Shildeniń shyjyǵan ystyǵynda bir aýyq sýǵa túsip salqyndap alǵanǵa ne jetsin. Alaıda qapyryqtan qashqan qalalyqtar arnaıy qutqarý qyzmeti men qorshaýy bar qaýipsiz jaǵajaılardy qomsyna ma, áıteýir ózen-kólderdiń shomylýǵa ruqsat etilmegen qaltarys-qaýpi kóp tustaryna toqtap, sýǵa túsýge qumar.
Sý jaǵasyndaǵy qarapaıym qaýipsizdik sharalarynyń ózin eskere bermeıtin keıbir turǵyndardyń alańǵasarlyǵy kóbine qaıǵyly jaǵdaılarǵa ulasyp jatatyny ókinishti. Máselen, Qostanaı oblysynda shomylý maýsymy bastalǵaly sýǵa ketken 13 adam tirkeldi. Onyń úsheýi – besikten beli shyǵyp úlgermegen ýyzdaı úlbiregen jap-jas balalar.
Tobyl ózeniniń Qostanaıǵa súıkenip aǵatyn tusynda shomylýǵa ruqsat etilgen arnaıy eki oryn bar. Onyń bireýi – kommýnaldyq, ekinshisi – kommersııalyq jaǵajaı. Biraq bázbir kirpııaz turǵyndardyń kókeıinde qaı kúni kelseń de yǵy-jyǵy adam arylmaıtyn bul demalys oryndaryndaǵy sý las degen túsinik qalyptasqan. Sondyqtan olar qalyń qamys arasyndaǵy tunyqqa baryp sýǵa túsýge áýes. Oblystyq tótenshe jaǵdaı departamentiniń málimetinshe, óńirdegi mundaı jabaıy jaǵajaılar – 200-diń syrtynda. Onyń jıyrmadan astamy – Qostanaıdyń mańaıynda.
Syrt kózge mop-momaqan kórinip, beti búlk etpeı shymyrlap qana baıaý aǵyp jatqan sııaqty bolyp kóringenimen, Tobyldyń astyńǵy aǵysy óte qaýipti. Talaı jaýqazyn ǵumyrdy julyp áketip jatqan tosyn minezi de osy tereńge jasyrynǵan aryny kúshti ishki aǵysynda jatyr. Jabaıy jaǵajaıda oryn alǵan qaıǵyly oqıǵanyń biri taıaýda ǵana, 9 shildede Rýdnyı qalasynyń mańynda boldy. Tobyldyń tońmoıyn jylymy 1988 jyly týǵan er azamattyń ǵumyryn jalmap ketti.
Jabaıy jaǵajaılarda jıi oryn alyp jatqan qaıǵyly oqıǵalardyń eń basty sebepteriniń biri – alkogoldi ishimdik iship sýǵa túsý. Sondaı-aq júze almaıtyn adamdardyń qaýipti jerde sýǵa túsýi, balalardy qaraýsyz qaldyrý, óz kúshin asyra baǵalap, jaǵadan alys ketip qalý sııaqty keleńsizdikter de kezdesedi. Qutqarýshylar sý jaǵalaǵan jurttyń qaıǵyly oqıǵaǵa jol berip, abaısyzda orny tolmas ókinishke urynyp qalmaýy úshin qarapaıym qaýipsizdik sharalarynyń saqtalýy kerek ekenin eskertedi.
– Azamattardan ótinip suraıtynymyz, sýǵa júzý kezinde qorshaý belgilerinen tys ketip qalyp júrmeńizder. Toıyp tamaq ishkennen keıin jáne alkogoldi ishimdik iship alyp, masań kúıde birden sýǵa túsýge bolmaıdy. Syryn bilmeıtin sýǵa túspeńizder. Kópirden, bógetten, qaıyqtan sýǵa sekirýdiń qaýipti ekenin eskergen jón. Tek arnaıy ruqsat etilgen jerlerde shomylý kerek. Shomylý kezinde beınekamera, shar men taqtaı paıdalanýdyń qajeti joq. О́tip bara jatqan katerlerge, qaıyqtar men gıdrosıklderge jaqyndaýǵa bolmaıdy, bul óte qaýipti, – deıdi oblystyq tótenshe jaǵdaı departamentiniń ókili Ýálıhan Dosanov.
Al dárigerler turǵyndarǵa apshyny qýyrǵan aptap ystyqta ashyq kúnniń astynda múmkindiginshe kóp júrmeýge keńes beredi.
– Aýa temperatýrasynyń ábden joǵary kóterilgen mezgilde, atap aıtqanda, kúndizgi saǵattan keshki beske deıin ystyq kúnniń astyna shyqpaýǵa tyrysý kerek. Bas kıim kıip, kóbirek sý ishken durys. Basynan kún ótkenin sezgen adamnyń dereý dárigerlerdiń kómegine júgingeni abzal, – deıdi qalalyq aýrýhananyń travmatologi Artem Tıslenko.
Dárigerdiń aıtýynsha, búginge deıin aýrýhanaǵa basynan kún ótip, ystyq urǵan eshkim túspegen.
Qostanaı oblysy