Qazan aıynda Atyraý munaı óńdeý zaýytynda josparly jóndeý bastalǵan edi. Sodan bergi eki aıda 32 tehnologııalyq qondyrǵyny josparly jóndeý jumystary kezeń-kezeńimen júzege asyrylǵan. Munaı ónimderin shyǵarýdy toqtatpaýǵa múmkindik bergen bul tásil alǵash ret qoldanylyp otyr.
Alaıda «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasynyń basqarma tóraǵasy Maǵzum Myrzaǵalıevtiń pikirinshe, Atyraý munaı óńdeý zaýytyndaǵy jóndeý jumystary josparly 5 jeltoqsanǵa deıin sozyldy. Sol sebepti zaýyttyń birneshe negizgi qondyrǵysyn iske qosý keshiktirilgen. Buǵan ishki jáne syrtqy faktorlar, onyń ishinde óńirdegi aýa temperatýrasynyń tómendeýi áser etken.
Shıkizattyq munaıdy óńdeıtin baıyrǵy zaýytta 1 qazanda toqtatylǵan birinshi tizbek aıdyń sońynda tehnologııalyq rejimge shyǵarylǵan. Sodan keıin ekinshi tizbek toqtatyldy. Josparly jóndeýdiń mundaı tásili munaı ónimderiniń táýliktik óndirisi men jóneltilýin úzdiksiz júzege asyrýǵa múmkindik berdi.
Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń bas dırektory Murat Dosmuratovtyń aıtýynsha, zaýyt eki jyl boıy josparly jóndeýsiz jumys istegen. Bastapqyda jóndeý jumystary 2021 jyldyń kúz mezgiline josparlanǵan. Alaıda ishki naryqtaǵy munaı ónimderiniń tapshylyǵyn boldyrmaý úshin jóndeý merzimi bes ret keıinge shegerilipti.
– Josparly jóndeý kezinde katalızatorlardy aýystyrý, ishki ınspeksııa, reaktorly, syıymdylyqty, kollonnalyq, jylý almasý jabdyqtary men qubyrlardy, tehnologııalyq peshterdi tekserý, kýálandyrý, nasosty-kompressorlyq, energetıkalyq jabdyqtardy, baqylaý-ólsheý jáne avtomatıka quraldaryn jóndeý júrgizildi. Apparattardy býmen tazalaý operasııalary jabyq júıede, qorshaǵan ortaǵa ásersiz ótti. Atalǵan jumystar kómirsýtek pen býdyń qosyndysyn suıyqtyqqa aınaldyryp, drenajdyq júıege jiberý arqyly iske asyryldy, – deıdi M.Dosmuratov.
Onyń málimetine súıensek, katalıtıkalyq krekıng jáne katalıtıkalyq rıformıng qondyrǵylaryn jóndeýge erekshe mán berilgen. О́ıtkeni katalıtıkalyq krekıng qondyrǵysy munaı ónimderin óńdeý arqyly avtobenzınder, dızeldi jáne reaktıvti otyn óndirý kólemin arttyrýǵa múmkindik beredi. Al katalıtıkalyq rıformıng qondyrǵysyn otyndyq jáne munaı-hımııalyq rejimde kezekpen qoldanýǵa bolady. Otyndyq rejim kezinde avtobenzın óndirý kólemi artsa, munaı-hımııalyq rejim iske qosylǵanda benzol men paraksılol óndirý ulǵaıady.
– Josparly jóndeý kezinde zaýyt 50-70 paıyzǵa teń qýatpen jumys istep, ónim shyǵarý men jóneltý toqtatylǵan joq. Qazan-qarasha aılarynda 581,4 myń tonna munaı óńdeldi. Munaı óńdeýdiń ortasha táýliktik kórsetkishi 9 531 tonnany qurady. Bul zaýyttyń jobalyq qýattylyǵynyń 57 paıyzyna teń. Al munaı ónimderin shyǵarýdyń ortasha táýliktik kórsetkishi – 1 570 tonna avtobenzın, 2 100 tonna dızeldi otyn, 120 tonna reaktıvti otyn men 155 tonna suıytylǵan gaz, – dep málim etti M.Dosmuratov.
Maǵzum Myrzaǵalıevtiń aıtýynsha, bıyl qazaqstandyq munaı óńdeý zaýyttary janarmaı, dızel otyny men bıtým shyǵarýdyń rekordtyq kólemine qol jetkizbek. Buǵan úles qosatyn Atyraý munaı óńdeý zaýytyndaǵy josparly kórsetkishterdiń oryndalýy úshin janar-jaǵarmaıdyń merziminde jóneltilýin qamtamasyz etý qajet. Bul – zaýyttan táýligine 5 myń tonnaǵa deıin janarmaı, táýligine 4 myń tonnaǵa deıin dızel otyny.
– Memleket basshysynyń jáne Úkimettiń tapsyrmasyna sáıkes 2023 jyly munaı óńdeý zaýyttaryn aralas óńdeý shemasyna kóshirý boıynsha jumys júrip jatyr. Bul shema munaı ónimderin ótkizýge deldaldardyń aralaspaýyn kózdeıdi, – deıdi M.Myrzaǵalıev.
Atyraý oblysy