Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev: Yntymaqtastyqqa tyń serpin beretin kez keldi

Yntymaqtastyq keńeıe túsedi

Qazaqstan Prezıdentin áýejaıda Ko­ro­l­­diń keńesshisi ári Mekke provın­sııa­­sy­nyń gýbernatory Feısal Halıd ben Áb­de­lazız, sondaı-aq Saýd Arabııasy Ko­rol­diginiń Qor­shaǵan ortany qorǵaý, sý resýrs­tary jáne aýyl sharýashylyǵy mı­­nıstri Abdý­rahman Ál-Fadlı qarsy al­dy.

Sodan keıin Prezıdent resmı kezdesý ótkizý úshin Koroldiń «Qasr As-Salam» saraıyna bardy. Qurmet qaraýylynyń bastyǵy eki el basshylaryna raport berdi. Qazaqstan men Saýd Arabııasynyń ánuran­dary shyrqalǵannan keıin Qasym-Jomart Toqaev pen Taq murageri Mu­ham­med ben Salman ben Ábdelazız Ál Saýd­qa resmı delegasııalardyń músheleri tanys­ty­ryldy.

Budan keıin Memleket basshysy men Taq murageri kelissóz júrgizdi. Qasym-Jomart Toqaev Muhammed ben Salman ben Ábdelazız Ál Saýdqa iltıpat bildi­rip, shaqyrǵany jáne qonaqjaılyq kórsetkeni úshin Saýd Arabııasynyń Koroli men Taq muragerine alǵys aıtty.

Qazaqstan Prezıdentiniń aıtýynsha, Memleket basshysy retinde Saýd Arabııasyna alǵash ret kelgendikten, bul sapardyń mańyzy zor. Qasym-Jomart Toqaev Saýd Arabııasy Qazaqstannyń basty strategııalyq seriktesteriniń biri ekenin atap ótti.

– Saýd Arabııasy – Qazaqstannyń táýelsizdigin birinshi bolyp moıyndaǵan el­der­diń biri. Osy kezeńde túrli ba­ǵyt­taǵy yntymaqtastyǵymyz nyǵaıa tús­ti. Qazir qazaq-saýd qatynastary jo­ǵary deńgeıde. Degenmen, eki el ara­syn­­daǵy yntymaqtastyqqa tyń serpin bere­tin kez keldi. Bul – elderimizdiń múddesine saı keletin ortaq sheshim. Bizdiń ózara tıim­di baılanystarymyz nyǵaıa beredi dep senemin, – dedi Memleket basshysy.

Kelissóz barysynda saýda-ekono­mıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaq­tastyq máseleleri talqylandy. Qazaqstan Saýd ınvestorlary úshin ózara múddeni kózdeıtin túrli perspektıvti salalar bo­ıyn­sha erekshe sharttar men keń kólemde artyqshylyqtar usynýǵa daıyn.

Taraptar ózara taýar aınalymyn edá­ýir arttyrýǵa nıetti ekenin jáne jýyq ara­da eki el úkimetteriniń bul baǵyt­ta­ǵy jumystardy jandandyratynyn naq­ty­la­dy.

Muhammed ben Salman ben Ábdelazız Ál Saýd elderimiz arasyndaǵy qaty­nas­tar deńgeıi jaqsy ekenin atap ótip, ony ári qaraı nyǵaıtyp, damytý úshin múmkindikter mol ekenin aıtty. Sondaı-aq bul baǵyttaǵy jumystardy jandandyrý qajet ekenine toqtaldy. Onyń aı­týynsha, bul rette Qazaqstan men Saýd Arabııasynyń bıznesmenderin birik­ti­re­tin Iskerlik keńestiń róli zor bolmaq.

Taq murageri Memleket bas­shy­synyń res­mı sapary aıasynda ótetin Inves­tı­sııa­lyq dóńgelek ústelge Ko­roldiktiń iri kompanııalarynyń ókil­deri qatysa­ty­nyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, qazirgi jaǵdaıda Saýd Arabııasynyń Mem­lekettik ın­ves­tı­sııalyq qory úıles­ti­re­tin bir­qatar joba boıynsha birlesken j­u­mys ma­ńyzdy sanalady.

Atap aıtqanda, Muhammed ben Salman ben Ábdelazız Ál Saýd Koroldiktiń kompanııalary Qazaqstannyń agrarlyq salasyna ınvestısııa salýǵa qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Onyń pikirinshe, bul baǵyt jahandyq azyq-túlik daǵdarysy jaǵdaıynda asa ózekti bola túsedi.

