El aýmaǵynda geopark qurý múmkindigi talqylandy

Konferensııaǵa Qazaqstan, Qyr­ǵyzstan, О́zbekstan, Tájikstan, Reseı, Germanııa, Fransııa men Qytaıdyń belgili ǵalymdary qatysty.

Aıta keteıik, IýNESKO-nyń ma­ńyzdy jobalarynyń biri – ja­han­dyq geopark qurý. Atalǵan uıym bul másele boıynsha birneshe jyldan beri jumys istep keledi. Al geopark­ter – halyqaralyq geologııalyq ma­ńyzy bar obektileri men landshafty bar geografııalyq aımaqtar. О́ńirdiń tabıǵı hám mádenı murasyn saqtaý, jergilikti ózindik bolmysyn nyǵaıtý jáne turaqty týrızmdi ilgeriletý geo­park­terdiń negizgi maqsattarynyń birine jatady. Búginde geoparkter óńir­­ler­di damytýdyń, jergilikti qo­ǵam­das­tyqtardy qoldaýdyń jańa úrdisi sanalady.

Jıyn barysynda IýNESKO klasterlik keńsesi jaratylystaný ǵylymdary bóliminiń meńgerýshisi Krıstıe Tovmasıan: «Konferensııa qory­tyndysy baı tabıǵı murany, geolo­gııalyq seksııalardy, qazba faý­nasy men florany saqtaýǵa sep­tigin tıgizetinine senimdimiz. Osy is-sharanyń qorytyndysynda biz ǵylymdy, bilimdi jáne turaqty geo­týrızmdi damytý úshin biregeı geo­lo­­gııa­lyq landshafttardy saqtaý­dyń ma­ńyzdylyǵyn jáne geoparkterdi qurý tájirıbesin kórsetkimiz keledi», dedi.

Onyń aıtýynsha, qazirgi kezeńde halyqtyń habardarlyǵyn arttyryp, olardy geologııalyq murany saqtaýǵa tartý mańyzdy bolyp otyr.

Sondaı-aq ǵalymdar óz baıandamalarynda geoǵylym, geologııalyq eskertkishter men geotýrızmdi zertteý­degi eńbekteri men tájirıbelerin or­taǵa saldy. Odan bólek geologııalyq murany baǵalaý jáne paıdalaný ádis­teri, osy saladaǵy bilim berýdiń damý perspektıvalary týraly áńgi­me­lep berdi.

Búginde Ortalyq Azııada áli de geoparkter joq. Desek te mundaı al­ǵashqy tabıǵı aımaq «Altyn Emel» ulttyq saıabaǵynyń aýmaǵy ǵana emes, sonymen qatar landshaft aımaq­tarynyń alýan túrliligimen, biregeı florasy men faýnasymen tanymal bolýy múmkin.

Konferensııany Qazaqstan, Qyr­ǵyzstan, Tájikstan jáne О́zbek­stan boıynsha IýNESKO-nyń Klas­terlik keńsesi Qazaqstan Úkimetiniń qoldaýymen IýNESKO-nyń Ulttyq geoparkter komıtetimen, Tıan-Shan geologııalyq qoǵamymen, Qazaq­Geography respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigimen birlesip uıymdastyrdy.

Kórmeniń ashylýynda sóz sóılegen QazaqGeography RQB basqarma tóraǵasy Orman Nurbaev IýNESKO-nyń Qazaqstannyń mádenıetin, bilimin jáne ǵylymyn damytýǵa jáne saqtaýǵa qosqan zor úlesin atap ótti.

«IýNESKO-men ózara is-qımyl elimizge osy baǵyttar boıynsha gý­manıtarlyq yntymaqtastyqty da­mytýdyń jańa deńgeıine shyǵýǵa múmkindik berdi. Osylaısha, Klas­terlik bıýronyń jumysynyń nátı­jesinde birneshe qazaqstandyq qo­ryq pen ulttyq park Dúnıejúzilik bıosferalyq rezervattardyń jelisine endi. QazaqGeography qoldaýymen 2017 jyly «Altyn Emel» MUTP IýNESKO-nyń búkilálemdik bıo­sfe­ralyq qoryqtar jelisine qabyl­dandy», dedi Orman Nurbaev.

Konferensııanyń ekinshi bóligi geologııalyq park aýmaǵyna jos­par­lanǵan dalalyq saparǵa arnaldy. Oǵan qatysýshylar ornalasqan jerdiń landshaftyq erekshelikterin jáne onyń ǵylymı, týrıstik jáne mádenı áleýetin zertteıdi.