Burnaǵy kúni Astana qalasynyń jol-kólik keshenin damytý máselelerine arnalǵan brıfıng bolyp ótti. Oǵan Astana qalasy ákiminiń orynbasary Qanat Sultanbekov, qalalyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń basshysy Ráshıt Amanjýlov jáne onyń orynbasary Ábdihamıt Tamabaev qatysty.
Qazirgi tańda Astana qalasyndaǵy barlyq qoǵamdyq kólikter kún saıyn 750 myń jolaýshyny tasymaldaıdy. Qoǵamdyq kólik qyzmetin paıdalanatyn adamdar turǵyndardyń 33 paıyzyn quraıdy. Qala ákimdigi 2016 jyly qoǵamdyq kólik qyzmetin paıdalanatyn turǵyndar sanyn 970 myńǵa jetkizbek. Bul qoǵamdyq kólik qyzmetin paıdalanatyn adamdar barlyq qala turǵyndarynyń 47 paıyzyn quraıdy degen sóz. Eýropalyq «Tupsa» kompanııasy elordamyz úshin arnaıy jasaǵan jańa kólik qatynasy júıesin qoldanysqa engizý josparlanyp otyr. Ústimizdegi jyly Astana qalasyna gazben júretin IVECO markaly 350 jańa avtobýs satyp alynbaq. Sonymen birge, jyl sońyna deıin taǵy da jańa 100 avtobýs satyp alý týraly kelisimge qol qoıyldy. Mine, osy jańa qoǵamdyq kólikke qyzmet kórsetý úshin 2 kommýnaldyq avtobýs parki ashylady. Onyń biri bıylǵy jyly paıdalanýǵa berilse, ekinshi avtopark qurylysy ústimizdegi jyldyń ekinshi jartyjyldyǵynda bastalyp, 2015 jyly paıdalanýǵa berilmek. Qoǵamdyq kólik júrgizýshileriniń kásibı sheberligin arttyrý maqsatynda ústimizdegi jylǵy sáýir aıynyń aıaǵynda Kólik júrgizýshilerdiń sheberligin arttyrý ortalyǵy ashylady.
Qala ishindegi qashyq baǵyttarǵa jolaýshylardy jedel ári qolaıly kóliktermen tasymaldaý úshin balama qoǵamdyq kólik júıesin engizý qajet bolady. Ol úshin qalamyzda BRT (Bus Rapid Tranzit) – qala kóshelerindegi joldarda arnaıy bólingen jolaqtar arqyly júretin jedel avtobýstar qatynasy júıesin qoldanysqa engizý kózdelip otyr. Bul joba úsh kezeńnen turady. Birinshi kezeń qurylysy 2014 jyldyń maýsym aıynda bastalady (uzyndyǵy 22,4 shaqyrym 26 beketten, jyljymaly quram 27 birlikten turady). Birinshi kezeńdi 2016 jyldyń naýryz aıynda paıdalanýǵa berý kózdelinip otyr. Al jedel júretin avtobýstar jelisiniń ekinshi jáne úshinshi kezeńderi tıisinshe 2015 jáne 2017 jyldary paıdalanýǵa berilmek.
Qazir Astana qalasyndaǵy baǵyttar boıynsha jolaýshylar tasymaldaýmen 8 kólik kompanııasy aınalysady. Olardyń bireýi kommýnaldyq avtopark bolsa, 7-eýi jekemenshik avtopark bolyp tabylady. Bul avtoparkterde 890 avtobýs tirkelgen. Olardyń 734-i kún saıyn jolaýshylar tasymaldaýǵa shyǵyp, 50 baǵyt boıynsha qatynaıdy. Degenmen, bul qoǵamdyq kólik qalanyń barǵan saıyn ósip otyrǵan suranysyn qanaǵattandyra almaıdy. Qazirdiń ózinde qala kósheleri baǵyttary boıynsha 180 avtobýs jetpeı otyr.