Qasym-Jomart Toqaev Taq muragerin Qazaqstanǵa memlekettik saparmen kelýge shaqyrdy. Muhammed ben Salman bul shaqyrýdy qýana qabyldaıtynyn aıtyp, qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy júzege asyrýdyń naqty nátıjelerin talqylaý úshin Qazaqstanǵa saparmen kelýge daıyn ekenin jetkizdi.

Investısııalyq múmkindik mol

Memleket basshysynyń Saýd Arabııasyna resmı saparynyń ekinshi kúni eldiń isker toptar ókilderimen ótken ınvestısııalyq dóńgelek ústelge qaty­sýdan bastaldy. Eki eldiń ınvestısııa, ekonomıka, saýda jáne qarjy sala­laryndaǵy yqpaldastyǵyn nyǵaıtý kezde­sýdiń negizgi taqyryby boldy.

Qasym-Jomart Toqaev jıynǵa qaty­sý­shy­larǵa iltıpat bildire otyryp, Saýd Arabııasynyń Taq murageri Muhammed ben Salman ben Ábdelazız Ál Saýdpen ótkizgen keshegi kezdesýinde saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyqty keńeıtý jóninde mańyzdy ýaǵdalas­tyq­tarǵa qol jetkizilgenin aıtty. Prezıdent memleketterimizdiń keleshek eko­­nomıkalyq damýǵa degen kózqarastary uq­sas ekenin atap ótti.

– Saudi Vision-2030 baǵdarlamasy men bizdiń «Qazaqstan-2050» strategııasy ekonomıkany ártaraptandyrý, shıkizatqa táýeldilikti tómendetý, adamı kapıtalǵa ınvestısııa salý, túptep kelgende, joǵary damyǵan elderdiń qataryna kirý arqyly ult­tyq damýǵa qol jetkizýdi kózdeıdi, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdent Saýd kásipkerlerine Qazaq­stan­nyń ekonomıkalyq jetistikteri týraly málimet berdi.

– Táýelsizdik jyldary Qazaqstannyń ishki jalpy ónimi 17 ese ósti. Búginde Qazaqstan ekonomıkasy Ortalyq Azııadaǵy bar­lyq ózge el ekonomıkasynyń jıyn­tyq kóleminen asyp túsedi. Ortalyq Azııa­daǵy taýar aınalymynyń 60 paıyzǵa jýy­ǵy Qazaqstanǵa tıesili. Elimizdiń halyqaralyq rezervi – 90 mıllıard dollar jáne TMD boıynsha jan basyna shaqqanda eń joǵarysy sanalady. Sheteldik ınvestorlar elimizdiń ekonomıkasyna 380 mıllıard dollardan astam qarjy quıdy. Bul Ortalyq Azııa aımaǵyna salynǵan jalpy ınvestısııanyń 70 paıyzyn quraıdy, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy Qazaqstanda Saýd Arabııasynyń qoldaýymen bilim berý, densaýlyq saqtaý, mádenıet jáne ınfraqurylym salalarynda quny 120 mıl­lıon dollardan asatyn birqatar ma­ńyzdy joba júzege asyrylǵanyn jet­kizdi. Qazaqstan Prezıdentiniń piki­rinshe, bul soma memleketterimizdiń áleýetine saı kelmeıdi.

Osyǵan baılanysty Memleket basshysy yntymaqtastyqty keńeıtýdiń meı­lin­she perspektıvti salalaryn belgi­lep berdi. Eń aldymen, bul ekijaqty saýda-sattyqqa qatysty.

– Biz júrgizgen taldaýǵa sáıkes Qazaq­stan mashına jasaý, shoıyn jáne bolat óndirisi, sondaı-aq tamaq ónerkásibi men aýyl sharýashylyǵy sııaqty salalar boıynsha quny shamamen jylyna 400 mıllıon dollar bolatyn shıkizat taýarlarynyń 100-den astam túrin usyna alady, – dedi Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaev Qytaı, Qazaq­s­tan, Ázerbaıjan, Grýzııa jáne Túrkııa arasyn jalǵastyratyn kólik-tranzıt jáne logıstıkalyq múmkindikterdi, sonyń ishinde Transkaspıı baǵdaryn ár­ta­raptandyrýdy jáne keńeıtýdi ekinshi mańyzdy baǵyt retinde atap ótti.

