«Dımash arqyly qazaq án-kúıine ańsarym aýdy»

Oǵan deıin Dımash ánderin nasıhattaıtyn mundaı radıo Argen­tınada ashylǵan edi. Osy taqyrypty zertteý barysynda bilgenimiz – RadioDimash.pl resmı túrde tirkelgen habar taratý stansasy eken. Uıymdastyrýshy­lar polıak baspasózinde Dımash Qudaı­bergen týraly kontenttiń azdyǵynan, TV men radıoda ánde­riniń az beriletindiginen osyndaı sheshim qabyldaǵan.

Polıak jankúıerleriniń jobasynan bizdiń Dımash habardar bolǵanyn áleýmettik jelidegi jazbasynan bildik.

«Búgin Polshada Dimash radıosy jumysyn bastady. Meniń qymbatty kórermenderim, osy sátti paıdalanyp ózderińizge alǵysymdy bildirgim keledi. Sizder men úshin kóp jumys istep jatyrsyzdar. Álem talantty vokalısterden kende emes ekenin bilemin. Biraq sizder maǵan qoldaý bildirý arqyly soǵan senip otyrsyzdar», deıdi Dımash Instagram-daǵy paraqshasynda.

Taıaýda sol klýbtyń jetekshisi Tereza Kakol birer kúnge Alma­tyǵa kelgenin estip, kezdesýge asyq­tyq. Bizdiń Dımashqa degen ys­tyq yqylasynyń oıanýyna ne sebep bolǵanyn ózinen surap-bil­dik. Barynsha salqynqandy mýzyka zertteýshisi Dımash jaı­ly syrttaı bilse de asa nazar aýdar­maı, daýsy táýir kóp ánshi­niń biri shyǵar dep oılaǵan. Tip­ti aınalasyndaǵylardyń ártis­ter­ge tabynyp júrgeni oǵan oǵash kó­rinipti. 53 jasqa deıingi qalyp­ta­syp qalǵan kózqarasynyń ­múl­dem basqa baǵytqa ózgerýine Dımashtyń Qytaıda ótken I am a Singer baıqaýynyń birinshi týrynda aıtqan S.O.S áni sebep bolǵan. Ánniń ón boıyn baýrap alǵany sonshalyqty bir jyl boıy tyńdap, baıaǵy bozym boıjetken kezindegi kúıdi qaıta bastan keshti. Odan keıin 2020 jyly Máskeýdegi Kreml sahnasynda tusaýyn kes­ken, sózin esimi álemge máshhúr Lara Fabıan, ánin Igor Krýtoı jazǵan Your Love áni de erkin bılep alǵan.

«Qandaı áser alǵanymdy sı­pat­taýǵa sózim jetpeıdi. Ánniń aǵza­daǵy búkil jasýshalardy qozǵap jiberetin qudireti baryn Dımash daýsy arqyly bildim. Tuńǵysh ret aǵzamdaǵy myń-mıllıon jasýsha bir mezgilde oıanǵandaı, jú­regim keýdemdegi bekinisti jaryp jibererdeı kúıdi óz basymnan ótkerdim. Sodan keıingi áreket ınternetten fan-klýbtardy izdeý­den bastaldy. Ol týraly derektiń túgelin kóz maıym taýsylǵansha oqyp shyqtym, zerttedim. Sosyn Dımashtyń shyǵarmashylyǵy men qazaq mádenıetin Polshada nası­hattaǵysy keletin adamdarmen jolymyz túıisti. Nátıjesinde, Dimash Kudaibergen Fanklub Poland degen atpen fan-klýb ashtyq», deıdi K. Tereza hanym.

Onyń oıynsha, Dımash qa­zaq­tyń hanzadasy deńgeıine kóteril­gen bekzat bolmysty tulǵa. Lon­don, Praga, Sankt-Peterbýrg, Dıýs­­seldorftaǵy konsertterine qa­tysty. Daýsyn jaqynnan estý úshin Máskeýge úsh ret kelip ketti. Al Dýbaıda ótken konsertine Polshadan 50 adam barypty. Klýb músheleriniń qatary kún saıyn kóbeıip jatqandyqtan konsertterge barý úshin arnaıy avtobýs jaldap júrýge týra kelipti.

«Maǵan Dımashtyń fenomeni jaqsy tanys. Eń alǵash estiginde osyndaı talantty 30 jyl kútke­nimdi jáne endi tabysqanymdy oıladym. Ol án qudiretin túsinetin jankúıerleriniń ómirin túbegeıli ózgertti» – dep eske alady Tereza.

Tereza áńgime barysynda Dımashtyń atasyn, ájesin, anasyn kórgenin de tilge tıek etip ót­ti. «Onyń boıyndaǵy bekzattyq qannan berilgenine kózim jetti. Etnograf ǵalym Grıgorıı Pota­nın «Maǵan búkil qazaq dalasy án salyp turǵandaı kórinedi» dese, men qazaqtyń bolmysy bek­zattyq pen sulýlyqtyń balama­sy der edim. Sosyn sizderde «ata­sy jaqsy qandaı-dy, anasy jaqsy qandaı-dy» degen sóz bar ǵoı. Me­niń elimde de tulǵanyń shyq­qan tegine kóp mán beriledi, Dımash­tyń ónerine tolyqqandy baǵa be­retin sarapshylar áli týǵan joq. Olardyń kózqarasy tek tańǵalý­men shekteledi. Dımash HHI ǵa­syrdyń fenomeni. Ony ózine de­ıingi jáne ózinen keıingilermen sa­lystyrý múmkin emes. Dımash ázirge eksklıýzıv», deıdi Tereza hanym.

