Sýret ónerinde ulttyq taqyrypty jazatyn avtorlar kóp bolsa da, árqaısysynyń qalamy ártúrli jyr aıtady. Ulttyq degen naqyshtyń ózi sýretshiniń kózqarasynda san boıaýda túrlenip, bólek qalypta týýy múmkin. Kásibı sheber, Qazaqstannyń halyq sýretshisi Aısha Ǵalymbaevanyń shyǵarmashylyǵynda da týǵan jer – týǵan dala, bizdiń adamdar, bizdiń dástúr, bizdiń taý ózinshe bir maqammen óriledi. Aty atalǵanda «tuńǵysh» sózi qatar júretin tulǵa oı-qııalyndaǵy ulttyq elementterdi tek taza kenep betinde qoldanyp qoıǵan joq. Kınosýretshi atanyp, qazaqtyń ulttyq kıimderiniń úlgisin jasaǵan sheberge aınaldy.
Aısha Ǵalymbaeva 1949 jyly Máskeýdegi Búkilodaqtyq memlekettik kınematografııa ınstıtýtynyń kórkemsýret-bezendirý bólimin aıaqtaǵannan soń, Almaty kórkemsýretti jáne hronıkalyq fılmder kınostýdııasynda eńbek etti. Onyń kıno ónerindegi alǵashqy jumysy Abaıdan bastalady. «Abaı ánderi» kınossenarııine dekorasııalar, kostıýmder men kadrlar kórinisiniń eskızderin daıyndady. Bul izdenis sýretshige ońaıǵa soqqan joq: Abaıǵa barý, oǵan qatysty kez kelgen iske qatysý, aqyn týraly bir aýyz sóz aıtýdyń mehnaty aýyr. Endi bir jaǵynan, ónerdegi jolyńdy alyp aqynnan bastaýda da bir belgisiz ǵajaıyptar men kúshterdiń qatysy bardaı. Hakimniń topyraǵyna barǵan sýretshi materıal jınaýda úlken jumys atqarady. Sol eldiń tabıǵatynan, turmystyq kórinisterinen, ulttyq kıimderinen sýret saldy. Bul sapardan eki júzden astam eskız jasaldy. Oǵan qosa sol dáýirdiń, sol ýaqyttyń kórinisin shynaıy, naqty berý úshin muraǵattyq materıaldardy, saqtalǵan fotosýretterdi zerttep, Almaty jáne Máskeý qalalarynyń kitaphanalarynda otyrdy.
Kez kelgen kınokartınada sýretshiniń kózqarasy, talǵamy mańyzdy. Ondaǵy bar keıipker, tipti fılmniń tutas beınesi kınosýretshiniń kózimen beriledi. «Abaı ánderinde» de Aısha Ǵalymbaeva ár keıipkerdiń minez-qulqyn, oqıǵanyń atmosferasyn ıdeıalyq hám psıhologııalyq turǵyda sýretteıdi. Máselen, fılmdegi jaǵymsyz keıipker Shárip beınesiniń syrtqy kórinisin oqıǵaǵa saı qý, ishi tar, aram oıly ekenin shapanynyń alalyǵymen kórsetedi.
Iá, ony osy taqyrypqa alyp kelgen Abaı. Synaǵan da, úıretken de Abaı. Qaınaǵan jannyń búlkilindegi bula talantty qozǵap, kózin ashqan da Abaı. Aqkúmistengen aqynnyń sáýlesi sýretshi shyǵarmashylyǵyna jańa jol saldy, sony lep quıdy. Ekinshi tynys ashylǵandaı shabytty shabyt qýa tústi.
