Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jańa Qazaqstan: jańarý men jańǵyrý joly» atty Joldaýyn qýana qarsy aldyq. Joldaýda aıtylǵan jaılar eldiń erteńin tolǵandyratyn árbir azamatty beıjaı qaldyrmasy anyq. Ásirese segizinshi taraýynda aıtylǵandaı «Elimizdiń ákimshilik-aýmaqtyq qurylymyn jetildirý týraly» tujyrymdar men ıdeıalar, kezinde ekonomıkalyq negizdeýsiz jasalǵan yqshamdaýlar men qysqartýlardan bolǵan zardaptardy joıýdyń joldary aıqyn kórsetildi. Bul mindetterdi abyroımen júzege asyrý – asa aýqymdy is. Alaıda kemel oıdan týyndap, keleshegimizdi kelbettendirý maqsatyn kózdegen uly maqsatty iske qazaq halqy qazirden tas-túıin degen oıdamyz.
Osy oraıda ulylardyń besigi, mádenıettiń altyn qaqpa esigi bolǵan burynǵy Semeı óńirin qaıta túletip, onyń aýmaǵynda Abaı oblysyn qurý týraly baılam óńirdiń adamdaryn ǵana emes, barsha qazaq elin erekshe qýantqan tarıhı mańyzy bar jańalyq boldy. Iá, el Prezıdentiniń bul sheshimi kórmegendi kórip, totalıtarlyq júıeniń nebir sumdyǵyn basynan ótkergen óńirdiń adamdary úshin úlken rýhanı qoldaý boldy.
Semeı oblysy tarap, О́skemen óńirine qosylyp, Shyǵys Qazaqstan oblysy qurylǵanda ońtaılandyrýdyń ótkir qaıshysyna ilinip, qysqartylǵan aýdandardyń biri Shubartaý aýdany boldy. Ol shyǵysynda irgeles jatqan Aıagóz aýdanyna qosylǵan tusta onyń aýyldary jańa aýdan ortalyǵy Aıagóz qalasyna 350-400 shaqyrym qashyqtyqtan qatynaýyna týra keldi. Bul jaǵdaı sol kezde jurtshylyqqa ońaı soqpady. Bir ǵana jaǵdaıdy aıtaıyq. Máselen, bir japyraq anyqtama qaǵazyn alý úshin alystaǵy aýyldan aýdan ortalyǵyna sabylǵan jurt baryp-qaıtqan joly úshin 3-4 myń teńge aqsha tóleýine týra keldi. Oǵan barǵan sharýasy bitpeı qalǵan jaǵdaıda jatyn oryn men tamaǵyna ketetin taǵy da 2-3 myń teńgeni qosyńyz. Qolyndaǵy on shaqty qoı-eshkisi men tórt-bes iri qarasyna qarap otyrǵan qarapaıym halyq osyndaı qıyndyqtarǵa shydaı almaı ataqonys, týǵan aýyldaryn amalsyz tastap qalalarǵa kóshýge májbúr boldy. Sol kósh toqtasa endi toqtar degen oıdamyz.
Iá, Shubartaý – Shyńǵystaýdyń kúngeıindegi óńirdiń ataýy. Bul óńirden de aıtýly adamdar shyqqan. Oǵan aqyn Abaı aıtqyshtyǵyn erekshe baǵalap, «Kereıdiń qyzyl jeli» ataǵan Begesh sheshen, Abaıdyń aqyn shákirtteriniń biri ánshi, kompozıtor Ýáıis Shondybaıuly, halyq aqyny Tóleý Kóbdikov, kórnekti kompozıtor Erkeǵalı Rahmadıev, qazaq ánshileriniń atasy Beken Jylysbaev, búginginiń Muhtary delinip júrgen qarymdy qalamger Muhtar Maǵaýın, aıtýly aqyn Nesipbek Aıtuly syndy el tanyǵan talanttardy tilge tıek etsek te jetkilikti.
