Asqaq músinder avtory

Músinshi Baqytjan Ábi­shevtiń shyǵarmashylyǵy 1970-jyldary Qazaqstan beı­neleý ónerine ózindik ult­tyq mánerimen endi. Onyń shy­ǵar­malarynyń qundyly­ǵy, týyndylarynyń sıý­jet­tik mazmunynyń aýqym­dy­ly­ǵymen, plastı­ka­lyq she­shim­der tabý­da­ǵy she­ber­ligi hám keńis­tikte mú­sin jasaýdaǵy er­kin­digi­men erekshelenedi. Eks­po­zısııada avtordyń 40-qa jýyq músindik týyndylary men ol somdaǵan monýmen­taldy eskertkishterdiń foto­sýretteri usynylǵan.

Stanoktyq músinnen basqa Baqytjan Ábishev moný­­mentaldy plastıka sala­­synda tyń izdenisterge bardy. Qazaqstannyń aı­shyq­ty qalalarynda orna­tylǵan qazaq halqynyń uly tul­ǵalary men batyrlaryna arnalǵan qanshama eskertkishter sheberdiń qaı­­talanbas qoltańbasy. Olar­dyń arasynda: «Jam­byl Jabaev» (1996, Almaty), S.Seı­fýllın (Qaraǵandy), S.Toraıǵyrov (Baıanaýyl), Mahambet О́temisuly men Isataı Taımanuly (2003, Atyraý), Álııa Moldaǵulova (2004, Aqtóbe. 2008, Astana. 2005, Máskeý.) t.b. bar. Mú­sin­shiniń týyndylary Á.Qas­teevtiń mýzeı qorynda, Ger­manııa, Shveısarııa, Reseı elderiniń jeke kolleksııalarynda saqtaýly.

Ábishev áleminde jylqy obrazy aıryqsha oryn alady. Onyń «Qulager» (1986), «Uran» (1986), «Jaýynger» (1987) týyndylary qazaq halqynyń rýhyn sezdiretin kúrdeli dınamıkalyq qoz­ǵalysta berilgen. О́ner ıe­siniń áıel obrazyndaǵy kompozısııalarynyń ke­ıip­kerleri – áıel-ana, oshaq­tyń qamqorshysy, atqa qonǵan qaısar qyzdar keı­pinde. B.Ábishev olardyń beı­ne­lerin somdaý arqyly óziniń sulýlyq, adamgershilik, rýhanı tektilik týrasyndaǵy tanymyn pash etedi. Ási­rese «Umaı» (1986), «Kú­tý» (1985), «Tomırıs» (1994),  «At­tyly» (2004) dep atal­ǵan týyn­dyla­ry kom­po­zı­sııalyq áýez­diligimen baý­raıdy. Sý­retker­diń mú­sin­dik týyndy­larynyń kóbi qazaq tarıhymen, halyq ómiri jáne salt-dástúrimen as­tasyp jatyr.

– Baqytjan Ábishev – sanaly ǵumyryn ónerge baǵyshtaǵan sanaýly da­rynnyń biregeıi. Músin ále­­miniń qupııasyn sheber meńgergen ol ónerdegi taza­lyqty súıdi. «Ábishev álemi» atty kórme óner jankúıer­lerin músinshi jasaǵan beı­nelerdiń erekshe jáne baı álemine úńilýge shaqyrady, sol arqyly naǵyz ónerdiń sı­qyryn sezinýge múmkindik beredi. Onyń qalamynan órilgen sáýletti músinder qazaq dalasynyń aıbaryn asqaqtatyp tur. Kórme qa­rasha aıynyń 19-na deıin jalǵasady, – deıdi kórme jetekshisi Laýra Ábildaeva.

ALMATY