• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 22 Jeltoqsan, 2022

«Elim!» degen er edi

500 ret
kórsetildi

Qyryq jyl syılasyp «aǵalaǵan», qara tutyp artynan ergen Ábekeńdeı aqylman azamattan aıyrylý qandaı aýyr!?. «Elim» dep eminip, tabysyna qýanyp, kemisine nalyp ótken er edi. Kúńkildep kúńirenbeı, ashy shyndyqty betke aıtar ekiniń biri bolsa – ózi edi. Ár sózin, tamshy oıyn saralap, ońy men solyn tutastyryp, ádilinen jol taýyp, tereńinen tolǵaýshy edi. О́ıtkeni ol – elim dep eńiregen Asan qaıǵy, Móńke bılerdiń asyl tuıaǵy, ǵylymda da, tirlikte de fılosof-tuǵyn.

Amangeldi aǵamyzdy qalyń jurt­shy­lyq Májilistiń depýtaty retinde jaqsy tanıtyn. Júzdiń atyn bilse de, birdi, biregeıdi birden tanıtyn halyq kóptiń janashyry Ábekeńniń qazaqqa degen júreginiń aqtyǵyna, shynshyldyǵy­na, týrashyldyǵyna senetin. Keı-keıde kópshilikten «joǵary jaqta, depýtat­tyq korpýsta kimdi bilesiz?» dep surap qal­sańyz, eldiń aýzyna eń aldymen A.Aıtalynyń aty-jóni túsetinine talaı kýámiz. Shynaıy halyq senimi degen, shynynda da, osy shyǵar.

Professor A.Aıtalynyń ulaǵatty ustaz­dyǵy týraly aldyn kórgen shákirt­teri talaı-talaı syr da, sher de sherterine kúmán joq. Marqum Muhtar Aryn men Ábe­keń ekeýi kezek-kezek Aqtóbe ýnıver­sıtetiniń minberine kóterilgende, mundaı baqytty sátterdi birneshe ret bastan keship edik. О́zimiz de oblys ortalyǵynda emes, aıǵa azýyn bilegen ataqty álemdik oqý ordalarynyń birinde dáris tyńdaǵandaı bolatynbyz. Urpaq qamy dese uıqysy qashatyn Ábekeń sońǵy kezde stýdentterge ilim-bilimdi jańasha jetkizýdiń tyń formalaryn izdep, ulttyń ıntellektýaldyq áleýetin kóterýdiń joldaryn oılasty­ryp, tyń tujyrymdaryn aıtyp taýysa almaý­shy edi. Osy joldaǵy eren jospary da erekshe kóp-tin. Sonyń bastamasy retinde shákirtter ómirinen alyp, «Din týraly 50 suraq-jaýabyn» bizge jazyp berip edi. Bir kem dúnıe ǵoı, ókinish­ke qaraı, joba-jos­parlary kemel zııalymen birge ketip barady...

Seńgirge shyqqan mereıtoıynda segiz tomyńyzdy shyǵaraıyq degen ini-dosyna: «Jazǵan-syzǵanym, aıtqan-qaıtqanym úsh kitapqa jetse, onan asqan abyroı bar ma?» dep shyn kóńilimen, jymıyp qoıyp, pátýalasqan-dy. Osylaısha, qazaqqa kerek, jańa Qazaqstanǵa kerek «Ulttaný» men «Dintaný» hám «Diltaný» jasaqta­lyp edi. Bir shúkirligi – «Ulttanýynyń» súıinshi danasyn kózben kórip, kóńili toǵaıyp edi.

Baqul bol, qaıran Ábeke! Ult rýha­nııa­tynyń úsh ustynyn kóterip turǵan eńbek­terińizben aýyzdanǵan urpaǵyńyz rýhyńyzdy nalytpaı, shyraǵyńyzdy jaǵatynyna senińiz.

 

Ǵarıfolla ÁNES