Elimizdiń ortalyq óńirinde ınternet pen uıaly baılanystyń ıgiliginen maqurym qalǵan aýyldar bar. Bul týraly Ulttyq kommýnıkasııa jáne sıfrlandyrý qaýymdastyǵy uıymdastyrǵan dóńgelek ústelde aıtyldy.
Ulytaý oblysy ákimi apparaty basshysynyń orynbasary Jasulan Rústemovtiń habarlaýynsha, Jezqazǵan qalasyndaǵy árbir kópqabatty turǵyn úıge keń jolaqty ınternet júrgizilgen. Biraq operatorlar tarapynan kórsetiletin qyzmet sapasynyń tómendigine baılanysty servıs pen qosylý turǵysynan jetildiretin tustar jeterlik. Qalanyń jeke sektorynda problemalar bar. Mysaly, shaǵyn aýdandarda joǵary jyldamdyqty ınternetke qosylý múmkindigi joq.
– Baılanysqa keletin bolsaq, oblystyń ózinde de másele bar. Terekti jáne Talap aýyldarynda tek 3G ustaıdy. Al Qorǵanbaı, Túıimoınaq stansasy, 60-shy razezd, 366-shy razezd aýyldarynda tek 2G baılanysy ǵana bar. Al Ulytaý aýdanynyń aýyldarynda (Egindi – 260 turǵyny bar, Aqtas – 110 turǵyny bar, Pıoner – 100 turǵyny bar) uıaly baılanys múldem joq. Qarajal qalasynda da uıaly baılanys pen ınternetke qatysty birqatar problema bar. Shalqııa aýylynda ınternet joq, – dedi Jasulan Rústemov.
«KásipQorǵan» taý-ken metallýrgııa kásiporyndary men aralas óndirister qyzmetkerleriniń salalyq kásipodaǵy Jezqazǵan fılıalynyń tóraǵasy Aqylbek Tólepbergenov Jezqazǵan kentiniń jáne oǵan irgeles Vesovaıa, Krestovskıı, Perevalka jáne GRP eldi mekenderiniń turǵyndaryn Sátbaev qalasyna qonys aýdarýǵa qatysty baǵdarlama engizilgennen keıin mobıldi baılanys sapasy aıtarlyqtaı nasharlaǵanyn atap ótti. Bul abonentter azaıǵandyqtan bazalyq stansalardyń aýysýyna baılanysty bolýy ábden múmkin.
– Byltyrdan bastap Ońtústik Jezqazǵan kenishi, Shyǵys Jezqazǵan kenishi, Zapadnyı razezi qyzmetkerleri «Qazaqmys» korporasııasynyń basshylyǵyna 4G uıaly baılanysynyń sapasyn jaqsartý týraly ótinishpen shyqty. Biraq Jezqazǵan qalasynan 156 shaqyrym jerde ornalasqan «Jomart» kenishindegi jaǵdaı tym nashar. Kenishtiń qashyqtyǵyna baılanysty jumys vahtalyq ádispen júrgiziledi. Al keıbir qyzmetterdiń ókilderi kún saıyn qatynaýǵa májbúr. Bul ýchaskede jol-kólik oqıǵalary oryn alyp turady. Sebebi joldyń boıynda fermerlik sharýashylyqtar kóp. Tıisinshe, iri qara mal jolǵa shyǵyp kete beredi. Mundaı keleńsiz jaǵdaıǵa tap bolǵan jumysshylardyń tıisti mekemelermen habarlasýǵa múmkindigi joq. Sebebi baılanys joq.
Jalpy, Jezqazǵan qalasynan 30 shaqyrym shyqqan soń-aq uıaly baılanys «joǵalyp» ketedi. Demek ómirge qaýip tóndiretin kútpegen jaǵdaılar týyndaǵan kezde jedel járdemge nemese basqa da qyzmetterge qońyraý shalý múmkin emes. Sondyqtan halyqtyq baqylaý júrgizý úshin Bailanys.bar qosymshasynyń jumysyn damytýdy usynamyn. Sondaı-aq adam sany 250-den asatyn ónerkásiptik kásiporyndardy eldi mekenderge teńestirý qajet. Sol arqyly olardy «250+» baǵdarlamasy boıynsha sapaly ınternetpen jáne mobıldi baılanyspen qamtamasyz etýge múmkindik bar, – deıdi Aqylbek Tólepbergenov.
