Alakóldiń Antalııadan nesi kem?

Bıyl qurylǵan «Alakól tazalyq» mekemesi jaǵalaýdy abattandyryp keledi

Barqytbel men Barlyq jotalarynyń arasyn alyp jatqan Úrjar aýdanynyń maqtanyshy – áıgili Alakól. Teńiz quramymen birdeı shıpaly sýy bar kóldiń týrıstik tartymdylyǵy jyl ótken saıyn ulǵaıyp keledi. Týrıstik klasterdi damytý jónindegi mańyzdy jobalardyń birine sanalatyn Alakól demalys aımaǵyn damytý sońǵy jyldary óńir basshylyǵynyń jiti qadaǵalaýymen qarqyndy júrgizile bastady. Alakóldiń myń qubylǵan marjan sýynan alqa taqqan aýdanǵa jolyńyz tússe, kólge soqpaı ketý kúná sııaqty áser qaldyratyny bar. Aýdandy aıtpaǵanda, Shyǵys óńirine atbasyn burǵan adam aldymen Altaı men Alakólge sálem beredi, uly zańǵar men teńizge táý etedi. Osy saparymyzda baıqadyq, Alakól jaǵalaýy ásemdenip, abattanyp keledi eken. Aldymyzdan jarq etip kóringen aıdynnyń jaǵasynda bizdi kúnge totyqqan jigit aǵasy kútip aldy. Nyspysy – Erlan Ádilǵazın. Kól kól bolyp jaratylǵaly jaǵalaýynda alǵash ret qurylǵan «Alakól tazalyq» JShS-niń jetekshisi osy azamat eken. Úrjarda aýdan ákimi Serik Zaınýldın Alakóldiń jaǵasy adamdardyń demalýyna buryndary qolaısyzdaý bolyp kelgeni, bıyldan bastap óńir basshysy Berdibek Saparbaevtyń tikeleı tapsyrmasymen úlken ózgerister júrip jatqany jóninde áńgime órbitken. Aǵymdaǵy jyly «Alakól tazalyq» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń qurylǵanyn jetkizgen. Aýdan basshysynyń aıtýynsha, elimizdegi iri týrıstik aımaqqa enetin Alakól jaǵalaýynda qurylǵan jańa seriktestikke MTZ-82 traktory jáne bes shaǵyn traktor, qoqys jınaýshy eki kólik alynypty. Jumystyń nátıjesin Qabanbaı aýy­lyn qaq jaryp, kól jaǵalaýyna bet alatyn joldan-aq ańǵardyq. Buryn qalyń jıde uıysyp turatyn joldyń sheti jaryqtandyrylyp, qosalqy asfalt joldyń qurylysy júrgizilip jatyr eken. «Alakól» JShS dırektory Erlan Ádilǵazın kól jaǵasynda jasalyp jatqan jumystarmen tanystyrdy. – Bizdiń mekememiz bıyl qańtar aıynda Alakóldiń jaǵalaýyn qalpyna keltirý, sanıtarlyq tazalyqty saqtaý, týrızmdi damytý maqsatynda quryldy. Seriktestik qurylǵan sátten bastap jumysqa kirisip kettik. Mekemege oblystyq bıýdjetten 50 mıllıon, aýdandyq bıýdjetten 15 mıllıon teńge bólindi. Sonyń nátıjesinde 32 adam jumyspen qamtylyp otyr. Barlyǵy – jergilikti turǵyndar. Olar aıyna orta eseppen 40 myń teńge kóleminde eńbekaqy alady, – deıdi mekeme basshysy. Ilkide kól jaǵasynda tynyǵý­shy­lardan qalatyn qaýyn-qarbyzdyń shapaqtary, sýsyndardan bosaǵan shólmekter, konservi qalbyrlary, tipti, gıgıenalyq zattarǵa deıin shashy­lyp jatatynyn talaı kózimiz kórdi. Bıyl «Alakól tazalyq» JShS qyzmetkerleri qar erigenniń sońyn ala iske kirisip, 31 naýryz ben 1 mamyr aralyǵynda jaǵalaýdy tolyq tazalap shyǵypty. Mekeme jumysshylarynyń aıtýynsha, bólingen tehnıkalardyń kómegi úlken bolyp tur. Uzaq jyldar boıy jınalyp qalǵan qoqystan arylý ońaı emes. Osy ýaqytta kúnine 30 tirkemeden qoqys shyǵarylǵan. – Bir tirkemege 1 tonnaǵa jýyq qoqys tıelse, kóldiń tynysy qanshalyqty ashylǵanyn esepteı berińiz. Muqym jaǵalaýda jyldar boıy úıilip qalǵan qoqystyń barlyǵy Qabanbaı aýyldyq okrýginiń