Qoǵam emi kúrdeli nemese aıyqpas dertke shaldyqqan balalardyń kóńilin aýlap, ómirge qushtarlyǵyn oıatýmen shektelmeı, qoldan kelgenshe járdemdesýge árkez daıyn. Munyń dáleli, «Armandar oryndalady» jobasy aıasynda demeýshiler 3 pen 14 jas aralyǵyndaǵy 110 balanyń arman-muratyn oryndady. «Qazaqstan medısına jastary» qoǵamdyq birlestigi qolǵa alǵan áleýmettik joba Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń qoldaýymen Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵynan bólingen grant arqyly úılesimdi iske asyryldy.
Joba jetekshileri aýyr dertke shaldyqqan balalardyń ómirge qushtarlyǵyn arttyratyn jobaǵa mesenat, medıa salasynyń maıtalmandary, kásipkerler men eriktilerdi tartty. «Qazaqstan medısına jastary» qoǵamdyq birlestiginiń eriktileri eldiń barlyq óńirinde balalardyń bos ýaqytyn qyzyqty ótkizý úshin 51 is-shara uıymdastyrdy. Oǵan 600-ge jýyq bala qatysty. Jobaǵa eldiń ár aımaǵynan 500-den astam erikti jumyldyrylyp, 100 seriktes qoldaý kórsetti. Bul joba alǵash ret «Meniń armanym» qaıyrymdylyq qorynyń bastamasymen Almatyda bastalǵan bolatyn. Sodan beri belsendi jastar mesenat pen qoǵam belsendileriniń basyn qosyp, jyl ishinde 100-ge jýyq balanyń armanyn oryndady. Atalǵan izgi jobany respýblıka kóleminde uıymdastyrý úshin memleketten qoldaý qajet-aq. Sondyqtan belsendi jastar jobany keńeıte túsý maqsatynda Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligine usyndy. Sáıkesinshe, Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy jobany iske asyrýǵa grant bóldi.
«Qazaqstan medısına jastary» RQB tóraǵasy Abylaıhan Ábdirash áleýmettik jobanyń maqsat-mindeti men nátıjesi týraly baıandady.
– Bıyl joba sátimen iske asty dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Joba janashyrlary keler jyly da ıgiligi mol iske qoldaý kórsetse quba-qup. Armanda shekteý joq. Desek te keıde bir emes, birneshe balanyń armany ushtasyp jatady. Mundaı sátterde sol jasóspirimderdiń basyn qosyp, aýqymdy is-shara uıymdastyramyz. Osylaısha, jekeleı eseptegende 100-den astam balanyń armanyn oryndasaq, keıbir aýqymdy is-sharalarda 500-ge jýyq balany qamtydyq. Jyl basynda Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginen jobaǵa 25 mln teńge bólindi. Qarajattyń basym bóligi jumysty úılestirýge jumsalsa, mesenat, demeýshiler qarastyrǵan 20 mln teńgeden astam qarjyǵa balalardyń armanyn oryndaýǵa járdemdestik. Elimizde jomart jandar kóp. Solardyń arqasynda 20-dan astam balanyń densaýlyǵynda oń nátıje baıqalsa, 2 bala tolyq saýyǵyp, em alýdy toqtatty, – dedi birlestik tóraǵasy.
Jobanyń negizgi maqsaty – erekshe qabileti bar jáne aıyqpas dertke shaldyqqan balalarǵa járdemdesý. Bul máselege qoǵamnyń nazaryn burý da ózekti. Sebebi syrqaty asqynǵan balalarǵa tek medısınalyq kómek qajet dep short kesip, baılam jasaýǵa bolmaıdy. Mysaly, Ulybrıtanııanyń Kembrıdj ýnıversıtetiniń ǵalymdary 2016 jyly zertteý nátıjesinde «Balalarǵa moraldyq qoldaý kórsetýdiń paıdasy medısınalyq kómekten kem emes» degen toqtamǵa keldi. Demek ıgi joba balalardyń ómirge qushtarlyǵyn arttyryp, damýyna járdemdesedi. Ásili, aýyr dertke shaldyqqandardyń ómiri aýrýhana men úı mańaıynda ótetinin kóremiz. Al «Armandar oryndalady» jobasy arqyly balalar kúndelikti em-sharadan tys oıyn-saýyq ortalyǵyna baryp, bir sát sergip qaıtady. Qoǵam belsendileri men eriktiler aýrýhana, hospıs jáne ınternattaǵy pasıentterge kitap oqý bólmesin jasaqtap, sýret salý, músindeý saǵaty sııaqty shyǵarmashylyq baǵytta kóńil sergitetin is-sharalar ótkizdi.
«Armandar oryndalady» jobasynyń jetekshisi Shamıl Vankeev syrqaty asqynǵan balalarǵa kómektesýden qol úzbeıtinin jetkizdi.
– Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bıyl «Balalar jylyn» jarııalaǵan soń, elimizde qoǵamdyq birlestik músheleri balalardy yntalandyrý maqsatynda túrli is-sharalardy qolǵa aldy. Sonyń ishinde «Armandar oryndalady» jobasynyń orny erekshe. Jobanyń ózektiligi, maqsatymyz áýelden damýynda ereksheligi bar, syrqaty asqynǵan balalardyń armanyn oryndaý bolǵan edi. Osylaısha, jasóspirimderge moraldyq turǵyda kómek kórsetýge qoǵamnyń nazaryn aýdarýdy kózdedik. Jobany qolǵa alǵaly kóptegen uıymmen, qoǵamdyq birlestikpen, bıznes ókilderimen tyǵyz jumys istedik. Osy arqyly joba balalarǵa ǵana emes, bizge de kerek ekenine kóz jetti. Búginde elimizde aýyr halde jatqan 10 myńǵa jýyq bala bar. Iаǵnı ómir súrýge qushtar balalarǵa qoǵam bolyp qoldaý kórsetkenimiz durys dep oılaımyn, – dedi joba jetekshisi.
Jyl basynda joba jetekshileri «Armandar oryndalady» jobasy týraly ıgi iske el nazaryn aýdardy. Izinshe elimizdiń ár aımaǵynda «Tilekter aǵashy» aksııasyn ótkizip, saýda-oıyn-saýyq ortalyqtaryna 17 aǵash qoıdy. Ár aǵashqa 30-ǵa jýyq balanyń arman-tilegin jazyp ildi. Mundaı aǵashtar iri oıyn-saýyq ortalyqtarynda áli de tur. Mine, osy «Arman aǵashyndaǵy» balalardyń tilegin oryndaýǵa demeýshilerden 20 mln teńge qarjy bólindi. Sol qarajat esebinen balalar elge tanymal ánshilermen júzdesti. Olardyń ishinde BAÁ, naqtyraq aıtsaq, Dýbaıǵa sapar shekken balalar da bar. Erikti jastar polısııa qyzmetkeri, órt sóndirýshi, tipti qııal-ǵajaıyp ertektegi «hanshaıym» bolýdy tilegen balǵyndardyń da armanyn oryndaǵan. Sondyqtan Daýn sındromyna, balalardyń serebraldy sal aýrýyna, aýtızmge shaldyqqan erekshe balalardy qýantýdy kózdegen joba jetekshileri ıgi bastamany keler jyly da jalǵastyrýǵa nıetti.