Áli kúnge deıin jer-sý ataýlaryna mán bere bermeıdi ekenbiz. Keńes kezinde, odan burynyraqta N.Rerıh, V.Sapojnıkov sekildi jıhankez jazýshylardyń taý-tasqa, ózen-kólge qoıyp ketken ataýlarynan áli aryla almaı kele jatqan jaıymyz bar.
Mysaly, Muztaýdyń etegindegi kól kartada Qarakól dep taıǵa tańba basqandaı jazylyp tursa da, Iаzevaıa dep orysshalaıdy. Ásirese zańdy-zańsyz qaptap ketken týroperatorlar kelimdi-ketimdi qonaqtarǵa qate aqparat beredi. Otyz tisten shyqqan sóz otyz rýly elge taraıdy. Sóıtip, qazaqy ataýdan ajyraı beremiz. Bul – úlken másele...
Bizdiń aıtpaǵymyz, Altaı aýdany, Shirikqaıyń aýyly tusyndaǵy jeke-dara jatqan taýdy osy kúnge deıin «Mertvaıa gora» dep júretinbiz. Estigen qulaqta jazyq joq, jergilikti el solaı desetin. Sóıtsek áp-ádemi ataýy bar eken. Kúzdiń orta sheninde jazýshy Álibek Asqarovpen Katonqaraǵaıǵa jolǵa shyqqanbyz. Jazýshy jol-jónekeı kórikti tabıǵatqa súıinip, oryssha atalyp ketken aýyldarǵa kúıinip otyrdy. Ras, О́skemennen shyǵa sala birinshi aýyl Ýshanova. Odan keıin Severnoe, Aleksandrovka, Oktıabrskıı dep kete beredi. Sanap otyrsaq, Altaı aýdanynda qazaqsha atalatyn úsh-aq aýyl bar eken; Buqtyrma, Turǵysyn jáne Shirikqaıyń. Dál sol Shirikqaıyńnyń tusyna jetkende, anaý shyń «Mertvaıa gora» dep atalady demeımin be?! Sóıtsek qatelesken ekenbiz. Taýdyń etegine toqtaı qalyp, Álibek Asqarovtyń shyńnyń ataýy týraly aıtqan sózin taspalap aldym.
– Qaıbir jyly Altaı týraly shyqqan eki kitabymdy Qadyr Myrza Álige syıladym. Bir kúni «Egemen Qazaqstan» gazetin qarasam, meniń kitabym týraly jarq etken maqala shyǵypty. Qarasam, Qadyr Myrza Áliniń kitabyma jazǵan resenzııasy. Birden habarlasyp, alǵysymdy aıttym. Sonda «ony jazǵanym, sen meni Altaıǵa ǵashyq qyldyń. Endi Altaıǵa apar», dedi. Men ol kezde memlekettik qyzmette júrmin. Sol jyldary ákim bolyp turǵan Berdibek Saparbaevqa aıtsaq, sizdi han kóterip qarsy alady ǵoı dep edim, «Berdibektiń orny bir basqa, senimen barǵym keledi», dedi. Aınalasy bir aıdyń ishinde keldik, taý-tasty araladyq. Sonda osy jerden ótip bara jatyp, «mynaý ne degen ádemi shyń?! Shanshylǵan naızadaı» dep kólikti toqtatty. Shyńnyń sulýlyǵyna shyn tamsandy. Sonda biz bir aýyzdan, Qadeke, osy shyńdy sizdiń atyńyzǵa bereıikshi. Osydan bylaı Qadyr Myrza Áli shyńy bolsyn dedik. Ol kisi óz ataýy bar shyǵar dep tartynshaqtap edi, óz ataýy «Mertvaıa gora». Ondaı ataý bola ma dep, Halyq jazýshysynyń atyna berdik, – dep sol bir kezdi eske aldy Álibek Asqarov.
Qarańyz, minezdi shyń. О́zgelerden erek tur. Endi bile júreıik, Altaıda Qadyr shyńy bar.
Shyǵys Qazaqstan oblysy