nur ústine nur bolar edi.
Aqmola oblysy