Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev osy jyldy Balalar jyly dep jarııalaǵany belgili. Bul rette respýblıkanyń ár aımaǵynda, sonyń ishinde Shymkent qalasynda da kóptegen mańyzdy is-shara ótkizildi.
Eń úlken ınvestısııa – balalardyń keleshegine salynǵan ınvestısııa. Sondyqtan memleket óskeleń urpaqtyń deni saý, bilimdi bolyp ósýine bar jaǵdaıdy jasaýǵa tyrysady. Eldiń erteńgi ustyny jastar bolǵandyqtan olardy qamqorlyqqa alý árdaıym basty nazarda turady. Qaı qoǵamda jastar erkin, oıy ushqyr, eńbekqor bolyp tárbıelense, sol qoǵam túbinde memleketti alǵa bastaıdy.
Osy jyl aıasynda qalalyq ákimdik tarapynan 7 baǵyt aıqyndaldy. Osy baǵyttar sheńberinde 84 is-shara uıymdastyryldy. Oǵan 44,6 mlrd teńge qarastyryldy. Bul qomaqty qarajat 400 myńǵa jýyq balanyń sapaly bilim alýyna, quqyqtarynyń qorǵalýyna, tárbıelik jumystardy kúsheıtýge, densaýlyqtaryn nyǵaıtýǵa, qaýipsizdikti qamtamasyz etýge jáne osy salaǵa qatysty ónerkásip pen tıisti ınfraqurylymdy damytýǵa jumsaldy.
Qurylys, materıaldyq-tehnıkalyq bazany jaqsartý baǵyty boıynsha shaharda birneshe iri nysan salynyp jatyr. Máselen, «О́ner» mektebi. Keleshekte onda 5 myń bala oqıdy. Atalǵan óner ordasynda oqýshylarǵa túrli óner salasy boıynsha úıirmelik jumystar júrgiziledi. 12 myń balaǵa arnalǵan Oqýshylar saraıy bar. Munda da balalar aǵashtan oıý oıyp, ushaq, robot qurastyryp, qosymsha óner úırenip shyǵady. 6 mektepke sport alańqaıy jetpeı tur edi. Balalar jyly aıasynda bul is te qolǵa alynyp, nátıjesinde, qaladaǵy mektepter júz paıyz tıptik úlgidegi sport alańqaılarymen qamtyldy. Shahardaǵy turǵyn úı aýlalarynyń birazyna sporttyq jáne oıyn alańqaılary ashyldy. Eń bastysy, 41 mektep, 30 balabaqsha paıdalanýǵa beriledi. Bul – 25 myńnan asa bala jaıly, zamanaýı bilim nysandarymen qamtylady degen sóz. Buǵan deıin mektepterdegi kabınetterdiń zamanaýı bilim berý quraldarymen jabdyqtalý kórsetkishi 32 paıyz bolsa, bıyl onyń deńgeıi 85 paıyzǵa bir-aq jetti.
Oqýshylardyń qaýipsizdigi árdaıym basty nazarda. Osyǵan baılanysty Balalar jyly aıasynda qaýipsizdik máselesine erekshe kóńil bólindi. Sonyń nátıjesinde búginde mektepter beınebaqylaýmen jáne arnaıy týrnıkettermen, dabyl batyrmalarymen tolyq qamtamasyz etildi. Buǵan qosymsha mamandandyrylǵan kúzet qyzmeti árbir bilim oshaǵynda oqýshylardyń qaýipsizdigin qadaǵalaıdy.
Bilim salasynda aýyz toltyryp aıtarlyq jetistiktiń biri – megapolıstegi mektepterdiń bastaýysh synybynda oqıtyn oqýshylar túgel ystyq tamaqpen qamtylǵan. «Mektepke jol» aksııasy sheńberinde 60 myńǵa jýyq oqýshyǵa mektep formasy men keńse taýarlary satyp áperildi. Jetim jáne tul jetim balalardy qoldaý baǵytynda maǵlumat keltirsek, 78 túlek memlekettik grant esebinen oqýǵa tústi. 14 jas memlekettik baǵdarlama boıynsha baspanaly boldy. Júzden asa bala jazǵy demalysyn qala syrtyndaǵy saýyqtyrý lagerlerinde ótkizdi. Shahardaǵy №3 Balalar úıi kúrdeli jóndeýden ótkizilip, sońǵy úlgide qaıta jabdyqtaldy. Osy maqsatqa oraı memleket qazynasynan 600 mln teńgeden asa qarajat qaraldy. Sondaı-aq Shymqalada oqýshylar qoǵamdyq kólikterde 50 paıyzdyq jeńildikpen júredi.
