Belgili ekonomıst Jaqsybek Qulekeev bas basylymǵa bergen suhbatynda álemdik munaı naryǵyndaǵy jaǵdaı týraly aıtty, dep habarlaıdy Egemen.kz.
«Munaı-gaz sektorynda Reseıge qarsy qabyldanǵan shekteýler salystyrmaly túrde azdaý jáne deni kúshine áli engen joq. Eýropa Reseı kómirin tamyz aıynan bastap almaımyz dep málimdedi. Munaıyn osy jyldyń sońyna deıin alady. Keler jyldyń naýryzynan bastap Reseıden janar-jaǵarmaı alýdy toqtatpaq. Eýropa qubyrmen Reseıden alatyn gazǵa shekteý qoıǵan joq. Degenmen shekteýdi Reseıdiń ózi engizip, qazir burynǵymen salystyrǵanda gaz satýdy bes esege jýyq azaıtty. Soǵan qaramastan, kórshimiz qazir munaı ónimderin burynǵydan da kóp kólemde satyp jatyr», dedi J. Qulekeev.
Onyń aıtýynsha, Brent markaly munaıdyń barreli 129 dollarǵa deıin barǵan kezderi bolǵan. Sol kezderde Reseı óz munaıyn budan shamamen 40 dollarǵa tómen baǵaǵa satqan. Sondyqtan sanksııanyń «ıgiligin» Qytaı men Úndistan kórýde.
«Eýropa Reseı munaıyn alýdy shamaly azaıtty, biraq Azııadaǵy eki alyp kerisinshe alatyn munaı kólemin ulǵaıtyp otyr. Sosyn Qytaı buryn Irannyń munaıyn kóp mólsherde alatyn. Sanksııa shyrmaýynda otyrǵandyqtan Iran ony shamaly arzan baǵaǵa ótkizetin. Qazir Iran óz munaıyn Qytaıǵa burynǵy kólemde sata almaıtyn boldy. Sebebi Reseı baǵany múldem tómendetip jiberdi. Qytaı arzan munaıdy tańdaıdy, álbette. Degenmen Iran da óz ónimin qalaıda ótkizýi kerek. Sondyqtan bul memleket te Qytaı men Úndistan naryǵynan aıyrylyp qalmas úshin óz munaıynyń baǵasyn arzandatýǵa májbúr. Osynyń barlyǵy álemdik munaı baǵasynyń bir kúnde 10-12 dollarǵa deıin arzandaýyna alyp keldi.
Birshama ýaqyt buryn bir barrel munaı 120 dollarǵa satylsa, qazir baǵa 100 dollarǵa deıin tómendedi. Reseı buryn qandaı dıskontpen satsa, sol deńgeıdi qazir de saqtaýǵa májbúr. Árıne, kórshi el úshin munaı baǵasynyń joǵary bolǵany tıimdi. Degenmen osyndaı jaǵdaılar munaı baǵasynyń turaqsyzdyǵyn týyndatýda», dedi ol suhbatta.