Júzi jadyrap, shýaǵy kilkip kóktem kelgenimen, Stepnogorsk qalasynyń turǵyndarynyń kóńili áli kúpti. Qyraýly qystan qalǵan naz, ókpe bar.
At tóbelindeı ǵana shaǵyn qalanyń turǵyndary ótken qystan jylýǵa jarymaı, jaýrap shyqty. Qaıtqan qustyń qanatyna ilesip qar ushqyndap, qys túskeli páterleri sýyp ketken turǵyndar qansha ret dabyl qaqqanymen, buqaralyq aqparat quraldary men áleýmettik jelilerde jerine jetkize aıtyp, jan aıqaıyn jazyp jatqanymen, shyntýaıtynda jetkilikti kóńil aýdarylmady. Bıyl qańtar, aqpan aılarynda ǵana qala ishindegi saý tamtyǵy qalmaǵan jylý jelileri 397 ret jarylyp, eldiń esin shyǵardy.
Bul bıylǵy qysta ǵana kórgen qıynshylyq emes, ótken jyly da qala turǵyndarynyń ókpesi qara qazandaı bolǵan.
2021 jyly jylý júıesi 278 márte jarylyp, áýrege saldy. Birde jylymshy ǵana jylýy bar jylý qubyry endi birde qanjylym bolyp qaterdiń boıaýyn qalyńdata túsken. Qala turǵyndarynyń aıtýyna qaraǵanda, qaqaǵan qys ishinde qıraǵan qazandyqty almastyryp, basqa qazandyqty qosqansha, arada attaı on saǵat ýaqyt ótedi eken. Arqanyń aqtútek borany men túkirigiń jerge túskenshe muz bolyp qatatyn aqyrǵan aıazda sonshama ýaqyt jylýsyz otyrý juqalap aıtqanda, et-súıekten ótetin azap. Jylý elektr stansasynyń qazandyqtary eskirgendikten qaıta-qaıta isten shyǵyp, turaqty jylý berý múmkin bolmaı keldi.
Osy arada bir qadap aıta ketetin dúnıe, jylý berý mekemesi men turǵyndardyń arasynda jandy baılanystyń bolmaýy. Jaǵdaıdyń qalaı qalyptasyp otyrǵanyn naqtylap aıtyp, elge túsindirmegendikten keıin oryndy ókpe-nazdyń jıi aıtylatyny da ras. Jarytymdy jylý páterlerine kelip turmaǵan soń turǵyndar da jylý aqysyn ýaqtyly tóleı qoımaıdy. Qaryz da qordalanyp qalǵan. Dál qazir qala turǵyndary jylý tólemine 1 mlrd 700 mln teńge kóleminde qaryzǵa batyp otyr. Bul jaǵdaıdyń kesiri de bar. Tozyǵy jetken jylý júıesi men qazandyqty jóndeýge qyrýar qarjy qajet ekendigi belgili. Mamandardyń esepteýine qaraǵanda, qaladaǵy jylý júıesiniń 80 paıyzynyń tozyǵy jetken.
– Jylý elektr stansasynyń jumysyn jolǵa qoıýǵa tyrysamyz. Biraq ol úshin óte kóp qarajat kerek, – deıdi «Stepnogorskaıa TES» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń aksıoneri Vladımır Sıdelkovskıı, – tutynýshylar da berilgen jylýdyń tólemaqysyn ýaqytynda tóleýi kerek.
Qalyptasyp otyrǵan jaǵdaı halyqqa ashyq aıtylyp, túsindirilýi kerek edi. Ortaq sharýanyń ýaqtyly atqarylýy úshin tólemaqy jınaý jumystaryn shıratý kerek. Sonda ǵana kásiporyn kem-ketigin bútindeýge múmkindik alady. Ekinshi bir jaǵynan on jyl boıy jylý júıesiniń jóndelmeýi, keıbir tetikteriniń ýaqtyly aýystyrylmaýy tyǵyryqqa ákelip tiregen. Eger dál qazir qaýyrt qımyl jasamasa, onsyz da tozyp bitýge taıaý turǵan jylý jelisi múlde iske alǵysyz bolǵaly tur.
Qarjy izdep, yrǵalyp-jyrǵalyp júrgende jaz kózdi ashyp-jumǵansha óte shyǵady. Al keler qysta qapysyz daıyndalý úshin qazirden bastap qam jasaý kerek. Ortaq iske jergilikti bıznes ókilderi qol ushyn berip, birlese qımyldasa tipti jón. Qalaı bolǵan kúnde de qarapaıym qala halqy jylýsyz qalmaýy kerek qoı.
Aqmola oblysy,
Stepnogor qalasy