Bıylǵy Ulttyq biryńǵaı testileý aıaqtaldy. Tapsyrýshylardyń 51 myńǵa jýyǵy (33%-y) shekti ball jınaı almady. Túlekterdiń 76%-ǵa jýyǵy qazaq tilinde, 24%-y orys tilinde, 0,1%-y (213 bala) aǵylshyn tilinde tapsyrdy. UBT-nyń qorytyndysyna qatysty osy jáne ózge jańalyqtar Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte aıtyldy.
Osy jyly talapkerlerge negizgi testileýdi eki ret tapsyrýǵa múmkindik berildi. Olar eń jaqsy nátıjesin grant ıelený úshin konkýrsqa joldaı alady. Degenmen úmitkerler eki múmkindikte de bir ǵana beıindi pándi tańdaýǵa quqyly. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligine qarasty Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim departamentiniń dırektory Gúljan Jarasovanyń aıtýynsha, 154 myń talapker eki múmkindikti eseptegende 276 myń ret test tapsyrǵan.
«Negizgi UBT-ǵa qatysýǵa 290 myńǵa jýyq ótinish kelip tústi, olardyń ishinde 160 myń ótinish birinshi, 130 myńy ekinshi múmkindikke berilgen. UBT qorytyndysy boıynsha 154 myń talapker eki múmkindikti eseptegende 276 myń ret test tapsyrdy. Erekshe bilim berý qajettilikteri bar talapkerlerdiń testileýdi yńǵaıly tapsyrýy úshin UBT tapsyrý ýaqyty 40 mınýtqa uzartyldy. Sonymen qatar olar úshin syzba jáne dıagrammalarsyz suraqtar jasaldy. Qabyldanǵan sharalar arqasynda erekshe bilim berý qajettilikteri bar testilenýshiler sany artyp keledi. Eger 2021 jyly negizgi UBT-ǵa 90 bala qatyssa, bıyl olardyń sany 10 esege jýyq artyp, UBT-ǵa erekshe bilim berý qajettiligi bar 811 bala qatysty. Test tapsyrý tiline kelsek, túlekterdiń 76%-ǵa jýyǵy qazaq tilinde, 24%-y orys tilinde, 0,1%-y (213 bala) aǵylshyn tilinde testileýden ótti», dedi G.Jarasova.
Departament dırektorynyń deregine qaraǵanda, bıyl UBT suraqtary tolyqtaı jańartylǵan bilim berý baǵdarlamasy boıynsha qurastyryldy. «Qazaqstan tarıhy» páni boıynsha kontekstik test tapsyrmalary engizildi. Iаǵnı 15 suraqtyń 5 suraǵy kontekstik suraqtar, mátindi oqyp suraqtarǵa jaýap berý qajet. Sonymen qatar eki jyl qatarynan Qazaqstan tarıhy jáne Dúnıejúzi tarıhy pánderi boıynsha 100 data bekitildi. Testileý barysynda kezdesetin datalar tek osy 100 datadan boldy. Olar jeltoqsan aıynda ashyq derekkózderge (UTO saıty men áleýmettik jelilerinde) ilingen.
«Shekti baldarǵa toqtalsaq, «Quqyq» bilim berý salasy boıynsha shekti ball ózgerip, 75 baldy qurady. Bilim berýdiń basqa salalary boıynsha ózgerister joq. Iаǵnı «Pedagogıkalyq ǵylymdar» bilim berý salasy boıynsha – keminde 75 ball, «Densaýlyq saqtaý (medısına)» bilim berý salasy boıynsha – keminde 70 ball, «Aýyl sharýashylyǵy jáne bıoresýrstar», «Veterınarııa» bilim berý salalary boıynsha – keminde 60 ball. Ulttyq JOO-ǵa – keminde 65 ball, al basqa JOO-ǵa keminde 50 ball. Erejelerge sáıkes barlyq beınejazba jyl aıaǵyna deıin taldanyp, tyıym salynǵan zattardy paıdalaný anyqtalǵan jaǵdaıda, testileýshiniń baldarymen qosa bilim berý grantyn taǵaıyndaý konkýrsynyń nátıjesi de joıylady», dedi G.Jarasova.
Al Ulttyq testileý ortalyǵynyń dırektory Rýslan Emelbaevtyń málimdeýinshe, testileý qorytyndysy boıynsha 103 myńnan asa talapker shekti ball jınady, bul qatysýshylardyń jalpy sanynyń 67%-yn quraıdy. Atalǵan kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 7%-ǵa joǵarylady. Testilenýshilerdiń 51 myńǵa jýyǵy (33%-y) shekti ball jınaı almady. Bıylǵy UBT-nyń ortasha baly 66 baldy, eń joǵary ball 139-dy qurady. 3 179 oqýǵa túsýshi 120 baldan joǵary jınady.
«UBT-ǵa tyıym salynǵan zattardy kirgizý áreketteri men UBT erejelerin buzý sany birshama azaıǵanyn erekshe atap ótkim keledi. Máselen, byltyr 756 túlek UBT-ǵa tyıym salynǵan zattardy alyp ótýge tyryssa, bıyl mundaı 327 jaǵdaı tirkeldi. Bul 2020 jyly ereje buzýǵa tyrysqan qatysýshylardy testileýge jibermeý týraly normanyń engizilýi men árbir testilenýshi úshin frontaldy kameralaryn ornatýmen baılanysty (Norma engizilgenge deıin 2019 jyly testileýge kirgizýde 128 myń, 2020 jyly 2 522 tyıym salynǵan zat tabylǵan edi. Iаǵnı 2019 jylmen salystyrǵanda shpargalkalar men smartfondardy alyp kirgizýge talpynýshylar sany 400 esege azaıdy). Testileý kezinde erejelerdi buzǵany úshin 322 adam aýdıtorııadan shyǵarylyp, nátıjeleri joıyldy. Kórsetkishter tórt esege tómendegen, sebebi 2021 jyly aýdıtorııadan 1 305 adam shyǵarylǵan edi», dedi R.Emelbaev.
Ulttyq testileý ortalyǵy dırektorynyń habarlaýynsha, barlyq beınejazbaǵa 31 jeltoqsanǵa deıin taldaý jasalady. Eger tyıym salynǵan zattardy paıdalaný faktileri anyqtalsa, talapker bilim berý grantynan aıyrylady. Esterińizde bolsa, bul norma 2020 jyly alǵash ret qoldanylǵan edi. 2020 jyly beınejazbalardy qaıta qaraý nátıjesinde 152 testilenýshiniń, 2021 jyly 52 adamnyń nátıjesi joıylǵan bolatyn. Postproktorıng nátıjesi boıynsha qazirgi tańda 15 adamnyń nátıjesi joıyldy. 200-den asa talapkerdiń nátıjeleri tekserilip jatyr. UBT-nyń úshinshi aptasynda qatysýshy óziniń ornyna basqa tulǵany (aǵasyn) jibergen. UBT-ǵa kirgizý barysynda Face-ID jeke basyn sáıkestendirý júıesi bógde adamdy anyqtady. Tıisti is-sharalar qabyldandy. Byltyr mundaı 18 jaǵdaı anyqtalǵan edi. Negizgi UBT-2022 barysynda 50 myńnan asa adam appelıasııaǵa ótinish bergen, onyń 318-i ótinish qanaǵattandyryldy.