Azııa men Eýropanyń altyn kópiri

Elordada bolyp jatqan VII Astana ekonomıkalyq forýmy aıasyndaǵy jeke bir sessııa «Eýrazııalyq kólik júıesi jahandyq básekelestik jaǵdaıynda» degen taqyryppen ótti. Mine, osy bir faktiniń ózi ǵana Qazaqstannyń ekonomıkalyq sátti damýy úshin kólik tasymaly men logıstıkasynyń erekshe mańyzǵa ıe bolyp otyrǵandyǵyn kórsetse kerek. Negizgi álemdik rynoktardyń ortasynda ornalasqan bizdiń elimiz óziniń kólik dálizderiniń ótkizý qabiletin arttyrý, temirjol men Aqtaý portynyń qýatyn kúsheıtý ústinde. Eýropa men Azııa baǵytynda júk jetkizýdiń jyldamdyǵyn barǵan saıyn arttyrýǵa baǵyttalǵan sharalardy qabyldaýda. Mine, osy rette qazaqstandyq logıstıkany úılestirýdiń basty róli «Qazaqstan temir joly» kompanııasy men «KAZLOGISTICS» kólikshiler odaǵynyń úlesine tıip otyrǵandyǵyn atap kórsetsek artyq emes. Sonymen, álemniń 150 elinen 10 myńnan astam sarapshy qaty­syp otyrǵan asa mańyzdy forým barysynda «Qazaqstan temir joly» UK» AQ pen Kólikshiler odaǵy Qazaqstan arqyly ótetin tranzıt­tik tasymaldyń qazirgi zamandyq múmkin­dikterin áıgi­ledi. Osy maqsatqa arnalǵan «Eý­ra­zııalyq kóliktik júıesi jahan­dyq báse­kelestik jaǵdaıynda» atty sessııa­da Qazaqstan kólik dáliziniń ǵajaıyp erekshelikteri júıeli túrde baıandaldy jáne kórsetildi. Bul joldyń ýaqyt­tan utý jaǵynan alǵanda dás­túr­li teńiz jolynan úsh ese qys­qa­lyǵynyń ózi kóp jaıdan syr ańǵartatyn bolsa kerek. «Álemdik ekonomıkadaǵy qazirgi aǵym­dardy eskere otyryp, bizdiń Memle­ket bas­shy­synyń tapsyrmasy boıynsha «Qazaqstan – Jańa Jibek Jo­ly» baǵ­darlamasy júzege asyrylýda. Bul baǵdarlama tranzıttik áleýetti júzege asy­rý­dyń, logıs­tıkalyq qyzmetti kúsheı­týdiń, ulttyq kóliktik-logıstı­kalyq ınfraqurylymdardy qalyp­tastyrýdyń jáne olardy jahan­dyq turǵydan ınte­grasııalaýdyń basym baǵyttaryn aıqyn­daıdy, – degen «KTJ» UK» AQ prezıdenti Asqar Mamın Qazaqstandaǵy logıs­tıkalyq múmkindikterdi arttyrý isiniń eldi álemdegi eń damyǵan 30 eldiń qataryna 2050 jylǵa taman qosý maqsatyna qol jetkizý úshin tuǵyrlyq alǵysharttardyń biri bolyp tabylatyndyǵyn atap kórsetti. Qazaqstan qazirgi kúni osy alǵa qoıyl­ǵan maqsatqa sáı­kes birqatar keń kólemdi ınfra­qurylymdyq jobalardy júzege asyrý ústinde. Bul jobalar kólik­tik básekelestik ortadaǵy eldiń turaqtylyǵyn arttyra túspek. 2012 jyly Qytaımen ara­daǵy Altyn­kól – Qorǵas ekinshi shekaralyq ótpe joly­nyń qury­lysy aıaqtalyp, ashyldy. Osynyń nátıjesinde QHR-men túıisetin temirjoldyń ótkizý qabilettiligi birden 50 mıllıon tonna júkke deıin jetkiziledi. Al ótken jyly Túrkimenstan, Iran telimindegi О́zen – Gorgan  jelisi qury­lysynyń aıaqtalýy nátıjesinde Qytaı men Eýro­padan Parsy shyǵanaǵy elderine qosymsha tranzıttik júkter tartý esebinen Soltústik-Ońtústik dáliziniń áleýeti artty. Bul ba­ǵyt­taǵy kútiletin kólem 2020 jy­ly 15 mıllıon tonnaǵa jetýi tıis. Bıylǵy jyly 988 shaqyrym qashyq­tyqty quraıtyn «Jez­qazǵan – Beıneý» jańa temirjoly paıdalanýǵa berilmek. TRASEKA Transkaspıı dálizi baǵytyn Aqtaý jáne Baký arqyly Túrkııaǵa jáne Balqanǵa jalǵaıtyn bul jol Ahalkalakı (Grýzııa) – Kars (Túrkııa) jańa jelisine ıntegrasııalanyp, Bosfor túbegi arqyly Marmaraı týnneline ótetin bolady. 