Azamattyq kodeks – ýaqyt talaby

Elimizdiń Konstıtýsııasynda jazylǵandaı, sot bıligi sotta is júrgizýdiń azamattyq, qylmystyq jáne zańmen belgilengen ózge nysandary arqyly júzege asyrylady. Al sot qyzmetiniń túpkilikti nátı­jesi sotqa júgingen quqyqtyq qa­tynastar sýbektileriniń quqyq­taryn, bostandyqtaryn jáne zańdy múddelerin qorǵaý bo­lyp tabylady. Bul atalǵan ıgi­likti isti júzege asyrý úshin zańda­ry­myzdyń da el ıgiligine qyzmet ete­tindeı bolýy óte qajet. Mine, osy oraıda keshe Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń Joǵarǵy Soty Germa­nııa halyqaralyq quqyqtyq ynty­maqtastyq qorymen (IRZ) birlesip, «Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Azamattyq is júrgizý kodeksi – ýaqyt talaby» taqyrybynda Aza­mattyq is júrgizý kodeksiniń jańa redaksııadaǵy jobasyn tal­qy­laý sheńberinde halyq­ara­lyq konferensııa ótkizdi. Onyń jumysyna Parlament depýtattary, memlekettik organdar men úki­mettik emes uıymdardyń ókil­deri, ǵalymdar, qazaqstandyq jáne ha­lyqaralyq sarapshylar qatysty. Konferensııany ashqan Jo­ǵarǵy Sot Tóraǵasy Qaırat Mámı: «Búgingi bizdiń konferensııa Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Azamattyq is júrgizý kodeksi jobasyn talqylaýǵa jáne onymen tanystyrýǵa arnalyp otyr. Barshaǵa belgili sot arqyly qorǵaý tetikteriniń durys jumys isteýi qoǵamnyń árbir múshesiniń konstıtýsııalyq quqyǵyn iske asyrý kezinde tikeleı kórinis tabady. Bul oraıda sot ádildigi mem­lekettegi ınvestısııalyq ahýalǵa, áleýmettik saıasatqa, halyqaralyq yntymaqtastyq pen tatýlyqqa da tikeleı áser etedi», dedi. Budan keıin Prezıdent Ákimshiligi Bas­shysynyń orynbasary Talǵat Donaqov, Germanııa halyqaralyq quqyqtyq yntymaqtastyq qo­rynyń (IRZ) basshysy Dırk Mıro da oılaryn ortaǵa saldy. Rasynda jańa redaksııadaǵy atalǵan Kodekste sot isin júrgizýge qatysýshylardyń is júrgizý qu­qyqtary men mindetteriniń shynaıy teńgerimi kózdelgen. Joba 533 bapty, 60 taraý men 4 bólimdi qamtıdy. Jobada sottardyń qyz­metindegi tehnıkalyq qural­dardy keńinen paıdalaný arqyly azamattyq isterdi qaraý tártibin jeńildetýge baǵyttalǵan negizgi erejeler qarastyrylǵan. Usy­ny­latyn barlyq sharalar halyq­tyń áleýmettik jaǵynan osal toptarynyń múddelerin qorǵaýdy qamtamasyz etý qajettigi eskerilip qabyldanatyn bolady. Bul oraıda óz sózin odan ári jalǵaǵan Joǵarǵy Sot Tóra­ǵasy Q.Mámı: «Memleket basshy­sy N. Nazarbaev Qazaqstan Res­pýb­lıkasy sýdıalarynyń VI se­zinde azamattyq isterdi qaraý tártibi proseske qatysýshy taraptar úshin yńǵaıly ári jyldam, sondaı-aq, olardy tatýlastyrýǵa jáne zamanaýı tehnologııalardy keńinen qoldanýǵa baǵyttalýy tıis. Qazaqstannyń azamattyq sot ón­dirisiniń jańa modelin qurý taraptardyń, memleket pen azamattar múddeleriniń teńge­ri­min qamtamasyz etetin pragma­tı­kalyq tásilge negizdelgen. Biz qa­zaqstandyq qoǵamǵa tán qal­py­na keltiriletin sot tóreligi tujyrymdamasyn qoldaımyz», – dep atap ótti. Jańa jobanyń negizine toq­talǵan Joǵarǵy Sottyń azamattyq jáne ákimshilik ister jónindegi qadaǵalaýshy sot alqasynyń tóra­ǵasy E.Ábdiqadyrov Azamattyq is júrgizý kodeksi jobasynyń maqsattary men mindetteri, aza­mattyq sot isin júrgizýdi jeńil­detý men jedeldetý týrasynda aıtty. Konferensııa jumysy barysynda Eýropa Keńesiniń adam quqyqtary jónindegi Eýropalyq Sottyń zańgeri V.A.Lýkashevıch jańa AIJK jobasynda ádil sot talqylaýynyń halyqaralyq standarttaryn iske asyrý máseleleri, Berlın qalasy Jer sotynyń tóraǵalyq etýshi sýdıasy, Ger­ma­nııa halyqaralyq quqyqtyq yn­tymaqtastyq qorynyń (IRZ) sarap­shysy Lotar Iýnemann Germa­nııanyń isti sot talqylaýyna daıyndaý jáne sottaǵy tatýlastyrý rásimderi jónindegi tájirıbesi, Reseı Federasııasy Joǵarǵy So­tynyń sýdıasy A.A.Klıkýshına sot aktilerin qaıta qaraý men Reseı Federasııasynyń tájirıbesi týraly jáne basqa da baıandamashylar joba boıynsha sóz sóıledi. Aleksandr TASBOLATOV, «Egemen Qazaqstan».