Polsha teledıdary men ra­dıo­­synda Dımash ánderi sırek beriledi. Munyń sebebi, prodıýs­serlerimen avtorlyq quqyq týraly kelisimshart joq eken. Eýropa zańy avtorlyq quqyqtyń qatań saqtalýyna basymdyq beredi. Zań boıynsha TV nemese radıodan berilgen ánge tıesili qarjy avtordyń jeke esepshotyna aýdarylady. Sarapshy aıtyp ótkendeı, Dımash ánderiniń efırden az ótýine osy jaıt joldy baılap otyr eken.

«Dımashtyń ákesi Qanat Qudaı­bergenovpen Qazaqstanda kezdesip, osy taqyryp tóńireginde sóılestik. Ol bul máseleni aldaǵy ýaqytta qarastyratynyn aıtty, Dımash bir suhbatynda «Polshaǵa mindetti túrde baramyn» degeni esimde. Buıyrsa, ol kúnge de jetermiz» deıdi .

Áńgime barysynda belgili bol­ǵa­nyndaı, Polshanyń ár aıma­ǵynda Dımashtyń ónerin nasıhattaý, ánderin kópshilikke jetkizý jumystary qalypty jaǵdaıda júrip jatyr. Varshavadaǵy Qazaq­stan elshiligimen, Gda-nsktegi Qa­zaqstan Konsýldyǵymen baıla­nys ornap, Qazaqstan jaǵynan uıym­dastyrylǵan barlyq memleket­tik is-sharaǵa qatysýǵa múmkindik týdy.

«Dımash arqyly qazaqtyń án-kúıine yqylasym aýdy. Sońǵy birer aıda dombyra shertýge den qoıyp júrmin. Gıtarada jaqsy oınaǵandyqtan, dombyranyń tilin meńgerý maǵan qıynǵa túspeıdi dep úmittenemin. Shildeniń ortasynda Gdansk qalasynda «Qazaqstanmen tanysaıyq» degen atpen ótken jıynǵa Varshavada turatyn jýrnalıst Jandos Qarynbaevty arnaıy shaqyrdym. Ol Qazaqstan týraly kóp derek aıtty», deıdi Tereza.

Terezamen áńgime barysynda fan-klýbtyń músheleri radıo arqyly Dımashtyń qazaq tilindegi ánderiniń mán-mazmunyn zerdeleýge den qoıǵanyn bildik.

«Qazaq tiliniń álemdegi eń qu­narly, baı til ekenin Dımash ánderi arqyly bildim, Dımash ánderi ar­­qy­ly qazaq tiline ǵashyqpyn. Dımashtyń repertýaryndaǵy «Qara torǵaı» áninde «Keledi qara torǵaı qanat qaǵyp, astyna qanatynyń marjan taǵyp» degen tirkester bar. Ánniń tarıhyn bilmegender onyń mazmunyn týra maǵynasynda túsinip qalýy múmkin. Jaqynda naq osy ánge qatysty jandy tolqytyp jiberetin áńgime estidim. Onyń avtory HH ǵasyrda ómir súrgen Aqan seri ekenin jaqynda bildim. Jerge qona almaı jany qınalǵan qyran búrkittiń qanatynan tamshylaǵan ter kúnniń sáýlesimen laǵyl túske boıalǵan sáti aqynnyń nazaryna ilinip qalǵan. Bir aýyz sózinen tarıhy tańbalanyp qalǵan mundaı taǵdyrly án qazaqtan ózge halyqta az. Klýb músheleri Dımashtyń barlyq ánin polıak tiline aýdarady. Qysqasy, mazmunyn bile­tin, túsinetin deńgeıdemiz. Qazir bizdiń fan-klýb ári uıymǵa 26 000 adam múshe. Facebook jelisindegi jeke paraqshamyzdy 14 myńnan astam jankúıer baqylaıdy. Tipti klýbymyzdyń eń jas músheleri­niń biri ata-anasynyń kúndelikti jol pulyna bergen qarjysynan únemdep, qarjy aýdarǵan. Qys­qasy, olar kez kelgen bastamany, is-sharany qarjylandyrýǵa daıyn. Jaqynda qazaqstandyq dostarymnyń biri tanymal ánder­diń tarıhyn zerdelegen kitap syılady. Endi aldaǵy ýaqytta qazaq ánderin nasıhattaǵan kezde onyń tarıhynan da qysqasha derekter berip otyramyz», deıdi Tereza.

Spıkerim áńgime barysynda Polshanyń astanasynda qazaq tili kýrsyn ashý týraly josparyn aıtyp berdi. Jospar boıyn­sha kýrs osy jyldyń qańtar aıynda ashylýy kerek edi. Biraq keı­bir jaǵdaılarǵa baılanysty kesheýildep jatyr. Qazaq tilin úırenýge den qoıyp otyrǵan yntaly top tipti onlaın kýrs arqyly da meńgerýge daıynbyz dep otyr.

ALMATY