• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ekonomıka 13 Maýsym, 2022

Vırtýaldy astyq qoımasy modýli qadaǵalaıdy

202 ret
kórsetildi

Byltyr Qarjy mınıstriniń buıryǵymen astyq eksporttaýshylarǵa qosylǵan qun salyǵyn qaıtaryp berý jóninde qanatqaqty joba qolǵa alynǵan. Joba boıynsha bıdaı eksporttaýshylarǵa salyqtyń osy túrin qaıtarý kózdelgen. Qazaqstan 2019-2021 jyldary syrttan 157 mlrd teńgege 2,7 mln tonna astyq satyp alsa, basqa elderge 20,2 mln tonna astyq satqan.

Memlekettik kirister komıteti tór­aǵasynyń orynbasary Qaırat Mııatov­tyń aıtýynsha, Reseıden ákelinetin bı­daıǵa qatysty ártúrli «sur» shema jıi qoldanylady. О́ıtkeni onda as­tyqtyń quny áldeqaıda tómen já­ne bizdiń eksporttaýshylar ony kór­shi elden satyp alýǵa tyrysady. Osyn­daı táýekelderdi boldyrmaý úshin Memlekettik kirister komıteti «Ata­­meken» UKP-men birlesip QQS-ty jeńildetilgen qaıtarý boıynsha pılottyq jobany iske asyryp otyr. Osy jobaǵa qatysý týraly memorandým jasasatyn eksporttaýshylarǵa QQS qaıtarý tekserýsiz jáne aıyppul sanksııalaryn qoldanbaı júrgiziledi.

«Qazirgi kezde pılottyq jobaǵa 20 salyq tóleýshi qatysýda. Olardyń ishinde 7 eksporttaýshy jáne 13 astyq ónimderin shyǵaratyn tikeleı jetkizýshi bar. Memorandým erikti túrde jasalady. Kez kelgen kompanııa memorandýmǵa qosyla alady. Ol úshin «Atameken» UKP-ǵa júginý qajet. Pılottyq jo­ba­nyń alǵashqy qatysýshylary – jetek­shi astyq eksporttaýshylary boldy. Qatysýshylar tizimi aldaǵy ýaqytta keńeıtiledi. Pılottyq joba naryqtaǵy zańsyz áreketterge qarsy turýǵa baǵyt­talǵan. Pılottyq jobada QQS qaı­tarýdy eki jolmen júzege asyrý qa­ras­tyrylǵan. Birinshisi kameraldyq baqylaý júrgizbesten 15 jumys kúni ishinde. Bul rette bıýdjetten qaıtaryp alýǵa usynylǵan salyq somasyna bank kepildigi bolýy qajet. Ekinshi joly – memlekettik kiris organdary júrgizetin kameraldyq baqylaýdan keıin kúntizbelik 100 kún ishinde. Bul rette bank kepildigi talap etilmeıdi», deıdi Q.Mııatov.

Sondaı-aq eger qatysýshylardyń salyqtyq aıyrmashylyqtary anyq­talsa, atalǵan kezeńde onyń bul buzý­shylyqtardy óz betinshe joıýǵa quqyǵy bar. Sodan keıin málimdelgen jáne ras­talǵan QQS somasy osy kezeńde qaıta­rylady. Aıta ketý kerek, pılottyq jobada eshqandaı aıyppul sanksııalary qoldanylmaıdy. Munda salyq tóleýshige jáne onyń jetkizýshilerine salyq zańnamasynyń buzýshylyqtaryn joıýǵa jáne qosymsha salyq eseptiligin usynýǵa, sol arqyly osy sáıkessizdikterdi joıýǵa múmkindik berý qaǵıdaty qoldanylady. Pılottyq jobanyń máni – jetkizilim baılanystaryn azaıtý úshin josyqsyz jetkizýshiler tizbegin, ıaǵnı ártúrli tıimsiz shyǵyndardy qysqartý. Ol úshin «Atameken» UKP bazasynda aqparattyq resýrs jasaldy. Onda salyqtyq buzý­­shylyqtar týraly málimetter usy­nylǵan.

Bul mámile jasaǵanǵa deıin ońtaıly jetkizýshini tańdaýǵa múmkindik bere­di, ıaǵnı eger jetkizýshiniń salyq esep­tiliginde qandaı da bir aıyr­mashy­lyqtar bolsa, ol saıtta kórinip turady. Jet­ki­zý­shi óziniń bedeline nuqsan keltir­meýge, osy «sur» tizimge enbeýge ty­rysady.