Onyń pikirinshe, yntymaqtastyqtyń mol áleýetin ekonomıkanyń naqty sektorynda da paıdalanýǵa bolady.

– Qazaqstan álemde volfram qory boıynsha 1-oryn, ýran men hrom bo­ıynsha 2-oryn alady, al marganes, kúmis, myrysh, qorǵasyn baılyǵy boıynsha alǵashqy bestikke kiredi. Bul qorlardy barlap, zertteý kerek. Qarqyndy damyp kele jatqan Qytaı men Ońtústik Azııa naryǵyna jaqyndyǵymyzdy eskere otyryp, ınvestısııa salýǵa, shyn máninde, bul jaqsy múmkindik. Búgin biz barlaý jáne ázirleme jumystary úshin baǵaly jáne tústi metaldyń 60-tan astam ken ornyn usyna alamyz, – dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan men Saýd Arabııasynyń munaı hımııasy, atom energetıkasy, jasyl sýtegi óndirisi salalaryn damytý, ǵaryshty zertteý jóninde jáne basqa da baǵyttar boıynsha jospary bar.

– Biz Koroldiktiń Saudi Vision-2030 strategııasy aıasynda óziniń ǵaryshtyq baǵdarlamasyn damytýǵa degen nıetin qoldaımyz. Elderimizdiń ǵarysh keńistigin zertteý jáne beıbit maqsatta paıdalaný salasyndaǵy yntymaqtastyq úshin tıisti quqyqtyq bazasy bar. Qazaqstannyń aeroǵarysh salasyn damytý úshin tájirı­be­si de, áleýeti de jetkilikti. Bizdiń kompa­nııa­larymyz osy salalar boıynsha Saýd Arabııasynyń memlekettik jáne jeke kompanııalarymen ózara yntymaqtastyq ornatýǵa daıyn, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezıdent otandyq agrosektordyń áleýetine de toqtaldy.

– Qazaqstan egistik kólemi boıynsha jan basyna shaqqanda álemde ekinshi, jaıylymdyq jerler jóninen besinshi oryn (180 mıllıon gektar) alady. Elimiz bıdaı ósiretin jáne un óndiretin 10 iri memlekettiń qataryna kiredi. Biz Koroldikke joǵary sapaly bıdaı, un jáne maıly daqyldardy turaqty ári uzaq merzimdi jetkizýshi elderdiń biri bolýǵa daıynbyz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Týrızm salasynda da yqpaldastyq ornatýǵa zor múmkindikter ashylady. Atap aıtqanda, Memleket basshysy Saýd kásipkerlerine Qazaqstannyń týrıstik-rekreasııalyq jobalaryn qarastyryp kórýdi usyndy.

Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstanda ınvestorlar úshin zamanaýı ınstıtýsıonaldyq orta qalyptasqanyn eske saldy.

– Osy múmkindikti paıdalana otyryp, Qazaqstannyń Saýd Arabııasymen aradaǵy ekijaqty yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa jáne keńeıtýge beıildi ekenin rastaǵym keledi. Búgin osynda búkil álemde aıtarlyqtaı tabystarǵa qol jetkizgen Saýd Arabııasynyń iri kompanııalarynyń basshylary qatysyp otyr. Men bárińizdi ózara tıimdi negizde Qazaqstanda birlese jumys isteýge shaqyramyn, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Dóńgelek ústel barysynda Saýd Arabııasynyń Investısııa mınıstri Halıd Ál-Falıh, «Samuryq-Qazyna» aksıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy Almasadam Sátqalıev, UBH «Báıterek» aksıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy Qanat Sharlapaev, SABIC kompanııasy dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Halıd Hashım ál-Dabbag, MA’ADEN kompanııasynyń bas dırektory Robert Ýılt, ACWA Power kompanııasy dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Muhammed Abýnaııan sóz sóıledi.

Budan bólek forým jumysyna Ajlan & Bros Holding Group, SALIC, Saudi National Bank, Alhokair Group, FlyNas, Savola Group, SPIMACO, National Technology Group (NTG), Kingdom Holding, Dr. Sulaiman Al Habib Medical Group, Al Rajhi International for Investment, Al Muhaidib Group, Jamjoom Pharma, Tabuk Agriculture Development sııaqty iri kompanııalardyń basshylary, sondaı-aq Saýd Arabııasy ekonomıkasynyń barlyq sektorynda jumys isteıtin ondaǵan kompanııanyń jetekshileri qatysty.

