S&R: Ekonomıkadaǵy syn-qaterler

Bul týraly Kapital.kz atal­ǵan reıtıng agenttigine silte­me jasaı otyryp habarlady. Reseılik bankterdiń naryqtan yǵysýynan soń eldegi bes iri banktiń depozıti 2022 jyldyń 1 qańtaryndaǵy 67 paıyzdan 2022 jyldyń 1 maýsymynda 72 paıyzǵa deıin ulǵaıǵan.

«Qarjylandyrý kózderi úshin iri oıynshylar men jaqsy qaryz alýshylar ara­syndaǵy básekelestiktiń artýy olardyń mólsherlemege áser etý múmkindigin birshama shekteıdi. Bank sektoryndaǵy konsentrasııanyń artýy shaǵyn bankterge qıyndyq týdyrady. Iri bankter óz júıelerin, tehnologııasyn jetildirýge belsendi ınvestısııa salyp, jedel ózgerip jatqan naryq ustanymdaryna saı óz praktıkasyn beıimdep otyrady. Olar jańa tehnologııalardy birinshi bolyp qabyldaýdyń artyqshylyǵyn paıdalanady, al kishigirim oıynshylar naryqtyń tartymdylyǵy az segmentterine qaraı yǵysyp ketedi», delingen sholýda.

Agenttik sarapshylarynyń atap ótýinshe, qazaqstandyq jáne halyqaralyq naryqtaǵy tehnologııalyq transformasııa nátıjesinde qazaqstandyq bank sektory jaǵymsyz áser táýekeline ushyrady dep esep­temeıdi.

«Sondaı-aq joǵary tehnologııalar segmentindegi na­ryq qatysýshylary dástúr­li banktermen básekege túsedi dep aıta almaımyz. Qazaqstannyń jetekshi bank­teri klıentterdiń sıfrly tehno­logııalarǵa qatysty sura­nys­taryn jetkilikti deń­geıde qanaǵattandyryp otyr. Qazaqstannyń qarjy júıesi básekege shekteýli dep baǵa­lanady. Bank sektorynyń kapı­talyndaǵy memleket úlesi 10 paıyzdan aspaıdy. Memlekettiń bankterdiń qyz­metine yqpaly negizinen memlekettik uıymdardyń depozıtterin kommersııalyq bankter arasynda bólý jáne sýbsıdııalanǵan stavkalar boıynsha túpkilikti qaryz alýshylarǵa nesıe berý úshin ártúrli memlekettik qoldaý baǵdarlamasy boıynsha bank­terge uzaqmerzimdi nesıeler berý túrinde júzege asyrylady», dep jazady agenttik.

Sonymen qatar agenttik asa jaǵymdy emes makro­ekono­mıkalyq kórsetkishter aıasynda el ekonomıkasyna nesıe táýekeli asa joǵary dep baǵalaıdy. S&P-nyń baza­lyq ssenarııi boıynsha 2022-2023 jyldary qazaq­standyq bankterdiń rezervti qalyptastyrýǵa ketetin shy­ǵyny 1,7-2,0 paıyzdy quraıdy. Olardyń baǵalaýynsha, sońǵy bir jylda problemalyq aktıv kólemi birshama azaıdy jáne aldaǵy 2 jylda jıyntyq nesıe portfeliniń 7-10 paıyzyn quramaq.

«Biz bólshek nesıelendirý 2022 jyly nomınaldy mánde shamamen 20-25 paıyzǵa ósedi dep kútemiz. Bul eń aldymen, memlekettik sýbsıdııalanǵan ıpotekalyq nesıelerdi berý esebinen bolmaq. Úkimet ıpote­kalyq nesıeleýdi sýbsıdııalaý baǵdarlamasyna 1 trln teńge bóldi. Sondaı-aq 2022 jyly jańa nesıeleýdiń jyldyq ósimi 10-12 paıyz bolady dep kútemiz. Bul ıpoteka men bólshek nesıe­leý arqyly múmkin bolmaq. 2022 jyldyń birinshi jartysynda jeke tulǵalardyń nesıe kólemi – 11,5 paıyzǵa, tuty­ný­shylyq nesıeler – 7,6 paıyzǵa, ıpotekalyq nesıeler 17,1 pa­ıyzǵa artty. Bizdiń paıymdaýymyzsha, bólshek nesıege degen suranys qanaǵattandyryldy, endi ol jyl sońyna taman birtindep tómendeı beredi», deıdi agenttik.

Sarapshylardyń boljaýynsha, el ekonomıkasynyń damý qarqyny 2021 jylǵy 4,1 paıyzdan bıyl 3 paıyzǵa deıin tómendeıdi. Buǵan sebep – munaı óndirisi naryǵyndaǵy quldyraý jáne joǵary ınflıasııa.

Agenttik: «Aldaǵy úsh jyl bederinde Qazaqstan ekonomı­kasynyń ósimi jyldyq 4 paıyzdan sál tómen qalyptasady. Teńiz ken ornynyń keńeıýi munaı óndirisine aıtarlyq­taı áser etip, bul óz kezeginde ekono­mı­kalyq ósimge yqpal jasaıdy. Al Reseı-Ýkraına qaq­ty­ǵysynyń ekonomıkalyq ósimge áseri ázirge «qalypty» deńgeıde. Alaıda Reseı – Qazaq­stannyń asa iri saýda seriktesi jáne taýarlar men qyzmetterdi jetkizýshi el. Qazaqstannyń búkil ımportynyń 35 paıyzy Reseıge tıesili. Al Reseıge eksport búkil jıyntyq eksport­tyń 9 paıyzyn quraıdy. RF-nyń qant pen astyq eksportyna tyıym salýy, teńge kýrsynyń tómendeýi Qazaqstandaǵy tamaq ónimderi baǵasynyń kúrt sharyqtap ketýine ákelip soqty», dep málimdedi.