«Mámileler jasalǵannan keıin bar­lyq qatysýshylar jetkizýshilerden buzýshylyqtardyń bar ekendigi týraly aqparat alady, olar barlyq satyp alýshylardy nemese jetkizýshilerdi habardar etý úshin osy aqparatty jarııa etýge kelisti. Olarda bul buzýshylyqty jedel joıýǵa múmkindik aldy», dedi spıker.

Pılottyq joba sheńberinde astyq óndirý jáne saqtaý obektileri esepke alynbaq. Bul – elevatorlar jáne astyqtyń ómirlik sıkli. Sondaı-aq as­tyqty alqaptan shekaraǵa deıingi qoz­ǵalysyn qadaǵalaý qamtamasyz etildi. Bul úshin Qolday aqparattyq júıesi qoldanylady.

«Vırtýaldy astyq qoımasy» modýli ázirlenip, onda astyq óndirýden bas­tap, ony elevatorǵa jetkizip, saqtaýǵa qabyldaýǵa deıingi barlyq qozǵalys sıkly tolyq kórsetiledi. Bul júıede ǵaryshtan túsirilgen sýretter tirkeledi, onda egin egý júrgizilgen kezeń, ony jınaý, odan ári tasymaldaý, saqtaý jáne astyq qolhattaryn qujattyq resimdeý kezeńderi osy júıede kórsetilgen.

Qazirgi ýaqytta eki salyq tóleýshi mamyr aıynda QQS somasyn qaıtarýǵa ótinish berdi. Olar shamamen 300 mln teńge kólemindegi qarjyny qaıtaryp almaq. Qazirgi ýaqytta kameraldyq baqylaý júrgizilip jatyr. Olar QQS-ty qaıtarýdyń ekinshi jolyn tańdady, ıaǵnı 100 kúnniń ishinde kameraldyq baqylaý júrgiziledi, sodan keıin sheshim qabyldanady. Kameraldyq baqylaýdy maýsym aıynda aıaqtaýdy jáne qosylǵan qun salyǵynyń rastalǵan somasyn osy kompanııalardyń shottaryna qaıtarý josparlanyp otyr. Bul pılottyq joba astyq naryǵynda qyzmetin júzege asyratyn kásipkerlerge ashyq emes bıznes-prosester men shemalardan bas tartýǵa septigin tıgizedi. Qazaqstanda teń básekelestik jaǵdaılar ornaıdy dep úmittenemiz. Eger atalǵan pı­­lot­tyq joba óziniń tıimdiligin kórsetse, biz oǵan tartylatyn ónimder tiz­­besin keńeıtetin bolamyz», deıdi komıtet basshysynyń orynbasary.

Qazaqstan kásipkerleriniń quqyqta­ryn qorǵaý jónindegi ýákildiń keńesshisi Ekaterına Nıkıtınskaıa kásiporyn adal qyzmet etse, memlekettiń de oǵan degen kózqarasy oń bolatynyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, bizdiń joba Reseıdegi jobaǵa uqsas, biraq birshama artyqshylyqqa ıe.

«Bizde aqsha qozǵalysy astyqtyń naqty qozǵalysymen súıemeldenip, rastaldy. Ol úshin arnaıy aqparat­tyq resýrs jasaldy. Reseı Fede­rasııasynda ondaı joq, olar endi ǵana ázirlemek. Bul turǵyda Qazaqstan alda keledi. Biraq biz úshin kásipkerlerdiń memlekettik kirister organdarynyń olardy qol­daıtynyn túsingeni mań­yzdy boldy. Iаǵnı olarǵa QQS tiz­bekterindegi tólem boıynsha prob­lemalyq jerlerdiń bar ekendigi jáne bul olqylyqtar joıylǵan jaǵdaıda olarǵa bári qaıtarylatyny týraly aqparat alatyndaı jaǵdaılar jasalady. QQS qaıtarý kezinde bıýdjet shyǵynǵa ushyramaýy kerek. Bizdiń qoǵamda bári adal bolýy kerek. Sebebi salyq tóleıtin kásipkerler memleket aldynda jaýapty. Tek osy jaǵdaıda ǵana olar bárin 100 paıyz qaıtarýǵa kepildik beredi», deıdi E.Nıkıtınskaıa.