«Dara Holdıng» JShS dırektory Ermek Júnisovtiń aıtýynsha, óńirlik jeke baılanys operatorlaryna, ásirese kabeldik kárizge qol jetkizýde jáne tehnıkalyq sharttardy alýda kezdesetin qıyndyqtar bar.
– Joǵary jyldamdyqty ınternetti aýyldarǵa jyldam jáne óteletindeı etip ótkizý úshin óńirlik jeke provaıderlerge bir megabıtke qosylýdy 900 teńgeden 500 teńgege deıin arzandatý kerek. Budan basqa, О́ńirlik baılanys operatorlary úshin jaǵdaı jasaý (arnaıy baǵdarlamalar, sýbsıdııalaý) mańyzdy. О́ıtkeni solar ǵana jergilikti jerlerdegi aýyl turǵyndary úshin ınternet júrgizedi. Jalpy, iri operatorlardyń ózi halyq az qonystanǵan aýyldardy joǵary jyldamdyqty ınternetke qosatyn shaǵyn provaıderlermen jumys isteýge tıimdi bolatyndaı jaǵdaı jasaýy qajet, – deıdi E.Júnisov.
«Azııa» halyqaralyq kabeldik operatorlar qaýymdastyǵynyń basshysy Anton Shın máselelerdi sheshý úshin oblys ákimdikterine ózine senip tapsyrylǵan aýmaqtarda baılanys jelilerin salý úshin servıtýttar ókilettikterin, sondaı-aq baılanys pen ınternetti jaqsartý úshin bazalyq stansalardy, optıkalyq kabelderdi jáne osy sekildi basqa da ınfraqurylymdy ornatý úshin jer ýchaskelerin izdeý quzyretterin berýdi usyndy. Bul jergilikti jerlerde týyndaıtyn máselelerdi neǵurlym jedel sheshýge ári ákimdikterge múddeli taraptardyń is-áreketterine yqpal etýge múmkindik beredi.
Jıynda ónerkásiptik kásiporyndardy sıfrlandyrý úshin barlyq múddeli tarapty, ásirese osy baǵytta jumys isteıtin jeke sektordy tutas shoǵyrlandyrý qajet degen ortaq pikir aıtyldy. О́ıtkeni salanyń keıbir baǵytyn zamanaýı turǵydan naqty sıfrlandyrý damýdyń jańa deńgeıine jol ashpaq.
– «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy janynan Ulytaý oblysy úshin qanatqaqty joba ázirlenip jatyr. Onda óńirge qajetti eń tartymdy sıfrlyq jobalar irikteletin bolady. Pılottyq jobaǵa qatysý úshin ónerkásip kásiporyndary operatorlarmen birlesip aldymen ózderin joǵary jyldamdyqty ınternetpen qamtamasyz etýge tıis. Sondaı-aq iri ónerkásiptik kásiporyndar orta jáne shaǵyn bızneske kómektese alady. Ol úshin jergilikti jerlerde qajetti sıfrlyq sheshimderdi jasaýǵa kómektesetin birqatar akselerasııalyq baǵdarlama bar. Sonymen qatar aımaqtyń sıfrlyq jobalaryn ESG (environmental – qorshaǵan orta, social – áleýmettik jaýapkershilik, governance – korporatıvtik basqarý) tujyrymdamasymen baılanystyrý kerek. Bul tutas menedjmentti sıfrlandyrýǵa múmkindik beredi ári ekologııa men adamdarǵa qamqorlyq jasaýǵa kóńil bólinedi, – deıdi «Techgarden» ınnovasııalyq tehnologııalar parki» derbes klasterlik qory bas dırektorynyń keńesshisi Asqar Sembın.