• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ádebıet 16 Qańtar, 2023

Taısoıǵandy jyrymen terbetken

417 ret
kórsetildi

Qalamger Aıgúl Ermektiń «Júregim – Taısoıǵan» atty jınaǵyna avtordyń sezim pernesin tap basqan óleńderi men birqatar áńgimeleri enipti.

«Árkimge týǵan jeri – Mysyr shári», deıdi halqymyz. Qalam ıesi kitabyn «Taısoıǵan» dep beker atamaǵan. Bir ańyzda halqymyzǵa jeruıyq bolar meken izdegen Asan qaıǵy babamyz osy óńirge aq arýanasyn shógerip: «O, Taısoıǵanym, qaqpaqty qara qazan ekensiń ǵoı, seniń yrysyń men dáýletiń taýsylmas, sende ómir súrgen adamdar baqyt pen baılyqtyń aıdynynda júzer», dep aıtqan eken.

Taısoıǵan – ejelden jaq­sylar men jaısańdarǵa qutty qonys bolǵan ólke. Bul jerde aýzy dýaly bı, ári oraq aýyzdy aqyn Eset, tókpe aqyndar Nu­rym Shyrshyǵululy men Murat Móńkeuly jáne alash qaıratkeri, tiltanýshy Halel Dosmuhamedov ómirge kelipti. Osy qatarǵa «Isataı - Mahambet» dastanynyń avtory, ataqty aqyn Yǵylman Shórekovti de qosamyz. Son­daı-aq osy tulǵalardyń izin basa shyqqan zań ǵyly­mynyń zańǵary, akademık Salyq Zımanov, jazýshy Ǵab­dol Slanov, akademık Zeınolla Qabdolov sekildi ardaqtylarymyzdyń da kindik qany tamǵan. Osy qabyrǵaly sýretkerler shyǵarmalarynyń áseri sóz ónerin pir tutqan jas órenge mol tıdi. Ol jaıynda avtor: «Men osy týma talanttardyń shyǵarmalaryn jas kúnimnen oqyp, alǵa talpyndym. Al­tynshy, jetinshi synyptan oılarymdy qaǵazǵa túsi­re bastadym. Biraq sony ýnıversıtettiń alǵashqy kýrsynda jyrtyp tastaǵanyma ókinemin. Alaıda eseıe kele ómirdi tanyp, qolyma qalamymdy qaıta aldym», deıdi.

Aıgúl Ámirjanqyzy – Atyraý oblysy Qyzylqoǵa aýdanynyń ortalyǵy Mııalydaǵy qazirgi Berqaıyr Amanshın atyndaǵy orta mektepti oıdaǵydaı támam­dap, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetine oqýǵa túsedi. Aıtýly jazýshy Berqaıyr Amanshınniń ádebı murasynan kandıdattyq dıssertasııa qorǵaıdy. Sonymen qatar «Aýǵan soǵysyndaǵy atyraýlyq jaýyngerlerdiń shejiresi» atty 546 betten turatyn antologııalyq jınaǵyn qurastyryp shy­ǵarǵan.

Qalamgerdiń jańa jı­naǵyna engen óleńderinen shynaıylyq pen syrshyl­dyqtyń lebi esedi. Ásirese onyń tarıhqa boılap jazǵan «Seker sulý» poemasyn erekshe aıtýǵa bolady. Bul poemada el aýzynda ańyzǵa aınalǵan Seker Jarylqapqyzynyń ómiri men erlik joly sheber baıandalǵan. Seker sulý 1711 jylǵy qalmaqtarmen soǵysta qaza bolǵan eken. Sondaı-aq avtordyń atalǵan kitapqa kirgen áńgimeleri jınaqy jazylǵan. Mysaly, «Aq jeleń», «Ashýtas», «Balqadısha», «Quda men qudaǵı» atty áńgimelerindegi keıipkerleriniń bolmysy men shym-shytyryq oqıǵalardy kórkem óre bilgen. Bas-aıaǵy bútin shaǵyn áńgimeleriniń tili jeńil, oqyrmandy jetelep otyrady.

 

Azamat QUSAIYN

Sońǵy jańalyqtar