Aldaǵy ýaqytta qalamyzdaǵy qoǵamdyq kólik baǵyttarynyń qozǵalysy múlde ózgertilmek. «Tupsa» kompanııasy 2 jyl ishinde ıaǵnı 2016 jylǵa deıin BRT júıesin engizýge baılanysty qala kósheleri baǵyttaryn túbegeıli ózgertýdi josparlap otyr. Olar qosymsha taǵy da 7 ekspress baǵytyn ashyp, óte uzyn 18 baǵytty bólshekterge bólýdi, avtobýs kestesi sanyn taǵy da 25-ke arttyryp, baǵyttar sanyn 50-den 76-ǵa deıin arttyrýdy usynady. Osyǵan baılanysty ústimizdegi jyly 76,5 shaqyrym kóshe joldarynyń qurylysyn salý jáne qaıta qurý josparlanyp otyr. Qalalyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy aldaǵy ýaqytta kólik keptelisi jıi oryn alatyn ýchaskelerdiń qozǵalysyn retteý, kishi saqınaly jol qurylysyn salý, memlekettik baǵdarlama nysandary salynǵan kóshelerge jol tartý, jańa turǵyn úı aımaqtaryndaǵy jol ınfraqurylymyn jaqsartý máselelerimen aınalysatyn bolady.
Aǵymdaǵy jyly Sh.Beısekova kóshesin N.Tilendıev dańǵylyna deıin ulǵaıtý josparlanyp otyr. Bul Tilendıev, Saryarqa, Turan, Bógenbaı batyr dańǵyldaryndaǵy kólik keptelisin azaıtady. Budan basqa, №14 kóshesin Abylaı han dańǵylyna deıin keńeıtý josparlanýda. Sonda B.Momyshuly, Abylaı han dańǵyldaryndaǵy jáne Aınakól keshesindegi jol keptelisteri azaıady. Sonymen birge, Saraıshyq kóshesi Turan dańǵylyna deıin, Sh.Beısekova kóshesi taǵy da 3 shaqyrymǵa deıin uzartylatyn bolady. Nátıjesinde Qorǵaljyn tas joly, Qabanbaı batyr jáne Turan dańǵyldaryndaǵy kólik keptelisi joıylady. Aldaǵy ýaqytta Tilendıev dańǵyly boıynan ońtústikke qaraı, jalpy uzyndyǵy 4,5 km. quraıtyn 5 kóshe salý kózdelinip otyr. Saraıshyq kóshesi aýmaǵyn arttyrý da negizgi maqsattardyń biri. Ol eki kezeńnen turady. Osy oraıda jalpy kólemi 8,2 km. quraıtyn 8 kóshe salynady degen jospar bar. Sońǵy 3 jylda 21 turǵyn úı alabynda 65,34 shaqyrym jol jáne 177,75 shaqyrym ınjenerlik júıeler qurylysy salynyp, jóndeýden ótken. Prıgorodnyı, Kúıgenjar, Qazgorodok, Qazaqaýyl, Qaraótkel kentterinde osyǵan baılanysty atqarylatyn jumystar mejelendi. Aǵymdaǵy jyly 19,16 shaqyrym jol jáne 57,1 shaqyrym ınjenerlik júıeler qurylysy salynady. Komsomolskıı turǵyn úı alabynan №23 kóshege deıingi jumystar tııanaqtalady. Sondaı-aq, 16 turǵyn úı alabynda bastalǵan jumystar jalǵasyn tabady. Internasıonalnyı kentine deıin ınjenerlik júıeniń qurylysy bastalady.
Búginde Astana qalasynda 271 myń kólik quraly tirkelgen. Sonymen birge, kún saıyn qalamyzǵa basqa óńirlerden jáne qala mańaıyndaǵy eldi mekenderden 100 myńnan astam kólikter qatynaıdy. Osyǵan baılanysty qala kóshelerinde oryn alatyn kólik keptelisterin joıý maqsatymen Kólik qozǵalysyn basqarýdyń biryńǵaı júıesi – ITS (ıntellektýaldy kólik júıesi) jobasyn engizý kózdelinip otyr. ITS jobasy qalamyzda 2014 – 2019 jyldar aralyǵynda qoldanysqa engiziletin bolady. ITS jobasynyń birinshi kezeńin bıylǵy jyldyń mamyr aıynda Saryarqa, Turan dańǵyldary, Saraıshyq, D. Qonaev, Dostyq, Syǵanaq kósheleri boıynsha iske qosý kózdelinip otyr.
Ústimizdegi jyly jalpy uzyndyǵy 33,3 shaqyrym bolatyn 16 jol qurylysy nysandaryn salý jumysy jalǵasatyn bolady. Sonymen birge, jalpy uzyndyǵy 12,3 shaqyrymdy quraıtyn 11 jańa jol qurylysy nysandarynyń qurylysyn bastaý josparlanýda.
Jylqybaı JAǴYPARULY,
«Egemen Qazaqstan».