Kóz ushynan munartyp Jaman Jalǵyztaý kórinedi. Taý etegin janaı ótetin Qamysaqty ózeniniń qos qaptaly syńsyǵan egin. Beıne bir shet-shegi joq sary teńiz tárizdi tolyqsyp jatyr. Taspa joldyń qamshylar jaq beti de etek-jeńi keń pishilgen egin alqaptary. Bıyl kóktem men kúzde jaýyn jıi boldy. Shildedegi qara qarǵanyń mıy qaınaıtyn aptap ystyqta qunarly jerge sińirilgen dánniń kúnge boı sap ósýine, ýaqtyly pisýine áser etken bolýy kerek, sabaqtaǵy dán qarsaqtyń quıryǵyndaı bulǵaqtap, basyn kótere almaı tur.
Kóligimizdi jol shetine doǵardyq. Yryzdyq ósken jerdi, eginniń jaıyn barlamaqpyz. Sál ǵana esken samal jelmen birge dán ıisi, nan ıisi keletindeı. Kóńilińdi qýanyshqa bóleıtin osy bir jaımashýaq ýaqyttaǵy jan jadyratar lep ıgilik pen berekeniń jarshysyndaı.
Áne, taıshaptyrym jerde, astyqty alqaptyń ústinde qaıtqan qazdaı tizilip dala kemeleri ketip barady. El ıgiligin jınaýda. Astyqty alqaptardan aǵylǵan qyrýar avtokólik qyzyl dándi qyrmanǵa jetkizýde. Sút pisirim ýaqyttan soń dán qoıanjondanyp úıilgen qyrman basyna jettik. Bıylǵy molshylyq osy jerden kórinis tabady. Qyrman basyndaǵy qyzý, qarbalas tirshilik osy jaıdy ańǵartqandaı.
– Jınaıtyn yryzdyqtaryń mol bolsyn! – dedik qyrman basyndaǵy eńbekkerlerge.
– Jaqsy keldińder, «qutty qonaq kelse, qoı egiz tabady» degendeı, taban izderińmen bereke ilesip kelip jatyr, – dep ázildedi el aǵasy Esenbaı, – qazir myna qapqa keýsen salyp bereıin.
Mal kózdeı shyqqan Yrysty apaıǵa da qyrmanshylardan bir shelek qyzyl dán buıyrdy. О́zderi bul ekologııalyq jaǵynan taza alqaptyń dáni dep qoıady.
– Baıaǵyda, – deıdi Yrysty apaı, – osy Qoıandyqyzyldyń baýyryna ekken dánniń ıisi muryn jaratyn. Sol bıdaıdan pisirgen nan qandaı tátti edi?! Kópten beri súısinip nan jeı almaı júr edim, kóp rahmet, balalar. Qazir nege ekenin kim bilsin, álde dárini kóp sebe me, dámi de ózgerdi ǵoı.
Qyzyl dándi aǵash kúrekpen sapyryp jatqan jas jigitterdiń biri:
– Apaı, sizdiń úıge dıirmennen un tartqyzyp alýǵa jetetin bıdaıdy ózimiz tegin jetkizip beremiz, – dep aqjarma kóńilin bildirip jatyr.
Aıaq astynan oljaly bolǵan ájemiz de berekeniń bastaýynda júrgen jurtshylyqqa tilektestigin bildirdi. Qyrman basyndaǵy keýkeýlesken kóńildi áńgime el jaıly, eldiń búıirin shyǵaratyn bereke jaıly órbidi. Álden soń kelgen sharýamyzdy bitirip, keıin qaıtqanbyz. Júrgizýshi bozbala keýsen degen qandaı uǵymdy bildiredi dep surady. Bilgenimizdi aıtyp jatyrmyz. Burynǵynyń dástúri. Máselen, mal baqqan qaýym tól tógini jaqsy bolsa, kógentip bermeı me? Bul da solaı, egin ekken jurt mol ónim alsa, aýyldaǵy tilektes aǵaıynǵa yryzdyq dámin tatyrady. Onyń ar jaǵynda birlikpen keletin bereke, qoǵamdasqan qaıyrymdylyq tárizdi izgi nıet jatady. Túptep kelgende, osylaı bólisý, syılap, izet kórsetý ultymyzdyń boıyndaǵy jomarttyqty ańǵartady.
– Jaqsy yrym eken, – dedi jas jigit, – árkim qolyndaǵy barymen bólisse, joqshylyq bizdiń eldiń bosaǵasynan attaı almaıtyn shyǵar?!
Aqmola oblysy