Ońtaılandyrý jyldarynda tarap, Aıagóz aýdanyna qosylǵan bul óńirdegi aýdannyń burynǵy aty da Shubartaý. Onyń jeri qart Shyńǵystyń kúngeıindegi qońyr buırattardan bastalyp, soltústik batys bóliginiń bir sheti sonaý bir jyldarda atom jarylysynyń aýyr azabyn basynan ótkergen aıaýly meken Abyraly óńirine, odan batys pen ońtústik batysqa qaraı búgingi jáne burynǵy Qaraǵandy, Jezqazǵan oblystarynyń Aqtoǵaı, Qarqaraly, Toqyraýyn, Balqash tárizdi óńirlerimen shektesedi. Al soltústigi uly aqyn atyndaǵy Abaı aýdanymen, shyǵysynda Aqshataý arqyly ejelgi Aıagóz jerimen shendesip, ońtústik shyǵysy men tústiginde burynǵy Kókshe teńiz, qazirgi Balqash atalatyn aıdynǵa tireletin atyrapty alyp jatqan ulan dala – sol burynǵy Shubartaý atalǵan aýdanǵa tıesili jer. Kólemi 3,5 mln gektar jerdi qamtıtyn osynaý jortqan ańnyń tuıaǵy, ushqan qustyń qanaty talatyn Arqanyń sary dalasy – bir kezde tórt túlik malǵa óris, sol maldy baǵyp-qaǵyp, óz tóli esebinen ósirgen jurttyń qutty qonysy bolǵan baq meken, baısyn jer.
Jalpy, ońtaılandyrý, irilendirý kezinde halyq birshama alasapyran kúndi bastan keshirdi. Sonyń saldarynan sergeldeńmen júrip, barymyzdy joǵaltyp, baılyǵymyzdan aıyrylyp qalǵan jaǵdaıymyz bar. Ony nesine jasyramyz. Aıtalyq, adamdary týyp-ósken jerinen amalsyz basqa jaqqa qonys aýdarǵan aýyldardyń kóbi artynsha «bolashaǵy joq» aýyldar degen negizsiz syltaýlarmen sypyra jabyldy. Onyń aıqyn da naqty mysalyn ońtaılandyrylyp, irilendirilgen aýdandar men aýyldardyń ómirinen kórýge bolady. Sóıtip, barymyzdan aıyryldyq. Qanshama baspanalar qańyrap bos qaldy, qırap, búlindi. Múlde joıylyp ketkenderi de boldy. Máselen, bir kezderi 50 myń qoı, myńdap jylqy jáne iri qara ósken Jorǵa eldi mekeni tap osyndaı jaǵdaıdy bastan keshti.
Al endi sol kezderde kóshken halyq qaıda bardy deısiz be? Olardyń birazy irilendirilgen aýdandardyń ortalyǵyna barǵanymen, basym kópshiligi Almaty, Astana sııaqty halyq qalyń shoǵyrlanǵan úlken qalalar men oblystardyń ortalyqtaryna aǵyldy. Osyndaı ishki ýrbanızasııa kezinde olardy ol jerlerde salýly tósek, salqyn úı kútip turǵan joq edi. Sonyń saldarynan azamattardyń kóbi bazar jaǵalady, amalsyz arba súıredi, júkshi jáne aýla sypyrýshy sııaqty densaýlyqqa zııan aýyr jumystardy atqardy. Al áıelder qaýymy ala qapty arqalap jer óńirdi aralady. Endi bireýleri ony-muny, usaq-túıek, bákin-shúkin zattardy satyp alyp, tıyn qosyp qaıta saýdalap, mardymsyz birdeńe tabýmen aınalysty.