2020 jylǵa taman bul jańa jelidegi tasymal kólemi 17 mıllıon tonnany quramaq. «Hewlett-Packard» jáne «DHL» sekildi kompanııalar osy­naý qur­­­lyq joly boıynsha óz júkterin tasy­maldaýdyń paıdasyna kóz jetkize kele júkteriniń eleýli bóligin Qazaqstan baǵytyna qaraı aýystyryp úlgerdi. Astana ekonomıkalyq forýmy aıasyn­­­daǵy osy paneldik sessııadaǵy kólik­shi­lerdiń kez­desýine QTJ-nyń barlyq jetek­shi áriptesteri keldi. Olar­dyń qatarynda «DP WORLD» kompa­nııalar tobynyń bas jetekshisi Moham­med Sharaf, TMD óńiri boıynsha asso­sıasııalanǵan áriptes Lufthansa Consulting kompanııasynyń jetekshisi Tomas Nıhaýs, «KTZ Ex­press» AQ atqarýshy dırek­tory Darrel Hedeveı, The Boston Consulting Group basqarýshy dırektory Andreı Tımofeev, Eýrazııalyq ekono­mıkalyq komıssııanyń Kólik jáne ınfra­qurylymdar departa­mentiniń basshysy Erjan Nurahmetov, Reseı Kólikshiler odaǵynyń vıse-prezıdenti Evgenıı Kazansev jáne basqalar boldy. Álemniń 75 elinde kompanııa­sy jumys istep jatqan «DP WORLD» kompanııalar tobynyń bas jetek­shisi Mohammed Sharaf  pen QTJ Eýra­zııalyq tranzıttik jelide Qazaqstandy básekege qabiletti etýge birge kúsh salyp jatqandyqtaryn atap kórsetti. – Qorǵasty biz Aqtaýmen baılanystyramyz. Sóıtip, Grýzııa men Eýropaǵa shyǵýdy qamtamasyz etemiz, – dep sendirdi áriptesterdi M.Sharaf. 100-den astam adamdy qura­ǵan sessııa qatysýshylary QHR-da­ǵy Lıanıýngan teńiz portyn­daǵy Qazaqstan-Qytaı logıs­tıkalyq termınaly qurylysy jobasynyń mańyzyn erekshe atap kórsetti. О́ıtkeni, bul joba Shyǵys-Batys baǵytyndaǵy qur­lyqtyq tasymaldy damytý úshin óte qajet. Qonaqtar sonymen qatar, Eýra­­zııa­lyq ekonomıkalyq odaq aıasyn­daǵy ınte­grasııalyq úderisterdiń mańyz­dylyǵyna da toqtaldy. – Álemdik ekonomıkanyń jahan­­­­da­ný jaǵdaıynda biz­diń kólik jáne ınfra­qu­ry­lym­dar salasyndaǵy ortaq ıntegra­sııa­lyq úderisterimiz Odaq boıynsha áriptes elderdiń eko­nomı­ka­lyq ósiminiń negizgi múm­kindik­teriniń birine aınalýy tıis, – dep atap kórsetti Eýrazııalyq eko­no­­mıkalyq komıssııasy Kólik jáne ınfraqurylymdar depar­ta­mentiniń basshysy Erjan Nurahmetov. Qazaqstandaǵy kóliktik servıs­tiń damý ekpini ártúrli kólik túr­leriniń qatysýy arqy­ly ter­mınaldar men habtardyń paıdalaný baǵytyndaǵy sho­ǵyrlandyrylǵan tasymalǵa qaraı aýytqyp keledi. Osyǵan oraı, QTJ bazasynda bul qajetti servısti júzege asyratyn bir­tutas logıstıkalyq ortalyq qazirdiń ózinde belsendi jumys isteý ústinde. Suńǵat ÁLIPBAI, «Egemen Qazaqstan».