Bıtým tapshylyǵy joıyla ma?

Máselen, «QazAvtoJol» UK» AQ baspasóz qyzmeti tarat­qan aq­paratqa qaraǵanda, respýb­lı­­kalyq avtojoldar jelisin qaı­­ta jańartý jáne jóndeýge ke­­dergi keltiretin birneshe faktor bar. Sonyń biri – bıtým tapshylyǵy. Ishki naryqty bıtýmmen qam­tamasyz etý úshin birneshe ret quzyretti, beıindi organdarmen keńes ótkizilgen. Respýblıkalyq jelide avtojol jobalarynyń qajettiligi úshin bıtýmdy irikteýge jár­de­mdesý basymdyǵy atap ótilgen. Alaıda búginde jol kom­panııalarynyń ótinim­de­rin rastaýda qıyn­dyq­tar bar. Mysaly, bıyl res­pýb­lıkalyq mańyzy bar jol qu­ry­lysyna bıtým qajettiligi 59 myń tonnany qurap otyr. Al is júzinde 13 myń tonna bıtýmmen qam­tamasyz etilgen.

Bıtýmnyń tapshylyǵy Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Jol­daýynda da aıtyldy. «Men 2025 jylǵa deıin jergilikti jol­dardyń keminde 95 paıyzyn jaqsartý jóninde tapsyrma berdim. Úkimet bul máseleni tikeleı baqylaýǵa alsyn. Jol qurylysyndaǵy zańsyzdyqtardy anyqtaý qajet. Bul jumystan naqty nátıje shyǵarý kerek. Bizde áli kúnge deıin bıtým tapshy. Bul – iri kólemde munaı óndiretin el úshin, tipti uıat jaǵdaı», degen edi Memleket basshysy.

Osyǵan oraı Atyraýda kósh­­peli keńes ótkizgen «Qaz­Mu­naıGaz» UK» AQ basqarma tóraǵasy Maǵzum Myrzaǵalıev bul syndy ádil dep baǵalap otyr. Keńeste ishki naryqty jol bıtýmymen qamtamasyz etý, Atyraý munaı óńdeý zaýytynda munaı ónimderin óndirý jáne jóneltý, tehno­lo­gııalyq keshenderdi jón­deý merzimi talqylandy. Oǵan «QazMunaıGaz», Atyraý munaı óńdeý zaýyty jáne Caspi Bitum Aqtaý bıtým zaýy­ty­nyń basshy­ly­ǵy qatysty.

– Memleket basshysy Qa­zaq­stan hal­qyna Jol­da­ýynda jol-qury­lys jumys­ta­ry maýsy­myn­da ishki na­ryq­ta bıtým tapshy­ly­ǵyna qatysty ádil syn aıtty. Serik­tes­ter­­men jáne múdde­li mem­­le­ket­tik organdarmen birle­sip, qalyp­­tasqan jaǵdaıdy ózger­tý boıynsha túbegeıli sharalar qabyl­daý qajet, – deıdi M.Myrza­ǵalıev.

Elimizde bıtým óndirisi eki óńir­de qolǵa alynǵan. Onyń biri – Aqtaýdaǵy Caspi Bitum zaýy­ty. Munda jylyna 500 myń tonna, al Pavlodar munaı óńdeý zaýytynda 350 myń tonna bıtým shyǵarylady. «QazMunaıGaz» ıeligindegi bul zaýyttardyń eń joǵary qýaty jylyna 800-850 myń tonnany qurap otyr. Ásirese Caspi Bitum zaýytynyń ólshep-oralǵan bıtýmyna su­ra­nys kóp túsedi. О́ıtkeni mundaı bıtýmdy kez kelgen klımattyq jaǵdaıda, tipti uzaq ýaqyt paıdalanýǵa, saq­taýǵa bolady.               

Sala mamandarynyń aı­týyn­­­sha, Qazaqstanda bı­tým­ǵa su­ra­nys jaz mezgi­lin­de, ási­rese jol qu­ry­lysy jan­danatyn kezde arta tú­se­di. Osyǵan baılanys­ty Maǵzum Myrzaǵalıev «Qaz­MunaıGazdyń» jaýapty qu­ry­lymdyq bólimshelerine jol-qurylys mekemelerin memleket tarapynan jyl boıy qar­jylandyrý (avans berý) múm­kin­digin qarastyrý qajettigin jet­kizdi. Bul má­se­leni oń sheshý úshin ult­tyq kompanııa mamandary ýákiletti memlekettik organ­dar­men birlesip jumys isteý­ge tıis. Bul jol-qurylys ju­mystary maýsymynyń bas­tal­ýyna baılanysty ishki na­­ryqta bıtýmnyń qajetti qo­­ryn jasaqtaýǵa múmkin­dik be­redi.

Jol qurylysyndaǵy bı­tým­ǵa suranystyń artýy­na oraı Saspi Bitum zaýytynyń qýatyn 1,5 ese arttyrý máse­le­si týyndap otyr. Bul joǵary sapaly bıtým ón­di­ri­sin jylyna 750 myń tonnaǵa deıin ulǵaıtýǵa jol ashady. Saspi Bitum JShS basshylarynyń deregine qaraǵanda, munaı óńdeý kólemin arttyrýǵa múm­kindik bar. Qazir munyń teh­nı­kalyq-eko­no­mıkalyq ne­giz­demesi ázir­len­­gen. Ma­man­dar jobalaýǵa kiri­sip jatyr.

Al Atyraý munaı óńdeý zaýy­tynyń bas dırektory Murat Dosmura­tovtyń aıtýynsha, kásip­oryn turaqty jumys istep tur. Jos­par­lan­ǵan óndiristik kórset­kish­ter ýaqtyly oryndalyp jatyr. Jyldyń sońyna deıin zaýytta munaı óńdeý kólemi 5 mln tonnadan asady.

– Janar-jaǵarmaı nary­ǵyn­da­ǵy jaǵdaıdy turaq­tan­dyrý úshin Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń qyrkúıekke josparlanǵan jón­deý jumy­syn keıinge aýystyrý másele­sin pysyqtaý qajet. Biz za­ýyt­tyń aǵymdaǵy jóndeý ju­my­­syn keıinge aýystyramyz, – dedi M.Myrzaǵalıev.

Atyraý oblysy