Shubartaý aýdanynyń aty bir kezderi Odaq kólemine belgili bolyp, dańqy alysqa ketken tustarda qol jetken tabystary men kórsetkishteri nazar aýdararlyq. Aıtalyq, 1970-1990 jyldardyń aralyǵynda Shubartaýdaǵy qoı sany 350-400 myń, iri qara 14-15 myń, jylqy 15-20 myń aralyǵynda bolǵanyn bilemiz. Aýdan sol jyldarda ár jyly memleketke jeke sektordy qospaǵanda 7-8 myń tonna qoı etin, 5-6 myń tonna sıyr etin, 2-2,5 myń tonna jylqy etin tapsyryp otyrǵan. Bul degenińiz taratylǵan aýdandar qaıta qurylǵan jaǵdaıda egemen elimizdiń arzan da sapaly et ónimderiniń eksportyn anaǵurlym arttyrýyna úlken úles qosatynyn kórsetedi. Sondyqtan bizdiń el mundaı múmkindikterdi múltiksiz paıdalanýy kerek degen oıdamyz.
Sondaı-aq osy tusta keńes ókimetiniń otyzynshy jyldarynda Shubartaý óńirinde mal sanynyń qansha bolǵandyǵyn da jurt nazaryna usyna ketkendi jón kórdik. Bul rette naqty statıstıkaǵa súıene otyryp, el men jer jaıynda derekti kitap jazǵan Nástilek Sámenbetov aǵamyzdyń jazbasyna úńilgen edik. Aýyldyń akademıgi deıtindeı kópti kórgen, kóp nárseni kóńilge túıgen, búginde seksenniń seńgirine shyǵyp «Aıagóz aýdanynyń qurmetti azamaty» atanyp otyrǵan shejire aǵamyzdyń aıtýynsha, baılardy jappaı kámpeskeleýden burynǵy 1930 jylǵy esep boıynsha Shubartaý óńirinde 336 973 myń qoı-eshki, 49 287 bas jylqy, 17 214 sıyr, 16 141 túıe bolypty. Bul sıfrdy Nástilek aǵamyz ǵana emes, 90 jastan asyp dúnıe salǵan, ǵumyr boıy esep-stat salasynda jumys istep, osy salany uzaq jyldar basqarǵan salıqaly qarııa Seısebaı Baýov aǵa da jazǵan. Seısekeń óziniń kórgen-bilgeni, basynan keshkeni jaıly jazǵan tamasha ǵumyrnamalyq kitabynda ol týraly arhıvten alynǵan naqty derekterdi oqyrman nazaryna usynǵan.
Shubartaý óńiri búginde kózden bul-bul ushqan oısylqaranyń ósip-óngen otany boldy degenge kim senedi. Burynnan qalǵan juqana bolsa kerek, alpysynshy jyldardyń aıaǵy, jetpisinshi jyldardyń basyna deıin kónekóz qarttardyń aıtýynsha, bul óńirde 350-400 basqa deıin túıe bolypty. Alaıda keńes ókimeti túıe túliginiń paıdasyna durys baǵa bermeý sebebinen onyń tuqymy túbirimen joıylyp ketken. Áıtpese, Shubartaýdyń eńbekker halqy az shyǵynmen mol ónim óndirýge múmkindik beretin osy asa tıimdi túlikti búginge deıin ósirer edi. Amal ne, qazir oısylqaranyń otany bolǵan óńirde emge dep izdeseń bir túıe tappaıtyn jaǵdaıǵa jettik. Jalpy, túıe malyn ósirýge bul óńir óte qolaıly ekenin astyn syzyp turyp aıtqymyz keledi. Bir sózben aıtqanda, Shubartaý aýdany qaıta qurylǵan jaǵdaıda osy óte tıimdi túlik túıe sharýashylyǵyn ósirýge de tamasha múmkindik týar edi. Oǵan jeri jartylaı shól jáne shóleıtti bolyp keletin óńirde qolaıly jaǵdaı bar. О́ıtkeni túıe maly súısinip jeıtin ashyly-tushyly kókpek pen ızen, baıalysh pen jantaq ósetin dalalar kóńilge osyndaı oılardy oraltady.
