• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Saıasat 22 Jeltoqsan, 2022

Fotonysanada – álem taǵdyry

293 ret
kórsetildi

Ortalyq Azııa Medıa forýmy aıasynda Pýlıtser syılyǵynyń laýreaty, «Associated Press» agenttiginiń burynǵy foto­jýr­na­lısi Lıý Hen Shıng BAQ ókilderine sheberlik saǵatyn ótkizdi. She­berlik saǵatyna jýrnalıstermen birge Aqparat jáne qo­ǵam­dyq damý mınıstri Darhan Qydyráli qatysty.

«Elimizde medıa salasyndaǵy eń mártebeli Pýlıtser syılyǵyn alǵan jýrnalıst joq. Biraq osy syılyqqa bizdiń BAQ ókilderi bolashaqta ıe bolady degen úmit bar. Osyǵan oraı Ortalyq Azııada uıymdastyrylǵan alǵashqy medıa forýmǵa Lıý Hen Shıng myrzany shaqyrǵan bolatynbyz. Shaqyrtýymyzdy qabyl alǵan Lıý myrzaǵa alǵysymdy bildiremin», dedi Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Qydyráli.

Lıý Hen Shıng Gonkongta dú­nıege kelgen. Onyń sýretke tú­sirý áýestigi Nıý-Iork qalalyq ýnıversıtetiniń Hanter kol­ledjinde oqyp júrgen kezinde bastalǵan. Lıý kolledjge 1969 jyly Gonkongtaǵy mektepti bitir­gen soń túsken. «Nıý-Iorkte túrli festıvalge qatysyp, olar­dyń bárin taspaǵa túsirdim, meniń mádenıetim osy qalada qalyptasty», dep eske alady AQSh-taǵy ómirin fotojýrnalıst.

Lıý álemge tanymal fotograf Djon Mılıden sabaq alyp, onyń sheberlik mektebinen ótken. Tá­lim­geri sýretke túsirgende ja­ryq pen kompozısııany sáıkes­ten­dirip taspalaýǵa erekshe mańyz berip, Lıý Hen Shıng osy tehnıkany meńgerýge umtylǵan. Osy ádis boıynsha ol 1991 jyly Mıhaıl Gorbachevtiń qol qoıý sátin obektıvke túsirgen. Bul sýret onyń eń tanymal ári baǵaly jumysyna aınalǵan.

1976 jyly anasy qaıtys bol­ǵan soń Lıý týǵan eline oralady. Fotojýrnalıst retinde ol Qytaıda qalyptasyp, osy maman­dyq­tyń uńǵyl-shuńǵylyn she­ber­likpen meńgeredi. Tájirıbe jınaqtaǵan soń «Associated Press» agenttiginiń fototilshisi bolady. Ol kóptegen eldi aralap, saıası tulǵalardy taspaǵa túsiredi.

«Men Úndistan, Aýǵanstan, Pákistanda boldym. Shrı-Lanka­da­ǵy qaqtyǵysty sýretke túsirdim. 1989 jyly «Associated Press» basshylyǵy: «Máskeýge barasyń ba?» dep surady. Árıne, kelistim. О́ıtkeni meni keńes ókimetiniń keńistigi qatty qyzyqtyratyn. Sóıtip keńes odaǵymen keńirek tanysýǵa múmkindik aldym», deıdi Lıý Hen Shıng.

Keńes odaǵy ydyraǵan soń Más­keýge kelgen Lıý Reseıdiń sol kez­degi tirshiligin qaz-qalpynda kadr­larǵa toǵystyryp, taspaǵa tartady. Keıin 1992 jyly osy fotosýretteri úshin ol jýrna­lıs­tıkadaǵy eń bedeldi syılyq Pý­lıserdi ıelenedi. Foto­jýr­nalıstke osy saladaǵy tanymal syılyq Reseıde jasaǵan jumystary úshin berilgen.

Sheberlik saǵatynda Lıý Hen Shıng resmı is-sharany, sheneý­nik­ti qalaı sýretke túsirý qajet, qan­daı detal qamtylýy qajet ekenin aıtyp, tájirıbesimen bólisti.

«Resmı tulǵalar men resmı jıyndy taspaǵa túsirgen kezde jaryqqa basa mán berý qajet. Odan adamnyń túr-tulǵasy, sol kezdegi kóńil-kúıi naqty kóri­ne­di. Eger jaryq durys paıdalanylmaı, «obekti» durys jaǵynan nysanaǵa alynbasa, ja­ǵymsyz bolmysty adam sekildi kórinip qalýy múmkin. О́ıtkeni fotosýretten adamnyń bolmysy aıqyn kórinedi. Resmı tulǵa sýret arqyly da halyqqa ja­ǵym­dy sıpatta kórinedi. Onyń shynaıylyǵyn dál kórsetý kerek. Osy sheberlikti meńgerseńizder, áserli týyndy shyǵary sózsiz», deıdi 71 jastaǵy fotograf.

Qazir fotojýrnalıst Lıý Hen Shıng Shanhaı qalasynda tu­rady. Qaladaǵy Fotografııa orta­lyǵynda onyń jeke gallereıasy bar. Jıyn sońynda Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Qydyráli Lıý Hen Shıngke estelikke syılyq tabystady.