arnaıy qoqys polıgonyna tasymaldandy. Eki gektar aýmaqty alyp jatqan polıgonǵa mekemeniń bir býldozeri bólingen. Býldozer qoqysty der ýaqytynda ıterip, órtep, kómip otyrýǵa mindetteldi. Sebebi, osy aýmaqta soǵatyn áıgili Ebi jeli qoqysty shashyp tastaıdy. Men kóldiń jaǵasyndaǵy Qabanbaı aýylynyń týmasymyn. Osyǵan deıin jaǵadaǵy bylyǵyp jatatyn qoqysty kórip júrdik. Myńmen alysar dármen joq. Demalys aımaǵyndaǵy berekesizdikten júregimiz aýyratyn. Endi osy mekemeniń kúshimen kúndelikti bir qumyra jatsa da jıyp-terip, tazalap otyramyz. Jaz boıy jaǵalaýdaǵy tazalyqty saqtaý – mindetimiz, – deıdi E.Ádilǵazın. Sonymen birge kól jaǵalaýy abattandyrylyp jatqanyn baı­qadyq. Demalýshylarǵa arnalǵan oryn­dyqtar men sákiler, qoqys kon­teınerleri men jáshikter ornatylǵan eken. Kólikterdi jaǵalaýǵa jibermeý úshin arnaıy tasjıekter qoıylýda. Kıim aýystyratyn oryndar ja­sal­ǵanyn kózimiz shaldy. Kól jaǵasynda barlyq sanıtarlyq talaptarǵa saı jabyq dárethana salynǵan. Sport alańynyń qurylysy júrgizilýde. Jaǵalaýy jarlaýyt bolyp ke­le­tin­dikten demalýshylardyń túsip, shyǵýyna qolaıly bolýy úshin bas­paldaqtar jasalǵan. Eki shaqy­rymnan astam aýmaqqa sozylyp jat­qan demalys aýmaǵy endi bir aptadan soń qalyń nópir halyqqa tolady. – 10 maýsymnan bastap alǵashqy tý­rıster kele bastaıdy. Osy ýa­qyt­qa deıin barlyq jumystardy shegine jetkizemiz, – dedi «Alakól tazalyq» JShS jetekshisi. Qazirgi kezde demalys aıma­ǵy­na kire-beriste «Alakólge qosh keldińizder!» jáne «Sát sapar!» degen jazý bederlengen arka, Alakóldiń pasporty jáne Mem­­le­kettik syılyqtyń laýreaty Ne­sipbek Aıtuly men jergilikti aqyn Jabaıyl Beısenovtiń Alakól týraly jyrlary jazylǵan bılbordtar ornatý jumystary júrgizilýde. Sonymen qatar, týrıstik bazalar men demalys úılerinen qaldyqtardy shyǵarý jónindegi kelisimsharttardy bekitý qolǵa alyndy. Búginge deıin mekeme 12 demalys úıimen kelisim­shartqa otyrǵan eken. Bul oraıda týrısterge qyzmet kórsetý orta­lyq­tarynan suıyq jáne qatty qaldyq­tardy tasymaldaýǵa arnalǵan arnaıy tehnıkalarmen jaraqtandyrý josparlanǵan. – Bizdiń maqsatymyz – halyqty demalys mádenıetine úıretý. Osy oraıda qoqysty jaǵalaýǵa laq­tyryp tastamaı, arnaıy jáshikke tas­taýǵa úndeıtin jarnamalyq taqtaı­shalar ornattyq. Onda «Tabı­ǵatty aıalaıyq» degen jazýlar ja­zyldy. Qoqys tastaýshylarǵa aıyp­pul salý bizdiń quzyrymyzda emes. Sondyqtan arnaıy mekemeler­men birge jumys isteýdemiz. Ja­ǵa­laýdaǵy tártipti baqylaý organdary qadaǵalaıdy, – dedi E.Ádilǵazın. Qurylǵanyna jarty jylǵa jýyq qana ýaqyt bolǵan «Alakól tazalyq» mekemesiniń atqarǵan jumystarynyń bir parasy osyndaı. Kól jaǵasynda aldaǵy ýaqytta órkenıetti elderdegi demalys úlgisimen demalýshylardy kúnnen kólegeıleıtin shatyrlar men jaǵalaýda jatyp tynyǵýǵa arnalǵan oryndar ornatý josparlanǵanyn da estidik. Álbette, barymyzdy baǵalaı bilsek, Alakóldiń sýy Antalıadan artyq bolmasa kem emes. Jylyna 200 myńǵa jýyq týrıst keletin Alakóldiń áleýeti artar kún alda sııaqty. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan». Shyǵys Qazaqstan oblysy, Úrjar aýdany. Sýretterdi túsirgen Samat Qusaıynov.