Ortaq múddeni kózdeıtin jobalar júzege asady

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Saýd Arabııasynyń Memlekettik ınves­tı­sııa­lyq qoryn (PIF) basqarýshy Iаsır Ál-Rýmaııanmen kezdesti. Memleket basshysyna álemdegi eń iri derbes ál-aýqat qorynyń biri – Saýd Arabııasynyń memlekettik ınvestısııalyq qorynyń qyzmeti jóninde aqparat berildi. Qor basshysy Iаsır Ál-Rýmaııan eko­nomıkanyń ártúrli salalarynda jú­zege asyrylyp jatqan jobalar týraly aıtty.

Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń ártúrli salalar boıynsha ózara tıimdi yntymaqtastyqty júzege asyrýǵa nıetti ekenin atap ótip, ózara ortaq múddeni kózdeıtin jobalardy júzege asyrý úshin Saýd Arabııasy ınvestısııalyq qory men «Samuryq-Qazyna» AQ jáne «UBH «Báıterek» kompanııalary arasyndaǵy tyǵyz yqpaldastyqty jolǵa qoıýdy usyn­dy.

Qor Saýdııanyń basqa da kompanııa­lary sııaqty munaı-hımııa ónerkási­bin­­degi, jasyl energetıkany damytý salasyndaǵy, metallýrgııa jáne taý-ken sektorlaryndaǵy, sondaı-aq aýyl sharýa­­shylyǵyn tereń óńdeý jónindegi iri ınves­tısııalyq jobalarǵa qatysýǵa shaqyryldy.

Iri kompanııa basshylarymen kezdesti

Budan keıin Qasym-Jomart Toqaev Saýd Arabııasyndaǵy iri kompanııalardyń basshylarymen kezdesti. Memleket basshysy Saýd Arabııasynyń birqatar kásip­kerimen jeke kezdesý ótkizdi.

Atap aıtqanda, Prezıdent Ajlan & Bros Holding Group holdıngtik top basqarmasynyń basshysy Adjlan ben Ábdelazız Ál-Adjlanmen jáne Acwa Power kompanııasy dırektorlar keńesiniń tóra­ǵasy Muhammed Ábýnaıanmen áńgi­melesti.

Saýd Arabııasy Koroldiginiń jáne Taıaý Shyǵystaǵy iri konglomerattyń biri – Ajlan & Bros Holding Group Qazaqstanǵa ınvestısııa quıýǵa múddeli ekenin aıtty. Qazirgi ýaqytta holdıng Almaty oblysynyń aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy óndiris jobasyn pysyqtaýda.

Muhammed Ábýnaıanmen kezdesýde balamaly energııa kózderin damytý má­se­leleri talqylandy. Prezıdenttiń aıtýynsha, elimiz 2030 jylǵa qaraı jańǵyrtylatyn energııa kózderiniń 30 paıyzyn óndirýdi josparlap otyr. Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev Acwa Power kompanııasyn Qazaqstanda jasyl sýtegi óndirisi salasyndaǵy birlesken jobalardy júzege asyrýǵa shaqyrdy.

Sondaı-aq resmı sapar barysynda birqatar ekijaqty kezdesý ótti. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Islam damý bankiniń prezıdenti Muhammed Sýleıman Ál-Djasserdi qabyldady. Áńgime barysynda ekonomıkanyń túrli sala­laryndaǵy birqatar birlesken joba­nyń júzege asyrylý barysy tal­qylandy.

Investısııa kólemi 1,6 mıllıard dollardan asty

Memleket basshysy Qazaqstannyń TMD elderi ishinde Islam damý bankimen seriktestik baǵdarlamasyn birinshi bolyp ázirlegen el ekenin eske saldy. Almatyda 25 jyldan astam ýaqyt buryn ornalasqan aımaqtyq keńse Shyǵys Eýropa elderinde, TMD, Mońǵolııa jáne Qytaıda bank operasııalaryn úılestiredi. Bul Qazaqstan men Islam damý banki arasyndaǵy joǵary mańyzdylyq pen ózara senimdi qarym-qatynasty bildiredi.

