Sanksııaǵa tap bolǵan reseılik enshiles bankter klıentter aldyndaǵy óz mindettemesin tolyǵymen óteıdi. Bul jaıly Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń basshysy Mádına Ábilqasymova málimdedi.
«24 aqpannan, sanksııa jarııalanǵan ýaqyttan bastap úsh reseılik enshiles bank – «Sberbank Qazaqstan», «Alfa-Bank» jáne «VTB Qazaqstan» sanksııalyq tizimge qosyldy. Sol kezde olardyń qyzmetine qatysty belgili bir shekteýler jarııalandy. Bul sheteldegi korrespondenttik shottardyń jabylýyna jáne olardyń sheteldegi bankterdegi aktıvteriniń buǵattalýyna baılanysty. Sondaı-aq olar dollar, eýro jáne fýnt sterlıngpen esep aıyrysa almaıtyn boldy», dedi M.Ábilqasymova.
Osynyń ózi az kedergi emes. Osy shekteýlerdiń ózi atalǵan úsh qarjy ınstıtýtynyń shańyraǵyn shaıqaltyp jiberdi. Sanksııa jarııalana salysymen azamattardyń salymdaryn keri qaıtaryp alýy – sózimizdiń dáleli. Eń senimdi bank – azamattardyń salymy (depozıti) kóp jınaqtalǵan bank. Depozıti ortaıǵan qarjy uıymynyń qaýqary da qalmaıdy.
Agenttik basshysy aıtqan derekke súıener bolsaq, qazir úsh bankte jeke tulǵalar men zańdy tulǵalardyń 500 mlrd teńge kólemindegi depozıti bar. Qaryz portfeliniń somasy – 1,7 trln teńge.
«Qazirgi kúni ótimdilik qarajaty – 590 mlrd teńge, demek olar jeke jáne zańdy tulǵalar aldyndaǵy mindettemesin tolyǵymen jaba alady. Iаǵnı bankterdiń tólem qabileti bar jáne olardyń ornyqsyzdyǵy týraly problema joq», deıdi agenttik tóraǵasy.
Elimizdegi bank sektoryn qadaǵalaıtyn basty organ osylaısha kópshiliktiń kóńilindegi órekpigen kúdikti seıiltip qoıýdy jón sanaǵan sııaqty. Áıtpese úsh banktiń ahýaly anaý aıtqandaı tamasha deýge aýyz barmaıdy. Tamasha bolsa «salǵan sanksııańnan qylymyz da qısaımaıdy» dep qyzmetin ári qaraı jalǵastyra berýshi edi. Qazir úsheýi de jutylyp ketýdiń az-aq aldynda. «Alfa-Bankti» birer apta buryn ǵana «Bank SentrKredıt» satyp aldy. Sóıtip, «Alfanyń» búkil salymy men nesıeleri BSK-ǵa aýysty. Ǵalym Qusaıynov basqaratyn qarjy ınstıtýty agenttik qoldaýynyń nátıjesinde óte qysqa merzim ishinde satyp alý prosesin júzege asyrdy.
«Sberbankke» qatysty da sóz kóp. Bul qarjy uıymynyń naryqtaǵy asa belsendi jáne erekshe tártipti, ásirese bıznes ıeleri úshin súıkimi artyq ekenin biletinbiz. Mundaı bankti kim-kim de satyp alǵysy keledi, óıtkeni bet-bedeli joǵary, nesıe portfeli sapaly, qyzmeti men baǵyty áldeqashan jolǵa qoıylǵan. Biraq mańdaıynda «tańbasy» bar, sol sebepti yqtımal satyp alýshy tarapynan saýdalasýdyń tym qyzý júreri de kúmánsiz. Ondaıda berilýshi taraptyń pozısııasy da solqyldaq kelmek.
OFAC-tyń negizgi lısenzııasynyń ýaqyty 12 shildege deıin jaramdy. Sol ýaqytqa deıin tranzaksııalardy aıaqtap úlgerýi kerek. Tıisinshe, satý prosesiniń de 12 shildege deıin támam bolǵany qajet. Buǵan deıin banktegi Sberbank International blogynyń jetekshisi Tımýr Kozınsev Qazaqstandaǵy enshiles banktiń mindetti túrde satylymǵa shyǵarylatynyn, qarjy ınstıtýtyna Qazaqstannan, Túrkııadan birqatar ınvestorlardyń qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵanyn aıtqan edi.
Taıaýda ǵana Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankiniń basshysy Odıl Reno-Basso «Báıterek» holdınginiń «Sberbankti» satyp alýy múmkin ekenin aıtty.
«Sberbankke qatysty mámilege kelsek, shyn máninde bul tranzaksııa nemese operasııa «Báıterek» holdıngi men RF arasynda talqylanyp jatyr. EQDB bul proseske aralaspaıdy. Bank «Báıterekke» ótkennen, ıaǵnı Qazaqstan onyń tolyq ıesi atanǵannan keıin qandaı da bir kapıtaldandyrý qajet bolsa onda bizdiń bank bul máselege qatysady», dep keltiredi Reno-Bassonyń sózin Interfaks.
Sanksııaǵa deıin banktiń qyzmeti senimdi jáne ornyqty boldy, sol sebepti de aktıvter kólemi boıynsha elimizde 2-orynda turdy. Sanksııalar jarııalana salysymen jetinshi pozısııaǵa bir-aq syrǵydy.
Úshinshi enshiles banktiń jalǵyz aksıoneri – negizgi VTB Bank Qazaqstandaǵy enshiles bankin qosymsha kapıtaldandyrýǵa nıetti. Sóıtip, sharýasy shatqaıaqtaǵan týys bankti saqtap qalǵysy keletin sııaqty.
«Rásim barlyq zańdy talaptar oryndalǵannan keıin júzege asyrylady. Bank alynǵan qarajatty óz kapıtalyn ulǵaıtýǵa jumsaıdy. Bul qajetti normatıvterdi oryndaýǵa jáne eldegi bank qyzmetin odan ári damytýǵa yqpal etedi. «VTB Bank» (Qazaqstan) Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdenti bolyp sanalady jáne elde 13 jyldan astam jumys istep keledi. Aksıoner bankke senim bildiredi jáne tolyq qoldaý kórsetedi. Biz Qazaqstanda VTB damýynyń jańa jolyn anyq kórip otyrmyz jáne bıznes-modeldi transformasııalaýmen aınalysyp jatyrmyz. Kapıtaldy ulǵaıtý bankke turaqtylyqty arttyrýǵa jáne aksıonermen birlesip aıqyndalǵan mindetterdi iske asyrýǵa múmkindik beredi», deıdi «VTB Bank» (Qazaqstan) basqarma tóraǵasy Dmıtrıı Zabello.