Dzıýdodan alǵash ret áıelder arasyndaǵy álem chempıonaty 1980 jyly AQSh-tyń Nıý-Iork qalasynda uıymdastyryldy. Tusaýkeser jarysta Eýropadan kelgen qyz-kelinshekterdiń mereıi ústem boldy. Sarapqa salynǵan segiz bas júldeniń úsheýin Aýstrııa quramasy oljalasa, Fransııa, Italııa, Ulybrıtanııa, Belgııa jáne Nıderlandtyń balýandary bir-bir retten dál sondaı qurmetke bólendi. Sondaı-aq 1982 jyly Parıj, 1984 jyly Vena jáne 1986 jyly Maastrıhte ótken birinshilikterde de qart qurlyqtyń ókilderi ústemdik tanytty. 1987 jyly Germanııanyń Essen qalasynda ótken dodada Qytaıdyń mysy basym boldy.
Toqsanynshy jyldardyń sońynda Japonııanyń dzıýdoshylary qarqynyn kúrt kúsheıtip, orasan zor tabystarǵa qol jetkize bastady. 1999 jyly Anglııanyń Bırmıngem qalasynda jalaýy jelbiregen álem chempıonatynda olar tórt altyndy ıelenip, jalpykomandalyq esepte kósh bastady. Sodan keıin uzaq ýaqyt boıy Kúnshyǵys eliniń qyzdary tizgindi eshkimge bermedi. Tek bir-eki jarysta ǵana Fransııa balýandarynyń japondardy jeńýge kúsh-jigerleriniń jetkenin aıta ketýge tıispiz.
Birden aıta keteıik, buryndary KSRO quramynda bolǵan memleketterdiń eshqaısysy álem chempıonattarynda aýyz toltyryp aıtarlyqtaı tabysqa jete alǵan joq. Eń myqty degen Ýkraınanyń ózi nebári tórt júldege ıelik etti. Olardyń qorjynyndaǵy eki altyndy da Darııa Bılodıd enshiledi. Atalǵan eldiń astanasy – Kıevte balýandar otbasynda dúnıege kelgen ol alǵash ret 2018 jyly Bakýde top jardy. Bul belesti Darııa 18 jasynda baǵyndyrdy. Osylaısha, onyń esimi dzıýdoshy qyzdar arasyndaǵy eń jas álem chempıony retinde tarıhta qaldy. Bılodıd sol nátıjesin 2019 jyly Tokıoda qaıtalady. 2009 jyly Rotterdamda Irına Prıshepanyń da bas júldeni oljalaýǵa múmkindigi bolǵan edi. Alaıda fınalda ol nıderlandtyq Marhınde Ververkten utylyp, kúmis medaldi qanaǵat tutty. Taǵy bir júlde Tatıana Belıaevanyń enshisinde. Ol 1995 jyly ótken jarysta úshinshi orynǵa taban tiredi.
Reseı quramasynyń qorjynynda 11 medal bar. Biraq altyn medal joq. Sol sebepti de olar Ýkraınadan keıingi satyǵa jaıǵasty. Reseılikter arasynan altyn tuǵyrǵa eń jaqyn bolǵan Natalıa Kýzıýtına edi. Oǵan deıin dúnıejúzilik dodalarda úsh ret qola medaldi ıelengen Brıanskiniń týmasy 2019 jyly Tokıoda óte tamasha óner kórsetip, aqtyq synǵa deıin alqynbaı jetti. Alaıda fınalda ol Japonııanyń dańqty dzıýdoshysy Ýta Abeden aılasyn asyra almady.
Úshinshi oryndaǵy Ázerbaıjanda úsh qola medal bar. Tórtinshi jáne besinshi satylarda – Qazaqstan men Belarýs. Jerlesterimiz eki ret jeńis tuǵyryna kóterilse, belorýssııalyqtar bir ret júldegerler sanatyna qosyldy. Mine, burynǵy «baýyrlas» respýblıkalar arasynan bar-joǵy bes komandaǵa ǵana álem chempıonatynyń júldesi buıyrǵan eken.
Burynǵy KSRO-nyń quramynda bolǵan memleket ókilderi arasynan áıelder dzıýdosynan birde-bir Olımpıada chempıony shyqqan joq. Tipti, júlde alǵan balýandardyń ózderi sanaýly ǵana. Atap aıtsaq, 2000 jyly Sıdneıde reseılik Lıýbov Brýletova kúmis alsa, 2004 jyly onyń otandasy Tea Dongýzashvılı qolaǵa qol sozdy. 2016 jyly Rıo-de-Janeıroda qazaqstandyq Otgonseseg Galbadrah pen reseılik Natalıa Kýzıýtına úshinshi satyǵa jaıǵasty. 2021 jyly Tokıoda ýkraınalyq Darııa Bılodıd, reseılik Madına Taımazova jáne ázerbaıjandyq Irına Kındzerskaıa úzdik úshtikti qorytyndylady.
Qazaqstannyń áıelder dzıýdosynyń halyqaralyq arenada mereıin ústem etken Otgonseseg Galbadrah ekeni barshaǵa málim. 2015 jyly bizdiń eldiń azamattyǵyn alǵan mońǵol qyzy aınaldyrǵan bes-alty jyl aralyǵynda kóptegen belesti baǵyndyrdy. Ol qazaqstandyq dzıýdoshy qyzdar arasynan alǵashqy bolyp Olımpııa oıyndary men álem chempıonatynda júldegerler qatarynan kórindi. Onyń bul kórsetkishin ázirge birde-bir jerlesimiz qaıtalaı alǵan joq. Odan bólek, Otgonsesegtiń Azııa chempıony, qurlyq birinshiliginiń kúmis júldegeri, Azııa oıyndary men Dúnıejúzilik Ýnıversıadanyń qola júldegeri degen ataqtary taǵy bar. Sonymen qatar ol Gran-prı, Grand-Slem týrnırlerinde top jardy. Bir sózben aıtsaq, osy sport túrin serik etken qyzdar arasyndaǵy ázirge eń úzdik kórsetkishterimiz dál osy Galbadrahqa tıesili. Sondyqtan da byltyr sporttyq karerasyn aıaqtaǵan 30 jastaǵy mońǵol balýanyna alǵystan basqa aıtarymyz joq.
Olımpııa oıyndarynyń nátıjesi
(1996-2021 jyldar aralyǵy)
Oryn
Komandalar
Altyn
Kúmis
Qola
Barlyǵy
1.
Reseı
0
1
3
4
2-4
Ýkraına
0
0
1
1
2-4
Qazaqstan
0
0
1
1
2-4
Ázerbaıjan
0
0
1
1
Álem chempıonattarynyń nátıjesi
(1993-2021 jyldar aralyǵy)
Oryn
Komandalar
Altyn
Kúmis
Qola
Barlyǵy
1.
Ýkraına
2
1
1
4
2.
Reseı
0
1
10
11
3.
Ázerbaıjan
0
0
3
3
4.
Qazaqstan
0
0
2
2
5.
Belarýs
0
0
1
1