Árıne, maldy kóptep ósirý úshin sýdyń mol qory kerek. Jeri shól jáne shóleıtti aımaqqa jatady degenmen Shubartaý óńiri sonshalyqty sýsyz da jer emes. Aıtalyq, Shubartaýdyń jeriniń Abyraly, Aıagóz óńirlerimen shektesetin shyǵysy men batysyndaǵy eki kindik qazyǵy ispetti Qambardyń Kókshetaýyndaǵy Tulpar men Aqshataýmen shendesetin Sulýshoqy aralyǵynda, olarmen ortadaǵy qart Shyńǵystyń kúngeıindegi jerlerde jaǵasy jasyl quraq, bulqyna aqqan bulaqtar jeterlik. Bul óńirde jaz jaılaýda myńǵyrǵan tórt túlik maldyń meıirin qandyratyn sol tas bastaýlardan basqa kóktemde bulqyna, julqyna aǵatyn ondaǵan ózender, qar sýymen molaıyp jaz boıy jaǵasy kók shalǵyn bolyp jatatyn shaǵyn kólder men kólshikter de az emes. Oǵan dálel retinde Shubartaý jerindegi Espe, Sary, Daǵandy, Malkeldi, Babań, Qur, Qoryq, Baıqoshqar, Balqybek, Baqanas, Igilik, Arsalań, Kóksala, Búrgen, Aıǵyz, Qýraıly ózenderi men Sandyqtastaǵy Ittiń kóli tárizdi ondaǵan shaǵyn kólder men kólshikterdi aıtýǵa bolady.
Shubartaý buryn aýdan bolyp turǵan kezde kóktemde saı-saladan aqqan qar sýymen arnalary asyp-tolyp, jóńkile aǵatyn joǵarydaǵy ózenderdiń sýlaryn qolaıyna qaraı buryp, aldyn ala jasalǵan bógetter arqyly ózen jaǵalaýlaryndaǵy jazyqtarǵa shyǵaryp, ony barynsha tıimdi paıdalanýǵa tyrysatyn. Sol sý jaıylǵan jerlerden qysqa qajetti mal azyǵynyń mol qoryn daıyndaıtyn. Máselen, Baqanas ózeniniń ón boıynda osyndaı ondaǵan bógetter men tospalardyń barlyǵy bizge málim. Ondaı isti tipti qýatty tehnıkalyq quraldar joq kezdiń ózinde qarapaıym qaıla, kúrekpen júzege asyrǵan eńbekker jurttyń erlik isine qaıran qalasyń. Mysaly, erterekte Barshatasqa taıaý tustan kanal qazyp, sýdy jetelep qyrǵa shyǵarǵan. Sol sýmen osy mańdaǵy 437 gekter jerge egin ekken. Ol jaıynda joǵaryda attary atalǵan aǵalarymyz jazǵan kitaptarda jaqsy aıtylady. Sol egin salǵan jerlerdegi atyzdar men aryqtardyń sulbasy búginge deıin taıǵa tańba basqandaı saırap jatyr. Al endi ózenniń «Qos aǵash» aýylynyń mańyndaǵy «Aqtoǵan» kanaly arqyly alynatyn sýmen búginge deıin osy óńirdegi turǵyndar qajetti mal azyǵyn daıyndaýda. Kóksala, Búrgen, Aıǵyz, Qýraıly sııaqty ózenderdiń boıyndaǵy topyraǵy qunarly jerlerden de sonaý bir jyldardaǵy egistikpen aınalysqan erlik isterdiń izin kórýge bolady.