Abaı rýhynan kúsh alǵan bul qadam ult mádenıetine qosar orasan zor úlestiń bastaýy boldy ma deısiń. Aısha Ǵalymbaevanyń kıno salasyndaǵy budan keıingi eńbekteri de bir tarıh. Kostıýmderiniń eskızin jasaǵan «Qozy Kórpesh-Baıan Sulý», «Mahabbat týraly dastan» (1954), «Shabandoz qyz», «Bul Shuǵylada bolǵan edi» (1955), «Dala qyzy» (1966) kınofılmderiniń árqaısysy klassıkalyq týyndyǵa aınalǵanyna kýámiz. Oǵan qosa kınosýretshi Shoqan Ýálıhanovqa arnalǵan «Onyń ýaqyty keledi» kartınasynyń túsirilý kezinde de qazaq turmysy men kostıým boıynsha keńesshi bolyp qyzmet atqarady.
Kınosýretshiniń kıno salasyndaǵy jumystary onyń ulttyq kıimder taqyrybyndaǵy myqty hám alǵashqy mamandardyń biri bolýyna jol ashty. Sondaı-aq ol qazaq bılerine kostıým úlgilerin de jasady. Matanyń jańa túrlerin paıdalaný, halyq kıimderiniń dástúrli úlgilerin jetildirý arqyly sándi kostıýmderdiń bıleýge qolaıly sahnalyq nusqalaryn syzdy. Uzaq jyldarǵy shyǵarmashylyq eńbektiń bir nátıjesi 1958 jyly sýretshiniń talaı jyl ter tókken «Qazaqtyń ulttyq kıimderi» sýretti albomy basylyp shyǵady.
Aısha Ǵalymbaeva tvorchestvosynyń taǵy bir qyry – qondyrmaly keskindeme. Sheberdiń kolorıst retindegi talanty men talǵamy, kórkemdik oryndaý tásili, ulttyq obrazdardy jasaý qabileti naq osy janrda tolyǵymen ashylǵandaı.
Ol óner atty asyl da asqaq álemde árqashan óz ultynyń, óz topyraǵynyń mádenıeti men turmysyn jyrlady. О́z aýylynyń adamdaryn beıneledi, óz halqynyń bar minezin, bolmysyn aıshyqtady. Túrli taǵdyrlardyń janyna úńildi, ásemdigi men ińkárligin qaǵazǵa syzdy. Ásirese qazaq áıeliniń tabıǵatyn erekshe qyrynan beıneledi – sándi ómiri, saltanatty qalpy. Máselen, «Belgili halyq sheberi R.Básenovanyń portreti», «Dámdi shaı», «Bir kese qymyz», «Halyq talanttary», «Biz zamanymyzdy maqtanysh etemiz», «Qazaqstan áni», «Kesteli kımeshek», «Batyr ana». Osy týyndylardyń bári óz ýaqytynan alys ketpedi. Sýretshi ylǵı ár shyǵarmasynda sol dáýirdi, sol qoǵamdy, sol tynysty berip otyrady. Biraq kózqarasyna saı obrazdy berýde de jyly kúıdi saqtap otyrady.
Sýretshiniń shyǵarmashylyq jolyna qarasaq, qaı salada bolmasyn, ulttyq erekshelikti, ulttyq rýhty berýge tyrysqan bulqynysty kóremiz. Qalamyn qaı taqyrypqa malsa da ulttyń úni shyǵady. Jáne ol qobyzdyń qońyr saryny emes, ıakı alabotanyń bozdaǵan úni emes – ásemdikti, ińkárlikti jyrlaǵan sazdy áýen. San boıaýdyń ishinde halqymyzǵa tán náziktik te baıqalady. Dál bir osy halyq «tar jol, taıǵaq keshýdi» kórmegendeı, alasapyran zamandy keshpegendeı áser alasyń. Sýretshi qalamy jarqyn shaqtar men shýaqty kúnderdi ǵana jyrlaıdy. Ultyńnyń bar qııametin talantyńmen jasyryp, bútin bir tarıhty tek jaqsy sáttermen, jaryq tústermen beıneleı alýda ónerden de tereń bir kúsh jatqan shyǵar.