Qazaqstanda saılaý quqyǵy deńgeıi aıtarlyqtaı ósti. Halyqtyń belsendiligi joǵary, biz buǵan ásirese referendým kezinde kýá bolǵan edik. Keshegi kezekten tys prezıdent saılaýyndaǵy halyqtyń belsendiligi bul pikirimizdi naqtylaı tústi. Sebebi bul joly da qoǵamnyń saılaýdy ádil ótkizýge degen suranysy joǵary boldy.
Jalpy qarapaıym halyqtyń saılaý mádenıetiniń ósýi, saılaý quqyǵynyń joǵary bolýy túpki nátıjege áser etedi. Búginde kóptegen másele sheshimin taýyp jatyr. Qańtar oqıǵasynan keıin Konstıtýsııaǵa birqatar ózgeris pen tolyqtyrý engizildi. Biz qazir adam quqyǵyn qorǵaý fýnksııasynyń artyp kele jatqanyn, Konstıtýsııalyq sottyń qurylǵanyn, quqyqtyq qorǵaýdyń joǵary deńgeıin, adam quqyqtary jónindegi Konstıtýsııalyq zańnyń ústemdigin kórip otyrmyz. Munyń bári bizde azamattardyń quqyqtary men bostandyqtarynyń óte joǵary qorǵalýyna yqpal etedi. Jalpyhalyqtyq referendýmnan keıin qolǵa alynǵan bir ǵana faktorǵa toqtalsaq. Máselen, bos jatqan jerlerdi memleket ıgiligine qaıtarý, jer qoınaýy baılyǵynyń halyqqa tıesili bolýy – óte mańyzdy reformalar.
Biz bul máseleni birneshe ret talqylap, onyń iske asatynyn aıtqan edik. Osy reformalardyń barlyǵy nátıjeli iske assa, elimizdiń bolashaǵy – óskeleń urpaq tabysqa ıe bolmaq. Túsine bilgen janǵa bul da aýqymdy sharýa. Halyqtyń ál-aýqaty kóptegen elderdegideı, sonyń ishinde arab elderindegideı ósetinine kúmánim joq. Kiris kóbeıip, azamattarymyz jer qoınaýyndaǵy paıdaly qazbalardan tabys tabady. Alaıda negizgi suranys – áleýmettik ádilettilik pen olıgarhııamen kúreske qatysty. Eger ádilet saltanat quryp, sheteldegi qarjy tolyq qaıtarylsa, qoǵam ony qýana qabyldaıdy. Eger qoǵamnyń úmiti aqtalsa, bolashaqta saılaýshylardyń tulǵalardy qoldaýy budan da artady dep sanaımyn.
Erkin OŃǴARBAEV,
zań ǵylymdarynyń doktory, professor