Jeti juttyń biri – órt bıyl bılikti de, buqarany da bıdaısha qýyrdy. Eldiń túkpir-túkpirinde jurttyń ózegin kúıik, óńirin órt shalǵan aımaq az emes. Ásirese qyrkúıektegi jalańdaǵan jalyn buqaranyń beıýaqytta kórgen beımaza túsindeı edi. О́ńirdegi órtter jaı ketken joq. О́rt sóndirý qyzmetin synap, elge esesi ketken tustaryn eskertip ketti.
Arqanyń mıdaı dalasyndaǵy azyn-aýlaq ormanyn órtten qorǵap qalý ózektiligi de keıingi jyldary kúsheıip keledi. О́ńirde tamyz-qyrkúıektegi dala órtteri tilsiz jaýǵa qalaı tosqaýyl qoıý kerektigin ańǵartty.
Qaraǵandy oblysynyń Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń dereginshe, bıyl oblysta 332 tabıǵı órt bolypty. Onyń basym bóligi Qarqaraly jáne Buqar jyraý aýdandarynyń aýmaǵynda tirkelgen.
– Oblystaǵy tabıǵı órtterge ystyq aýa raıy, qatty jel, jaýyn-shashynnyń joqtyǵy, naızaǵaı yqpal etti. Sondaı-aq keıbir jaǵdaılarda abaısyzdyq, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń aqaýy, ósimdikterdi baqylaýsyz órteý sııaqty áreketter de tilsiz jaýdyń taralýyna ákelip soqty, – dedi oblystyq Tótenshe jaǵdaılar departamenti bastyǵy Murat Qatpanov.
Qazir órt sóndirý orman stansasyn ashý mańyzdy is bolyp otyr. Osyǵan oraı aımaqta aldaǵy ýaqytta Qaraǵandy jáne Aqtoǵaı orman sharýashylyqtarynda osyndaı stansanyń beseýin ashý josparda tur. Oblysta budan buryn tórt orman stansasy iske qosylǵan edi. Departament ókilderi mundaı stansalardyń órtpen kúreste tıimdiligin aıtady. О́ńir basshylyǵy da bulardy iske qosýǵa múddeli.
Murat Qatpanovtyń baıandaýynsha, sońǵy bes jylda oblysta 45 órt sóndirý beketi qurylǵan. Beketter 50 myńǵa jýyq adam turatyn 82 eldi mekende ornalasqan.
О́rt kezinde el ishinen jasaqtalatyn eriktilerdiń materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalýy da kún tártibinde tur. Ulttyq saıabaqtar men ormandarda órtke qarsy monıtorıng júıesi iske qosý usynylyp otyr. «Sonymen qatar jer paıdalanýshylardy qorǵanys jolaqtaryn jyrtýǵa mindetteý de osy kúreste qajet qadam», deıdi quzyrly oryn mamandary.
Jergilikti bılik órt sóndirý orman stansalarynyń azdyǵyn jasyrmaıdy. Orman sharýashylyqtarynyń tehnıkamen qamtylýy da ýaqyt talaby.
– Jalpy, óńirde órt sóndirý orman stansalary jetispeıdi. Orman sharýashylyǵy mekemeleri, ulttyq tabıǵı parkterge arnaıy tehnıka, qajetti qural-jabdyqtar qajet. Bul qajettilik jazda, ásirese tamyz-qyrkúıek aılaryndaǵy jaǵdaıda aıqyn sezildi, – dedi Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek tótenshe jaǵdaıdyń aldyn alý jáne joıý komıssııasy otyrysynda.
Sol sebepti de aımaq basshysy qosymsha orman órt sóndirý stansalaryn qurý máselelerin pysyqtaýdy quzyrly oryndarǵa qatań tapsyryp otyr. Al aýdan ákimderine erikti órt sóndirý jasaqtary úshin qural-jabdyqtar satyp alýǵa bıýdjetten qarajat qarastyrý mindeti júkteledi.
Qaraǵandy oblysy