Sonaý bir jyldary «Qoı sharýashylyǵy – jastardyń tól isi!» degen bastama kótergen aýdannyń eńbekker jurtshylyǵynyń ıgi isi kezinde laıyqty baǵasyn da aldy. Aıtalyq, oǵan deıin bir ǵana qarapaıym eńbek adamy Ryzdyqbaı Tileýberlın aqsaqal Sosıalıstik Eńbek Eri ataǵyn alǵan bolsa, shubartaýlyqtar bastama kótergen jyldarda ondaı eńbek maıtalmandarynyń qatary kóbeıe tústi. Sonyń biri alǵashqylardyń biri bolyp «Tulpar» atty qoı ósirýshi komsomol-jastar brıgadasyn uıymdastyryp, oǵan uzaq jyldar ustazdyq etken Janarbek Shúlenbaevtyń Sosıalıstik Eńbek Eri ataǵyna ıe bolyp, Memlekettik syılyqtyń laýreaty atanýy. Sondaı-aq «Altyn juldyz» qoı ósirýshi komsomol-jastar brıgadasyna jetekshilik etken Tileýqabyl О́mirbekovteı eńbek adamy da Sosıalıstik Eńbek Eri atandy. О́ıtkeni olar jáne olardyń zamandastary ıen daladaǵy bir saryndy malshy ómirine úlken ózgeris, tyń jańalyqtar ákeldi. Mal baqqan qaýymnyń zamanaýı úlgidegi mádenıetti ómirin qalyptastyrdy. Mal baǵýdaǵy ujymdyq eńbektiń artyqshylyǵyn kórsetti. Kóp kótergen júktiń jeńil ekenin, kúsh toptastyrylǵan jerde kórsetkishterdiń arta túsetinin dáleldedi. Osyndaı eńbekteri úshin eńbekkerlerdiń taǵy bir toby laıyqty marapattarǵa ıe boldy. 3 adam Lenın ordenimen, 5 adam I jáne II dárejeli «Eńbek Dańqy», júzdegen adam Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi» sııaqty taǵy basqa da ordender men «Eńbektegi erlikteri úshin» beriletin ártúrli medaldardyń ıegeri atandy. Osy tusta ásirese 18 ben 20 jastyń ar jaq, ber jaǵyndaǵy ýyzdaı jastardyń ataqtary jer jaryp, el qurmetine bólenýi. Mysaly, Sosıalıstik Eńbek Eri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Janarbek Shúlenbaev syndy eńbek maıtalmanynyń shákirti Tilek Yqsanov nebári 20 jasynda sol kezdegi eń joǵary marapattyń biri Lenın komsomoly syılyǵynyń laýreaty atandy. Jákeńniń taǵy bir shákirti Raǵyna Ábilahatova «Qurmet belgisi» ordenin omyraýyna taqty. Taǵy bir qoı ósirýshi komsomol-jastar brıgadasynyń múshesi Zınat Sarmýrzına Berlınde ótken jastar men stýdentterdiń búkildúnıejúzilik festıvaline qatynasyp, laýreat atandy. Qoı baǵa júrip oı baqqan olar eńbek ete júrip joǵary bilim de aldy.
Al endi jastardyń eńbekke degen qulshynysyn, patrıottyq sezimderin oıatyp, otansúıgishtikke baýlyǵan Shubartaý aýdandyq komsomol uıymy sol jyldarda Eńbek Qyzyl Tý ordenimen marapattalǵan-dy. Osy komsomol uıymynyń birinshi basshysy bolǵan Tilek Shákárimuly Ahynov Memlekettik syılyqtyń laýreaty atandy. Mundaı ataqqa bastama kótergen aýdandy uzaq jyldar basqarǵan Shaımaǵambet Orazbekuly Maqashev aǵamyz da ıe bolǵan edi.
