Eń qymbat qazyna

Jalpy, atalǵan komıssııa ókilderi adam saýdasyna qarsy kúres is-sharalaryn júıeli júrgizip keledi. Elimizde al­­ǵash ret Adam saýdasyna qar­sy kúres týraly zań jo­ba­s­y ázirlenip jatqanyn es­ker­sek, buǵan komıssııa múshe­leri­n­iń qosqan úlesi zor. 2023 jyl­dyń sáýir aıynda zań jobasy Májilistiń talqylaýyna usynylmaq.

Elimizde adam saýdasynyń eń kóp taralǵan túri – áıelderdi jynystyq qanaý, sondaı-aq prıtondar uıymdastyrý men jeńgetaılyq jasaý. Er adamdar ádette, eńbek naryǵynda japa shegedi. Sonymen qatar jańa týǵan náresteler men jas balalardy satý faktileri de azaımaı tur. Prezıdent janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııanyń hatshysy Tastemir Ábishevtiń aıtýynsha, zań jobasynda sheteldik mıgranttardyń eń­bek qatynastaryn retteý máselesi qarastyrylyp, ózge de mańyzdy baǵyttar qam­tylǵan. Zań qoldanysqa engizilse, adam quqyǵy týraly erejeler halyqaralyq standarttarǵa saı bolmaq. Adam saýdasynyń aldyn alý jáne atalǵan qylmysqa qarsy ymyrasyz kúreste álemdik tájirıbeniń mańyzy zor.

Elimizde 2016 jyldan beri adam saýdasynyń qur­ban­da­ry­na ataýly áleýmettik kó­mek kórsetiledi. Alaıda bul kómekti tek Qazaqstan azamattary, elimizde turǵy­lyqty tu­ryp jatqan sheteldik azamattar men qandastar ala ala­dy. Al túrli sebeptermen Qa­zaqstanǵa ýaqytsha kelgen eńbek mıgranttary adam saýdasynyń qurbany bolǵanda bul kómekten qaǵylady. Ha­lyq­aralyq sarapshylar bul máseleni jıi kóterip júr. Jal­py, bul baǵyttaǵy zańna­malyq qujattardyń bolmaýy Qazaqstannyń keıbir halyqaralyq reıtıngterde tó­mengi satydan kórinýine túrt­ki bolǵany ras. Bilikti ma­mandardyń qatysýymen ázir­lenip jatqan zań jobasy osy sııaqty túıtkilderdiń túıinin tarqatady degen senim mol.

Dóńgelek ústelge adam quqy­ǵyn qorǵaý is-sharalarda bel­sendilik tanytyp júrgen sarapshylar shaqyrylyp, olar óz oılaryn ortaǵa saldy. Jıyn­da elimizde zań ústemdigin qalyp­tastyrý men quqyq qorǵaý ıns­tıtýttaryn jetildirýge ba­sym­dyq berilip otyrǵany aıtyldy. Quqyqtyq memlekettiń qalyptasýy adam bostandyǵyn saqtaý­men tike­leı baılanys­ty. Jınal­ǵandar adam qu­qyq­­­taryn halyqaralyq standarttarǵa sáıkes qorǵaý­dyń ulttyq tetik­terin jetil­dirý, salada qolǵa alynyp jatqan reformalar tóńireginde pikir almasty.

Tastemir Ábishevtiń aıtýynsha, mundaı kezdesýler jyl saıyn ótkizilip turady. Bul jastardyń oı-órisin keńeıtýmen birge bolashaqta zań salasynda jumys isteý­de qajetti daǵdy­lardy meń­gerýge múmkindik beredi. «Endi Qazaqstannyń azamattary ǵana emes, elimizde turaqty nemese ýaqytsha turyp jatqan sheteldikter, azamattyǵy joq adamdar, bosqyndar, qan­das­tar, azamattyqty alyp úlger­megender de Kons­tıtýsııalyq sotqa júginýge quqyly. My­saly, meniń quqyqtarym bar bolǵanymen, memleket pen qoǵam aldynda mindetterimdi de umytpaýym kerek», dedi T.Ábishev.