О́rttiń shyǵýy men shyǵyny anyqtalady

Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte óńirlerdegi órttiń aldyn alý máselesi sóz boldy. Eń áýeli Qostanaı oblysyndaǵy ahýal baıandaldy. Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi О́rtke qarsy qyzmet komıtetiniń basqarma bastyǵy Erlan Tóregeldıevtiń aıtýynsha, qyzyl jalyn to­ly­ǵymen sóndirilgen. Biraq bo­sańsýǵa jol joq. Búginde tutaný qaýpi joǵary ýchaskeler baqylaýǵa alynypty. Sonymen eldi eleń etkizgen Qostanaıdaǵy órttiń aýmaǵy 43 myń gektardan asqan. О́rt kezinde 91 úıge zaqym kelgen. Eki myńǵa jýyq adam qaýipsiz ǵımaratqa kóshirilgen. О́rtti aýyzdyqtaýǵa 224 tehnıka, 6 áýe kemesi, 5 órt sóndirý poıyzy, quzyrly organ quramynan 2 myńnan astam adam jumyldyrylǵan. 11 adam (6 turǵyn, orman sharýa­shy­lyǵynyń 1 qyz­met­keri, ákimdiktiń 1 qyzmetkeri, TJM 3 qyzmetkeri) jeńil jáne ortasha dárejedegi jaraqat (kúıik, ýlaný) aldy. Jasy 80-nen asqan múmkindigi shekteýli qarııa kóz jumdy.

Almaty qalasyndaǵy Keń­saı mańynda shyqqan órt Medeý aýdany Sársenbaev kóshesindegi úılerge qaýip tón­dirgen. Kók tútindi áýeli Keńsaı-1 shaǵyn aýda­ny­nyń turǵyndary baıqap, órt són­dirýshilerge habar­lasqan. Mamandar jedel jet­kenimen betkeılerdiń bıiktigi, jerdiń kúr­deli relefi ju­mysty qıyn­datqan. Onyń ús­tine jel soǵyp, janǵan shóptiń jalyny bıiktigi 3 metrlik buta­larǵa kóshken. Tilsiz jaý­dy aýyz­dyqtaýǵa Tótenshe jaǵ­daılar departamentinen 100-den astam órt sóndirýshi, 8 tehnıka ju­myldyryldy. Keńsaı-2 zıra­tynyń aýmaǵynda qurǵaq shóp órtengenmen, qabirler za­qym­dalmady. Tótenshe jaǵ­daılar departamentiniń ókilderi alma­tylyqtarǵa taýda ot jaq­paýdy, temeki tuqy­lyn tasta­maýdy eskertedi. Aıt­paqshy bul oqıǵadan keıin áleý­mettik jelilerde belgi­siz aza­mattyń qasaqana órt qoıyp jatqan áreketti jarııa­lanǵan edi. Almaty polısııa­sy Kók­tóbedegi órt kezinde aǵash­tardyń mańynda turǵan er adam­dy ustaǵanyn málimdedi. Bos­­tandyq aýdanyndaǵy órt ornyn­da boı kórsetken er adam beı­­nekamera men kýágerlik aıǵaq­tar kómegimen anyqtalǵan. «Bul 1968 jyly týǵan azamat. Ol ot jaqqanyn moıyndady», dep habarlady vedomstvo. Er adamnyń sózinshe, ol mas kúı­de bolǵan jáne konser­vi­­lerdi jylytqysy kelgen, biraq órt butalarǵa ótken soń qoryqqannan ketip qalǵan. Oqıǵanyń mán-jaıy anyq­talýda.

Búginde qyzyl jalynǵa oranǵan aımaqtarda jaǵdaı tu­raqty. Endigi jerde arnaıy komıssııa ókilderi shyǵyn kólemin anyqtaýǵa kiris­pek. Quqyq qorǵaý organdary bolsa kinálilerdiń «sońy­na túspek». Ne desek te, orman sha­rýa­shy­lyq­taryndaǵy, Tótenshe jaǵdaı­lar mınıstrligine qarasty qurylymdardaǵy tehnıka par­kiniń jaǵdaıy máz emes. Ony mı­nıstrliktiń ózi de jasyr­maıdy. Búginde jergilikti ákimdiktiń balansyndaǵy orman sharýashylyqtarynyń qajetti quraldarmen jab­dyqtalý kórsetkishi 67 paıyz, al Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstr­liginiń quramyna enetin sha­r­ýa­shylyqtardaǵy kórsetkish 60 paıyzǵa teń eken. Kináni tabı­ǵattyń tosyn minezimen ǵana baılanystyrýǵa bolmas. Bul oqıǵalardan Tótenshe jaǵ­daılar mınıstrligi sabaq alyp, keshendi josparlaryn usynady degen senim mol.