Halqymyzdyń rýhanı murasy asa baı. Ol ushy qıyrsyz Qazaq eliniń ǵasyrlar tereńinen bastaý alady.
Osy turǵydan kelgende, ata-babalarymyz bala tárbıesine úlken mán bergen, jas urpaqty óz betinshe eńbek etip, ómir súrýge daıarlaýdyń san alýan quraldary men ádisterin meńgergen. Halyq folklorynyń barlyq janry bala tárbıesine molynan paıdalanyldy. Ertegilerdi, ańyzdardy, shejireler men dastandardy asqan sheberlikpen, oı-qııaldyń damý deńgeıin eskere otyryp ómirge ákeldi. Munyń ózi bala tárbıesinde zor ról atqaryp, onyń jan-jaqty damýyna úlken septigin tıgizdi.
Adam ómiriniń túrli kezeńderine baılanysty paıda bolǵan ǵuryptar jıyntyǵy túrindegi salt-dástúrler bala boıyndaǵy adamgershilik minez-qulyq normalarynyń qalyptasýyna jaǵdaı jasaıdy. Ata-babalarymyzdyń rýhanı qazynalary – áńgime, ańyz, ósıet, maqal-mátel túrinde saqtalyp, keıingilerge jetti. Budan biz halyqtyń ǵasyrlar boıǵy otbasylyq izgi dástúrlerine súıengen urpaqtar sabaqtastyǵyn kóremiz. Qazaq halqynyń kóptegen salt-dástúri, ádet-ǵuryptary, shyn máninde, adamgershilik tárbıeniń jazylmaǵan zańdaryna, elimizdegi otbasylardyń ózindik bir moraldyq kodeksine aınaldy. Sebebi olarda jas urpaqty tárbıeleýdiń súzgiden ótken san ǵasyrlyq tájirıbesi bar.
Halyqtyń otbasylyq dástúrin qaıta jańǵyrtý qazirgi ýaqytta erekshe mańyzǵa ıe. О́ıtkeni óz halqyńnyń salt-dástúri men ádet-ǵurpyn bilý búginginiń de, bolashaqtyń da adamyn tárbıeleıdi. Al táýelsiz memleketimizdiń erteńi urpaqtyń rýhanı baılyǵy men mádenıetine, ulttyq oılaý qabileti men bilimine tikeleı baılanysty. Sebebi árbir halyq urpaǵymen kóktep, urpaǵymen órken jaıady. Árbir memleket rýhy taza, sanasy bıik, bilimdi de bilikti urpaǵynan qýat alady.
Sábıra AITBAI,
Otyrar memlekettik arheologııalyq mýzeı-qoryǵynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri
Túrkistan oblysy