Mal sharýashylyǵynyń kóptegen úzdikteri túrli sezderdiń delegaty, odaqtyq, respýblıkalyq, oblystyq keńesterdiń depýtattary boldy. Odaqtyq jáne respýblıkalyq kórmelerdiń altyn, kúmis medaldarynyń ıegeri atandy. Ondaı qurmetke bólengen eńbek adamdary men bilikti basshylar júzdep sanalady. Solardyń biri – kezinde 55 myńnan asa qoı, myńnan asa jylqy jáne iri qara malyn ósirgen úlken sharýashylyqtyń basshysy bolǵan Bilis Kárimbekuly Ospanov. Ol asyl tuqymdy edilbaı qoıyn ósirýdegi kópjyldyq tájirıbesiniń negizinde óndiristen qol úzbeı júrip-aq aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń kandıdaty atandy. Eńbek Qyzyl Tý jáne «Qurmet belgisi ordenderin ıegeri boldy. Aýpartkomnyń ekinshi hatshysy, aýatkomnyń tóraǵasy, Jańa Semeı aýdanynyń ákimi bolyp, el isin ilgeri bastyrýǵa úles qosty.
О́tken jyldardyń tarıhyna zer salsaq Shubartaý aýdanynyń eńbekker jurtshylyǵy sol bir jyldarda qystamaǵa kiretin qyrýar malǵa qajetti jem-shóptiń jetkilikti qoryn ózderi týyp-ósken, qut-bereke daryǵan qunarly daladan óndirip kelgendigin kóremiz. Sondaı-aq ár-jyly 30-35 myń gektar jerge ártúrli dándi daqyl egip, onyń ár gektarynan orta eseppen jyl saıyn 10-15 sentner astyq jınaýǵa jetisti. Qazirde sol egistik alqaptar qańbaq basqan, quıyn oınaǵan qula túz, qý medıenge aınalyp, elsiz-kúnsiz, qańyrap bos jatyr. Al irilendirilgen Aıagóz aýdanynda qazir jyl saıyn 8-10 myń gektar jerge astyq egiledi. Mine, bizdiń aýdandardy birine-birin qosýdan tapqan paıdamyz. Mundaı badyraıyp turǵan keleńsiz kemshilikterdi ómirdiń kez kelgen salasynan tabýǵa bolady.
Qazaqstandaǵy barlyq aýdandar sııaqty Shubartaý aýdany da 1928 jyly qurylǵan. Sodan beri eki ret taraǵan. Alǵashqysy, 1963-1965 jyldardyń aralyǵy. Ekinshi ret 1997 jyldyń mamyr aıynda taratylǵan. Ekeýinde de aýdannyń temir joldan shalǵaılyǵy, oblys ortalyǵynan alys ornalasqany basty sebep bolǵan. Biz ótpeli kezeńde oryn alǵan ekinshi taralymdy durys deıik. О́ıtkeni ol táýelsizdigimizdiń taǵdyry tarazyǵa túskendeı qyl ústindegi kez edi. Ásirese elimizdiń soltústik oblystarynda turǵylyqty halyqtyń sany tym az bolatyn. Al qazir jaǵdaı múlde basqasha. Eldiń ekonomıkasy nyǵaıdy, áleýeti artty. Qaladaǵy qandastarymyzdyń sany kóbeıip, sapasy jaqsara tústi. Búginde osyndaı dáýleti tasyp, sáýleti artqan elimizdiń bolashaǵymen alys-jaqyn shetelderdiń qaı-qaısysy da sanasady. Osy oraıda barymyzdy baǵamdap, baılyǵymyzdy arttyratyn, qol jetken jetistigimizdi ústemeleı túsetin ıgilikti isterge batyl qadam basqanymyz durys degen oıdamyz. Sonda ǵana El Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev myrza aıtyp júrgen Jańa Qazaqstandy qura alamyz.