Bıyl qalalyq balalar aýrýhanasynyń materıaldyq bazasyn nyǵaıtýǵa 2,5 mlrd teńge qarjy bólindi. Jańadan onkogamatologııa, ıntervensııalyq kardıologııa jáne neırohırýrgııa bólimsheleri ashyldy. Orfandyq aýrýy bar 32 balaǵa 1,5 mlrd teńgege dári-dármek satyp alyndy. «Balalarǵa kúlki syıla» aksııasy aıasynda myńǵa jýyq balanyń tisin jeke klınıkalar óz esebinen tegin plombalap berdi. Jergilikti bıýdjet qarjysyna sońǵy úlgidegi angıograf apparaty ornatyldy. Sondaı-aq julynnyń bulshyq et atrofııasy dıagnozy qoıylǵan 17 balanyń altaýy qazirgi ýaqytta «Spınraza» preparatymen emdelip jatyr.
– Qalalyq balalar klınıkalyq aýrýhanasynda sáýleli dıagnostıkalyq ortalyǵy jumys isteıdi. Jańadan ashylǵan ortalyq sońǵy emdeý-dıagnostıkalyq jabdyqtarmen jaraqtandyrylǵan. Munda naýqastar qajetti zamanaýı apparattar arqyly tekserýden óte alady. Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń qoldaýymen alǵash ret megapolıstegi klınıkalyq balalar aýrýhanasynda otorınolarıngologııa jáne jaq bet hırýrgııa bólimshesi ashyldy. Endi qulaq-muryn aýrýlaryn emdeýde aq jeleńdi jandar burynǵydaı naýqastardy Astana men Almaty qalalaryna jibermeı, ózderi emdeıdi, – dedi atalǵan klınıkanyń bas dárigeri Dınara Jumadilova.
Bıyl shymkenttik oqýshylar úshin medal jaýǵan jyl boldy desek qatelespeımiz. Qalalyq, respýblıkalyq jáne halyqaralyq bilim saıystarynda 21 877 oqýshy jeńimpaz atandy. Máselen, álemdik robottehnıka olımpıadasynda megapolıs oqýshylary top jardy. Eń sátti áleýmettik jobalardyń biri dep tanylǵan «Shymkent jastar lıgasy» aıasynda 4 mektepke jańa avtobýstar syıǵa tartyldy.
Shymkentte bıyl Balalar jyly merekelik is-sharalarmen ǵana emes, joǵaryda kórsetilgendeı, naqty atqarylǵan jumystarmen de atap ótildi. Árbir jaýapty sala balalar qurmetine oraı izgi is jasaýǵa tyrysty. Al Balalar jylynda eń úlken syıdy Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń ózi jasady. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen 2024 jyldan bastap Ulttyq qordan balalarǵa 18 jasqa tolǵanǵa deıin jyldyq tabys qarajatynyń jartysy bólinedi. Bul týraly Prezıdent bıylǵy Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda aıtyp ótken edi.
«Árbir otbasy eldiń ulttyq baılyǵyn paıdalanǵany úshin naqty tabys alýy kerek. Sondyqtan men jarııalaǵan Balalar jyly aıasynda jańa «Balalarǵa arnalǵan ulttyq qor» baǵdarlamasyn iske qosýdy asa mańyzdy dep sanaımyn. Ulttyq qordyń jyldyq ınvestısııalyq kirisiniń 50 paıyzyn balalar 18 jasqa tolǵanǵa deıin merziminen buryn alý quqyǵynsyz arnaıy jınaq shottaryna bólýdi usynamyn», degen bolatyn Memleket basshysy.
Osy rette qabyldanǵan bul sheshim álbette bala bolashaǵyna jasalǵan úlken qamqorlyq, naǵyz ınvestısııa bolǵanyn moıyndaǵan abzal. Balalar jyly óz maqsatyn tolyq oryndady, halyqtyń senim údesinen shyqty dep aýyz toltyryp aıtýǵa tolyq negiz bar.
ShYMKENT