Qostanaı oblystyq aýyl sharýashylyǵy jáne jer qatynastary basqarmasynyń ujymy zań ǵylymdarynyń doktory, Parlament Senaty janyndaǵy Senatorlar keńesiniń múshesi Sergeı Jalybınmen kezdesip, 5 maýsymda ótetin respýblıkalyq referendýmnyń jaı-japsaryn talqylady.
Bilikti zańger qoldanystaǵy Ata Zańnyń qalyptasý, damý tarıhyn tarqata baıandaı kelip, agroónerkásip salasynyń mamandaryna aldaǵy referendýmǵa túrtki bolyp otyrǵan saıası reformalardyń mán-mańyzyna toqtaldy.
«Bul jolǵy Konstıtýsııaǵa engiziletin ózgeristerge bıylǵy qańtar oqıǵasynyń yqpaly bolǵanyn aıtpaı ketýge bolmaıdy. Tikeleı yqpal etti deýge kele qoımas, degenmen bul qandy oqıǵadan keıin biraz máseleniń beti ashylyp, qoǵamda turaqtylyqtyń ornyna toqyraýdyń oryn alǵany, oǵan halyqtyń tóze bermeıtini belgili. Sondyqtan Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev halyq pen bıliktiń arasyndaǵy tepe-teńdiktiń saqtalýyna, tolyqqandy demokratııalyq qoǵamnyń qalyptasýyna kepildik bola alatyn konstıtýsııalyq ózgerister kerek degen bastama kóterdi», dedi Sergeı Jalybın.
Jıynda eks-senator jınalǵandarǵa Konstıtýsııa baptaryna enetin on ózgeristiń de oń ózgeris ekenin túsindirip berdi. Máselen, buǵan deıin Ata Zańnyń qoldanystaǵy redaksııasyndaǵy 6-baptyń 3-tarmaǵynda «Jer jáne jer qoınaýy, sý kózderi, ósimdikter men janýarlar dúnıesi, basqa da tabıǵı resýrstar memleket menshiginde bolady» delinip kelse, endi bul tarmaqqa atalǵan ıgilikter halyqqa tıesili degen ózgeris enbek. Memleket budan bylaı halyq atynan menshik quqyǵyn júzege asyrýshy ǵana bolady.
Sondaı-aq aldaǵy referendýmda buǵan deıin Ata Zańda qarastyrylmaǵan múldem jańa normalar halyq talqysyna usynylady. Mysaly, 72-baptyń quqyqtyq múmkindigi keńeıtilip buryn-sońdy bolmaǵan «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy adam quqyqtary jónindegi ýákil» degen jańa uǵym enedi. Bul ýákil adamnyń jáne azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryna nuqsan kelgen jaǵdaıda ony qalpyna keltirýge járdemdesedi. Sonymen qatar Qazaqstan azamattarynyń quqyqtary men bostandyqtaryn ilgeriletýge yqpal etedi.
«Adam quqyqtary jónindegi ýákil qazir de bar. Biraq ókinishke qaraı, onyń jumys nátıjesin kóre almaı otyrmyz. Al usynylyp otyrǵan konstıtýsııalyq ózgeris jańa ýákilge tolyqqandy derbestik berýdi kózdeıdi, ıaǵnı ýákil órkenıet damyǵan elderdegideı bıliktiń eshbir tarmaǵyna táýeldi bolmaıdy. Bul elimizdiń adam quqyǵyn qorǵaý salasyn jetildirý jolyndaǵy jańa beles ekeni sózsiz», dedi zańger.
Kezdesý barysynda Sergeı Mıhaılovıch kópshilik tarapynan qoıylǵan saýaldarǵa jaýap berip otyrdy. Jıyn sońynda agroónerkásip salasynyń mamandary zańgerge rızashylyqtaryn bildirip, el tarıhyndaǵy mańyzdy naýqanǵa bir kisideı atsalysatyndaryn aıtty.
Qostanaı oblysy