– Biz banktiń Qazaqstan ekonomıkasyna kóp jyldan beri kórsetip kele jatqan qoldaýyn joǵary baǵalaımyz. Islam damý banki yntymaqtastyq ornatqan jyldar ishinde elimizdegi ekonomıkanyń basym sektorlary men áleýmettik jobalarǵa 1,6 mıllıard dollardan astam ınvestısııa saldy, – dedi Memleket basshysy.

Ál-Djasser Memleket basshysyna banktiń ınvestısııalar salasyndaǵy saıa­sat jáne aldaǵy kezeńdegi josparlary jóninde aıtty. Onyń aıtýynsha, Islam damý banki bıznes, qarjy salalaryndaǵy jobalarǵa, sondaı-aq ınfraqurylym men kommýnıkasııalardy jańǵyrtýǵa qarajat bólýdi jalǵastyrýǵa nıetti.

Uıym aıasyndaǵy yqpaldastyq keńeıedi

Memleket basshysy Islam Ynty­maq­tastyǵy Uıymynyń Bas hatshysy Hısseın Brahım Tahamen kezdesti. Kezdesý barysynda Qazaqstan Prezıdenti men IYU-nyń Bas hatshysy aımaqtyq jáne halyqaralyq kún tártibindegi ózekti máseleler týraly, sondaı-aq Qazaqstan men Islam Yntymaqtastyǵy Uıymy arasyndaǵy yqpaldastyqty odan ári tereńdetýdiń perspektıvalary jóninde pikir almasty.

Qasym-Jomart Toqaev IYU-nyń saıa­sı, áleýmettik-ekonomıkalyq, ekolo­gııa­lyq jáne gýmanıtarlyq salalarda baılanystar ornatýǵa yqpal etetin ınklıýzıvti platforma retindegi jumysyn joǵary baǵalady.

Memleket basshysy Islam Yntymaq­tas­tyǵy Uıymymen aradaǵy is-qımyldar týraly aıta kele, Qazaqstannyń Uıym aıasynda musylman elderimen ynty­maq­tastyqty odan ári keńeıtýge beıildi eke­nin naqtylady.

Kezdesý sońynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Hısseın Brahım Tahany Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbas­shy­larynyń VII sezine qatysýǵa shaqyrdy. Bul forým bıyl kúzde Qazaqstan asta­nasyn­da ótedi.

Mańyzdy qujatqa qol qoıyldy

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń resmı sapary aıasynda mynadaı qujattarǵa qol qoıyldy:

Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrligi men Saýd Arabııa­sy­nyń Sport mınıstrligi arasyn­daǵy sport salasy boıynsha ózara túsinistik týraly memorandým. Qazaqstan Respýblıkasy Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi men Saýd Arabııasy Buqaralyq aqparat qural­dary mınıstrligi arasyndaǵy BAQ salasyndaǵy yntymaqtastyq jóninde ózara túsinistik týraly memorandým. «Saýd baspa isi agenttigi» men «Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Tele­radıokesheni» KeAQ arasyndaǵy ózara túsinistik jáne aqparat almasý týra­ly memorandým. Astana International Exchange Ltd. kompanııasy men Saýd qor bırjasy (Tadawul) arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým. Iri qara men qoı eti ımportyna qoıylatyn sanıtarlyq-tehnıkalyq hattama. Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrligi men ACWA Power kompanııasy arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým. «Samuryq-Qazyna» AQ men Ajlan & Bros Holding Group Ability kompanııasy arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim. «KAZBIOSORGO» JShS men Ajlan & Bros Holding Group kompanııasy arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým. «QazTrade» Saýda saıasatyn damytý ortalyǵy» AQ men Ajlan & Bros Holding Group Ability kompanııasy arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim. «Optograd» JShS men Ajlan & Bros Holding Group Ability kompanııa­sy arasyndaǵy Qazaqstannan Saýd Arabııasyna et jetkizý jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým. «KAZAKH INVEST Ulttyq kompanııasy» AQ men Al Rajhi International for Investment (RAII) kompanııasy arasyndaǵy ınvestısııalar boıynsha yntymaqtastyq týraly memorandým. «QazTrade» Saýda saıasatyn damytý ortalyǵy» AQ men «Lýlý Saýdı Gıpermarkets» kompanııasy arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým. «Eurasia Invest LTD» JShS men Jamjoom Pharma kompanııasy arasyndaǵy Qazaqstannan Saýd Arabııasyna qurǵaq qymyz jetkizý týraly kelisim.