Aýdan qaıta qurylǵan jaǵdaıda burynǵy qurylystardyń negizgileriniń saqtalýy da bul maqsatty iske múmkindik beredi. Bul rette eldi mekenderdegi mal ósirý úshin irgesi betonmen bekemdelgen tas qoralar men mal bordaqylaý alańdarynyń murttary buzylmaǵan qalpynda turǵandyǵyn aıtýymyz kerek. Olardy kóp shyǵynsyz-aq jeńil jóndep, qatarǵa qosýǵa bolady. Al aýdan ortalyǵyndaǵy burynǵy ákimdik úıi, mektep, balabaqsha, aýrýhana, ishki ister bólimi sekildi mekemelerdiń ǵımarattary derlikteı saqtalǵan. Bul degenińiz aýdandy ashýǵa kóp qarjy ketpeıtindigin kórsetedi. Sondyqtan da el erteńin oılaǵan azamattar batyl qadamǵa barýǵa tıis. Sonda ǵana eldegi jumyssyzdyqtan, ol týdyratyn narazylyqtan qutylýǵa bolady.
Endi naryqtyq kezeńde kez kelgen aýdan ózin-ózi aqtaýy úshin tek qana aýylsharýashylyǵyn alǵa bastyrý men mal ónimderin óndirýge ǵana qarap qalmaýǵa tıis. Bul rette Shubartaý aýdanynyń ekonomıkasyn kóterýge múmkindik beretin tabıǵı jerasty baı- lyǵynyń óńirde mol qory bar ekenin aıtqan jón. Máselen, munda álemde sırek kezesetin «Gavra» atalatyn qara tastyń mol qory bar. Sonymen qatar qyzyl, kók, aq tústi mramorlar, altyn men kúmis, jez ben mys, kómir men temir, tipti ýran jáne basqa da Mendeleev tablısasyndaǵy baılyqtyń túrleri jetkilikti. Aqbastaý, Qusmuryn, Jorǵa, Tasqora, Maılyshat, Muzbel, Shyryq, Emeltaý, Báıten, Qyzyl tas dep atalatyn jerlerdegi osy qazba baılyqtardy búginde jekemenshik shaǵyn óndiris oryndary óz betterinshe julmalap, paıdasyn kórýde. Olardyń memleketke zańdy túrde qanshalyqty salyq tóleıtin-tólemeıtindigi de belgisiz. Shubartaý aýdany ashylǵan jaǵdaıda olar bir júıege keler edi de turaqty túrde salyǵyn tólep aýdan bıýdjetine qyrýar qarjy túser edi.
Shubartaýdyń aýdan bolyp qurylýyna múmkindik beretin taǵy bir qolaıly jaǵdaı – bul óńirde buryn keńshar ortalyqtary bolǵan toǵyz eldi mekenniń barlyǵy derlikteı bir kezdegi strategııalyq jaǵdaıǵa baılanysty salynǵan úlken tasjoldyń boıynda jatqandyǵy. Qytaı halyq respýblıkasy men Nur-Sultandy Qaraǵandy qalasy arqyly jalǵastyratyn Baqty men Maıqapshaǵaıdan shyǵatyn eń tóte jol osy óńirdi basyp ótedi. Ertisti oramaı, Alataýdy aınalmaı júretin eń týra jol – osy. Biraq ony jóndeý nege ekeni belgisiz áli kúnge qolǵa alynbaı keledi. Aýdan ashylsa jol da jóndeler, óńirge de, ómirge de óń kirer degen oıdamyz.
Minekı, biz osylaı ózimiz jaqsy biletin Shubartaý óńiriniń búgingi jáne burynǵy jaǵdaıyn jalpy oqyrman qaýymnyń, el basqarýǵa atsalysyp júrgen azamattardyń nazaryna usynǵandy jón kórdik. Ondaǵy oıymyz el men jerdiń keleshegi úshin kerekti kún tártibindegi keleli máselege ún qosý. Árıne, bul jónindegi sońǵy sóz, sońǵy baılam – eldiń erteńin oılap júrgen azamattardyń enshisinde. Sol jaqsylardan jaqsy qoldaý kútemiz.
Aqash KО́KSEGEN,
Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi,
Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi